Khoa Học News

Kỷ lục thế giới về vụ lở đất nhanh nhất trong lịch sử

Vào ngày 18 tháng 5 năm 1980, núi lửa St. Helens ở tiểu bang Washington, Hoa Kỳ đã phát nổ mạnh mẽ, gây ra một trận động đất lớn. Vụ nổ làm cho đỉnh núi lửa sụp đổ và tạo ra một vụ lở đất khổng lồ. Đáng chú ý, vụ lở đất này được xem là nhanh nhất trong lịch sử với tốc độ lên đến 402,3 km/h.

Vụ lở đất nhanh bằng 1/3 vận tốc âm thanh (1.234 km/h) chỉ là một phần nhỏ trong thảm họa từ đợt phun trào núi lửa St. Helens ở Washington vào mùa xuân năm 1980. Tính đến nay, đây vẫn là sự kiện núi lửa chết chóc và gây nhiều thiệt hại nhất trong lịch sử nước Mỹ, theo IFL Science.


Cột tro bụi bốc lên từ đỉnh núi lửa St. Helens năm 1980. (Ảnh: History).

Theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), dấu hiệu về hoạt động ở núi St. Helens bắt đầu dưới dạng hàng loạt trận động đất nhỏ vào ngày 16/3/1980, dẫn tới đợt phun trào đầu tiên của ngọn núi trong hơn 100 năm vào ngày 27/3 cùng năm. Dòng hơi nước và tro làm vỡ chỏm băng ở đỉnh núi, tạo thành miệng hố rộng 75 m, nhưng vụ phun trào vẫn khá nhẹ so với những gì sắp tới. Các vụ phun trào nhỏ xảy ra trong vài tuần cho tới ngày 22/4, khi đợt hoạt động đầu tiên chấm dứt.

Tới tháng 5/1980, dấu hiệu có một chỗ phình phát triển ở sườn phía bắc ngọn núi ngày càng rõ. Chỗ phình đó là kết quả của magma trồi lên bên dưới mặt đất, tích tụ áp suất giống như quả bóng bay căng phồng. Thảm họa tồi tệ nhất xảy ra vào sáng ngày 18/5/1980 khi núi lửa St. Helens chấn động bởi trận động đất 5,1 độ. Ngay khi rung chấn xảy ra, đỉnh và chỗ phình của ngọn núi trượt xuống tạo thành trận lở đất lớn nhất từng được ghi nhận.

Trong khi lở đất diễn ra ở sườn phía bắc của St. Helens, buồng magma áp suất cao phụt lên như nút bần của chai rượu champagne, gây ra vụ nổ cực mạnh khiến bùn tro văng khắp khu vực rộng 600km2. Vụ phun trào phá hủy hoàn toàn cả khu vực chỉ trong 5 - 9 phút, giết chết mọi sinh vật sống trong phạm vi đó, nhà nghiên cứu Dan Miller ở USGS cho biết.

Giới chuyên gia ước tính vụ phun trào giải phóng 100 triệu tỷ joule năng lượng với Chỉ số phun trào núi lửa là 5, mức cao nhất trên đất liền ở Mỹ. Nhưng vào chiều tối ngày 18/5/1980, vụ phun trào bắt đầu chậm lại và ngừng hẳn vào ngày hôm sau.

Tổng cộng 57 người thiệt mạng trong thảm họa, chưa kể hàng nghìn động vật sinh sống ở khu vực xung quanh. Thiệt hại về tài sản là hơn 1 tỷ USD. Tro núi lửa lắng đọng được ghi nhận ở ít nhất 11 bang của Mỹ và 5 tỉnh của Canada. Các nhà khoa học cho biết núi lửa St. Helens nhiều khả năng phun trào lần nữa bởi những vụ phun trào tại đây thường diễn ra sau 100 – 300 năm.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Nơi thi thể không phân hủy do quá lạnh ở Na Uy

Nơi thi thể không phân hủy do quá lạnh ở Na Uy

Longyearbyen là một thị trấn với 2.000 cư dân chủ yếu sống dựa vào khai thác than đá ở quần đảo Svalbard xa xôi của Na Uy, theo Sun.

Đăng ngày: 04/11/2026
Khoa học giải thích tại sao bạn lại nhìn thấy... ma!

Khoa học giải thích tại sao bạn lại nhìn thấy... ma!

Theo Sciencing, cả ma, yêu tinh và ma cà rồng đều không thực sự tồn tại. Vì vậy, việc bạn nhìn thấy ma có thể chỉ là do quá sợ hãi.

Đăng ngày: 04/11/2026
Tìm hiểu về lễ hội Halloween

Tìm hiểu về lễ hội Halloween

Ngày lễ Halloweem xuất phát từ một nghi lễ ở các nước phương Tây, vào ngày 31 tháng 10 hàng năm, ngay đêm trước lễ các thánh Nam Nữ.

Đăng ngày: 03/11/2026
Những biểu tượng bí ẩn và đáng sợ trong ngày Halloween huyền bí

Những biểu tượng bí ẩn và đáng sợ trong ngày Halloween huyền bí

Halloween được cho là có cách đây khoảng 2.000 năm và gắn liền với ngày lễ hội này là những biểu tượng đáng sợ như mèo đen, dơi, phù thủy, đèn lồng, bí ngô, vạc đựng linh hồn...

Đăng ngày: 03/11/2026
Những đêm hội ma quỷ "quậy tưng bừng" từ Đông sang Tây

Những đêm hội ma quỷ "quậy tưng bừng" từ Đông sang Tây

Bên cạnh Halloween, vẫn còn rất nhiều lễ hội ma quỷ khác diễn ra ở khắp nơi trên thế giới. Cùng tìm hiểu một vài những lễ hội ma quỷ nổi tiếng trên toàn thế giới dưới đây.

Đăng ngày: 03/11/2026
Lễ hội ma Halloween và những điều bạn chưa biết

Lễ hội ma Halloween và những điều bạn chưa biết

Halloween là lễ hội thường niên diễn ra vào cuối tháng 10 đầu tháng 11, nhưng đó là lễ hội để tưởng niệm cái gì? Tại sao người ta phải hoá trang và ăn mặc gớm ghiếc đến thế?

Đăng ngày: 02/11/2026
Điều xảy ra khi thời gian ngừng lại?

Điều xảy ra khi thời gian ngừng lại?

Khái niệm ngưng đọng thời gian xuất hiện trên phim ảnh khá nhiều. Tuy vậy, việc ngưng đọng thời gian dưới góc nhìn khoa học không lãng mạn như trên phim.

Đăng ngày: 02/11/2026
Khoa Học News