Khoa Học News

Hồng ngọc và ngọc bích “soi chiếu” lịch sử Trái đất

Mối liên hệ giữa hồng ngọc và ngọc bích với những điều kiện địa chất đặc biệt hình thành nên chúng, giúp chúng ta hiểu thêm về lịch sử kiến tạo địa tầng trên Trái đất.

Ngọc bích là một thuật ngữ chung cho cả ngọc bích jadeite và ngọc bích nephrite.

Jadeite là dấu hiệu của các đới hút chìm, một vụ va chạm giữa lục địa và mảng kiến tạo dưới đại dương. Tại một khu vực hút chìm, lạnh hơn, dày đặc hơn thạch quyển dưới đại dương chảy xuống thành lớp vỏ đá nóng hơn bên dưới lớp vỏ lục địa. Thạch quyển sau đó được ép, đun nóng và giải phóng dung dịch lên lớp vỏ Trái đất. Tại một vài khu vực hút chìm, sự tương tác giữa lớp vỏ, dung dịch và trầm tích biển đã tạo ra ngọc bích.

Ngọc bích được tìm thấy nhiều ở Myanmar và Guatemala.

Hồng ngọc là kết quả của sự va chạm giữa hai châu lục. Trầm tích được chôn sâu dưới lòng đất, giàu nhôm nhưng không có silica làm nên hồng ngọc. Hầu hết các mỏ hồng ngọc của thế giới đều nằm trong vùng đá vôi biến chất.

Các ngọn núi cao nhất trên trái đất, chẳng hạn như dãy Himalaya, là kết quả của sự va chạm lục địa, tạo ra nhiệt và áp suất cần thiết cho sự hình thành của hồng ngọc. Trong quá khứ, Đông Phi, miền nam Ấn Độ và Madagascar là những khu vực có nhiều dãy núi lớn và đây cũng là nơi có nhiều hồng ngọc. Các khu vực này đã tạo thành một siêu lục địa vào cuối thời kỳ tiền sử, khoảng 650 triệu năm trước. Hàng triệu năm xói mòn (và khai thác) đã đưa những mỏ hồng ngọc này trồi lên mặt đất.

Robert Stern, nhà khoa học địa chất thuộc trường đại học Texas, Dallas, Mỹ và các đồng nghiệp hy vọng rằng, kết nối hồng ngọc và ngọc bích với đặc điểm kiến tạo địa tầng sẽ làm tăng mối quan tâm tới đá quý và tầng địa kiến tạo. Stern là một trong số ít chuyên gia địa chất học cho rằng, sự phân bố của đá quý (cùng với các chỉ số khác) chỉ ra rằng, các tầng địa kiến tạo hiện đại, với các đới hút chìm đang hoạt động, được hình thành khoảng 750 triệu năm trước.

"Không phải tất cả các đới hút chìm đều có được ngọc bích, và không phải tất cả va chạm lục địa đều tạo ra hồng ngọc", Stern nói. "Câu hỏi đặt ra là: Liệu những điều kiện đặc biệt chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định?".

Tuy nhiên, phần lớn các nhà nghiên cứu nghĩ rằng các viên đá quý này chứng tỏ rằng các lớp địa tầng được hình thành cách đây từ 2,5 đến 3 tỉ năm.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Sở hữu vòng hai khổng lồ luôn là niềm mơ ước của mỗi đứa trẻ ở bộ tộc Bodi và người sở hữu chiếc bụng to nhất sẽ được dân làng trọng vọng suốt phần đời còn lại.

Đăng ngày: 30/10/2026
Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Cũng như các ngày lễ khác, trong lễ Halloween, người ta thường ăn một số món ăn đặc trưng và mang ý nghĩa đặc biệt cho dịp này.

Đăng ngày: 29/10/2026
Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Với những dòng nham thạch nóng bỏng chảy xuống và những đốm lửa trong mây bụi, quang cảnh một ngọn núi lửa phun trào vừa đáng sợ lại vừa đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 28/10/2026
Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Người sói, thây ma, hồn ma.... những sinh vật tiêu biểu cho sự đáng sợ của mùa Halloween không phải tự dưng xuất hiện trong các câu chuyện.

Đăng ngày: 28/10/2026
Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Ảo ảnh quang học khiến Mặt Trăng trở nên khổng lồ khi ở sát đường chân trời là ảo giác nổi tiếng nhất thế giới mà chưa chuyên gia nào có thể đưa ra giải đáp chính xác.

Đăng ngày: 27/10/2026
Bí ẩn bức họa "Bữa tiệc cuối cùng"

Bí ẩn bức họa "Bữa tiệc cuối cùng"

Chuyên gia tin học chỉ ra rằng đằng sau bức "Bữa tiệc cuối cùng" còn có hai hình ảnh khác: Hình ảnh Chúa đang chúc phúc lành và hình ảnh một đứa trẻ nhờ hình phản chiếu của bức tranh trong

Đăng ngày: 25/10/2026
Xoáy nước là gì? Xoáy nước xuất hiện như thế nào?

Xoáy nước là gì? Xoáy nước xuất hiện như thế nào?

Nước sông đang chảy xiết, khi tới trụ cầu thì bị cản, nên phải lùi lại sau. Nhưng phía sau lại là dòng nước đang cuồn cuộn chảy tới, kéo nó chảy theo.

Đăng ngày: 25/10/2026
Khoa Học News