Chụp ảnh thành công hố đen ở trung tâm dải Ngân Hà

Các nhà thiên văn học tối 12/5 công bố ảnh chụp đầu tiên về hố đen siêu khối lượng Sagittarius A* ở trung tâm thiên hà của chúng ta.

Chụp ảnh thành công hố đen ở trung tâm dải Ngân Hà
Ảnh chụp đầu tiên về hố đen Sagittarius A* ở trung tâm dải Ngân Hà. (Ảnh: Dự án EHT)

Sử dụng Kính viễn vọng Chân trời Sự kiện (EHT), các nhà thiên văn học đã chụp ảnh thành công hố đen siêu khối lượng Sagittarius A* ở trung tâm dải Ngân Hà, cách Trái đất hơn 27.000 năm ánh sáng. Sự tồn tại của vật thể bí ẩn ước tính nặng gấp 4 triệu lần Mặt Trời này đã được suy đoán từ lâu nhưng nó chưa bao giờ được nhìn thấy cho đến nay. Kết quả nghiên cứu xuất bản trên số đặc biệt của tạp chí Astrophysical Journal Letters hôm 12/5 là bằng chứng xác nhận trực tiếp đầu tiên.

"Quan sát chưa từng có này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những gì xảy ra ở trung tâm dải Ngân Hà và cung cấp những hiểu biết mới về cách các hố đen khổng lồ tương tác với môi trường xung quanh", nhà khoa học Geoffrey Bower tại Viện hàn lâm Sinica của Đài Loan, một thành viên của dự án EHT, nhấn mạnh.

Loading...

Hố đen là vùng không gian tương đối nhỏ nhưng dày đặc, nơi lực hấp dẫn có cường độ lớn đến mức không thứ gì có thể thoát ra ngoài, kể cả ánh sáng. Do đó, hình ảnh mới về Sagittarius A* không phải bản thân hố đen, mà là khí phát sáng bao quanh nó.

Sự tồn tại của Sagittarius A* được giả định từ năm 1974 với việc phát hiện ra một nguồn vô tuyến bất thường ở trung tâm dải Ngân Hà. Vào những năm 1990, các nhà thiên văn học đã lập được bản đồ quỹ đạo của những ngôi sao sáng nhất gần trung tâm của nó.

Đến năm 2019, giả định này càng trở nên chắc chắn khi nhóm nghiên cứu từ dự án EHT tuyên bố lần đầu tiên chụp ảnh thành công hố đen siêu khối lượng ở trung tâm một thiên hà khác, đó là thiên hà Messier 87 cách Trái đất 55 triệu năm ánh sáng. Công trình đột phá này sau đó đã được trao giải Nobel Vật Lý vào năm 2020.

Chụp ảnh thành công hố đen ở trung tâm dải Ngân Hà
EHT chụp ảnh hố đen ở trung tâm thiên hà Messier 87 vào năm 2019. (Ảnh: Dự án EHT)

Sagittarius A* có những điểm tương đồng nổi bật với hố đen ở trung tâm thiên hà Messier 87, được gọi M87*. Cả hai đều hoạt động như dự đoán trong Thuyết tương đối rộng năm 1915 của Einstein. "Ở gần rìa của những hố đen này, chúng trông giống nhau đến kinh ngạc", Sera Markoff, đồng chủ tịch Hội đồng Khoa học EHT và là Giáo sư tại Đại học Amsterdam, cho hay.

Mặc dù Sagittarius A* chỉ cách Trái đất 27.000 năm ánh sáng, gần hơn rất nhiều so với M87*, việc chụp ảnh nó lại mang đến thách thức lớn hơn.

Khí trong vùng lân cận của cả hai hố đen di chuyển với tốc độ như nhau, gần bằng tốc độ ánh sáng, nhưng trong khi phải mất nhiều ngày đến nhiều tuần để quay quanh M87* có kích thước lớn hơn, nó chỉ mất vài phút để hoàn thành một vòng quay quanh Sagittarius A*. Nhóm nghiên cứu đã phải phát triển các công cụ mới phức tạp hơn để tính toán các mục tiêu di động này.

"Sagittarius A* nhỏ hơn gần 2.000 lần so với M87* và điều đó có nghĩa là ánh sáng quay xung quanh nó trong thời gian ít hơn 2.000 lần. Đó là khoảng 15 phút. Vì vậy, cứ sau 15 phút, nó bắt đầu thể hiện một bộ mặt mới", Avery Broderick, Phó giáo sư tại Đại học Waterloo, một thành viên của nhóm EHT, giải thích.

Các nhà khoa học đang háo hức so sánh hai hố đen để kiểm tra các lý thuyết về cách khí hoạt động xung quanh chúng - một hiện tượng chưa được hiểu rõ có thể đóng vai trò nào đó trong việc hình thành các ngôi sao và thiên hà mới.

Việc khảo sát các hố đen - đặc biệt là tại điểm kỳ dị của chúng, nơi các phương trình của Einstein bị phá vỡ - có thể giúp các nhà vật lý hiểu sâu hơn về lực hấp dẫn và phát triển một lý thuyết tiên tiến hơn.

Từ khóa liên quan:
Loading...
TIN CŨ HƠN
“Pháo sáng vũ trụ” loại mạnh nhất đang bắn thẳng đến Trái đất

“Pháo sáng vũ trụ” loại mạnh nhất đang bắn thẳng đến Trái đất

Sau quả pháo sáng vũ trụ loại X có thể là một quả bom vũ trụ - một vụ phóng khối lượng đăng quanh (CME) - làm bùng cháy Trái đất. Thủ phạm tiếp tục là ngôi sao mẹ đang kỳ hung hãn của chúng ta.

Đăng ngày: 12/05/2022
Con người cần vật chất có năng lượng âm để chế tạo cỗ máy thời gian

Con người cần vật chất có năng lượng âm để chế tạo cỗ máy thời gian

Tin vui là lý thuyết lượng tử xác nhận sự tồn tại của dạng vật chất đó.

Đăng ngày: 12/05/2022
Ảnh chụp rìa thiên hà rõ nhất từ trước tới nay

Ảnh chụp rìa thiên hà rõ nhất từ trước tới nay

Hình ảnh thử nghiệm từ Kính viễn vọng James Webb giúp chúng ta nhìn thấy thêm nhiều chi tiết mới về thiên hà cách Trái đất khoảng 163.000 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 12/05/2022
Thành phần DNA và RNA đã xuất hiện trên thiên thạch, khẳng định sự sống tới từ ngoài Trái đất

Thành phần DNA và RNA đã xuất hiện trên thiên thạch, khẳng định sự sống tới từ ngoài Trái đất

Nhóm cho rằng các nucleobase trên thiên thạch đã “góp công vào việc hình thành các đặc tính gen của các dạng sống sơ khai trên Trái Đất”.

Đăng ngày: 11/05/2022
Trung Quốc sắp gieo trồng hạt giống lai tạo ngoài vũ trụ

Trung Quốc sắp gieo trồng hạt giống lai tạo ngoài vũ trụ

Khoảng 12.000 hạt giống được tàu Thần Châu đưa về Trái Đất từ trạm vũ trụ Thiên Cung sẽ được gieo trồng cho mục đích nghiên cứu và nhân giống.

Đăng ngày: 11/05/2022
Mặt trăng từng có lúc

Mặt trăng từng có lúc "biến mất" do... núi lửa phun

Vào một số ngày trong tháng 5, khoảng năm 1110, mặt trăng đã biến mất hoàn toàn khỏi bầu trời Trái đất.

Đăng ngày: 11/05/2022
Vũ trụ

Vũ trụ "nghiêng ngả" vì lỗ đen quái vật bất ngờ lật ngược

Theo Space, một nghiên cứu cho thấy sự phát xạ tia X biến mất và sau đó quay trở lại do những thay đổi của môi trường.

Đăng ngày: 11/05/2022
Tiêu điểm
Khoa Học News