Khoa Học News

Công nghệ điện báo tạo nên thế giới thông tin "vô thưởng vô phạt"

Bằng cách tạo ra một lượng lớn thông tin vô thưởng vô phạt, điện báo đã thay đổi hoàn toàn "tỷ lệ hành động dựa trên thông tin".

Henry David Thoreau viết trong cuốn Walden rằng: "Chúng ta gấp rút xây dựng hệ thống điện báo từ Maine đến Texas, nhưng có lẽ, chẳng có gì quan trọng để truyền đi từ Maine đến Texas cả... Chúng ta háo hức vượt qua Đại Tây Dương và để Cựu Thế giới đến gần hơn với Tân Thế giới thêm vài tuần, nhưng có lẽ, tin tức đầu tiên lọt vào tai người Mỹ khi ấy sẽ là Công chúa Adelaide mắc bệnh ho gà".


Hệ thống điện báo đầu tiên năm 1838. (Ảnh: History.com).

Câu nói trên thể hiện ngụ ý rằng điện báo khiến thông tin trở nên vô thưởng vô phạt. Luồng thông tin dồi dào có rất ít thứ liên quan, hoặc không liên quan chút nào đến những người mà nó hướng đến. Nói cách khác, thông tin về cơ bản là xa rời với hoàn cảnh xã hội và kiến thức của độc giả.

"Nước ở khắp mọi nơi nhưng chẳng có đến một giọt để uống" - câu nói của Coleridge trở thành phép ẩn dụ cho một môi trường thông tin mà yếu tố ngữ cảnh bị gạch bỏ: Trong một biển thông tin, chỉ có rất ít thông tin có giá trị sử dụng.

Một người đàn ông ở Maine và một người đàn ông ở Texas có thể trò chuyện với nhau, nhưng chẳng có chủ đề nào mà họ cùng nắm rõ hoặc cùng quan tâm cả. Máy điện báo có thể đã giúp toàn đất nước trở thành "một khu phố", nhưng đó là những khu phố rất kỳ dị, với dân cư toàn là những người xa lạ không biết gì về nhau, ngoài những thông tin hời hợt, phù phiếm.

Ngày nay, chúng ta đang sống trong một "khu phố" như vậy (đôi khi, người ta dùng từ "ngôi làng toàn cầu"), bạn có thể hiểu được thế nào là thông tin phi ngữ cảnh bằng cách tự đưa ra cho bản thân những câu hỏi sau: Những thông tin mà bạn tiếp nhận trên đài phát thanh, truyền hình hoặc báo in vào buổi sáng có thường xuyên khiến bạn phải thay đổi kế hoạch trong ngày hoặc thực hiện một số hành động mà nếu như không có thông tin đó, bạn sẽ không thực hiện không? Liệu những thông tin bạn đang tiếp nhận có cung cấp dữ liệu chi tiết về một số vấn đề mà bạn đang cần phải giải quyết không?

Đối với hầu hết chúng ta, tin tức về thời tiết đôi khi tạo ra tác động như trên; đối với các nhà đầu tư, họ chịu tác động của tin tức về thị trường chứng khoán; có lẽ một câu chuyện về tội phạm cũng sẽ khiến người ta phải hành động, nếu vụ phạm tội tình cờ xảy ra gần nơi ta sống hoặc liên quan đến một người mà ta biết.

Tuy nhiên, hầu hết tin tức hàng ngày của chúng ta là vô nghĩa, chỉ toàn những thông tin cung cấp cho chúng ta điều gì đó để bàn luận nhưng không dẫn đến bất kỳ hành động nào có ý nghĩa. Thực tế này chính là di sản chính yếu của công nghệ điện báo: Bằng cách tạo ra một lượng lớn thông tin vô thưởng vô phạt, điện báo đã thay đổi hoàn toàn "tỷ lệ hành động dựa trên thông tin".

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Cận cảnh "siêu quái vật" đào đất lớn nhất thế giới, có khối lượng lên tới 13.500 tấn

Cận cảnh "siêu quái vật" đào đất lớn nhất thế giới, có khối lượng lên tới 13.500 tấn

Bagger 288 là đơn đặt hàng của công ty khai mỏ Rheinbraun. Các kỹ sư phải mất 5 năm để lên kế hoạch thiết kế và sản xuất, thời gian lắp ráp cỗ máy khổng lồ này cũng mất thêm 5 năm nữa.

Đăng ngày: 31/10/2026
Vạn Lý Trường Thành hay kim tự tháp Ai Cập liệu có thể nhìn thấy bằng mắt thường từ không gian?

Vạn Lý Trường Thành hay kim tự tháp Ai Cập liệu có thể nhìn thấy bằng mắt thường từ không gian?

Hẳn bạn đã từng được nghe nói rằng Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc hay kim tự tháp Ai Cập là những công trình có thể được nhìn thấy bằng mắt thường từ không gian. Vậy liệu điều này có đúng và công trình nào do con người xây dựng có thể nhìn thấy từ phía trên khí quyển Trái Đất?

Đăng ngày: 30/10/2026
Bằng cách nào rừng cổ đại hóa thành than, cấp nhiên liệu cho xã hội hiện đại?

Bằng cách nào rừng cổ đại hóa thành than, cấp nhiên liệu cho xã hội hiện đại?

Quá trình hình thành than yêu cầu hội tụ đủ và đúng thứ tự một loạt các điều kiện. Tại sao lại có chuyện trùng hợp như vậy?

Đăng ngày: 30/10/2026
Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Sở hữu vòng hai khổng lồ luôn là niềm mơ ước của mỗi đứa trẻ ở bộ tộc Bodi và người sở hữu chiếc bụng to nhất sẽ được dân làng trọng vọng suốt phần đời còn lại.

Đăng ngày: 30/10/2026
Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Cũng như các ngày lễ khác, trong lễ Halloween, người ta thường ăn một số món ăn đặc trưng và mang ý nghĩa đặc biệt cho dịp này.

Đăng ngày: 29/10/2026
Top 7 điều kỳ quặc vô cùng hiếm thấy trên thế giới

Top 7 điều kỳ quặc vô cùng hiếm thấy trên thế giới

Trong tự nhiên có rất nhiều điều kỳ lạ, nhưng không phải ai cũng có cơ hội được nhìn thấy. Sau đây là 7 điều kỳ lạ trên thế giới đã được ghi nhận.

Đăng ngày: 28/10/2026
Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Với những dòng nham thạch nóng bỏng chảy xuống và những đốm lửa trong mây bụi, quang cảnh một ngọn núi lửa phun trào vừa đáng sợ lại vừa đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 28/10/2026
Khoa Học News