Một quần đảo thuộc Mỹ đang bị Trái đất “nuốt” dần
Quần đảo Samoa thuộc Mỹ có thể là minh chứng rõ ràng cho quá trình "kiến tạo mảng" của Trái đất, mà theo lý thuyết từng khiến cho các lục địa nhiều lần hợp lại rồi lại tách ra.
Sử dụng công nghệ InSAR, các nhà khoa học NASA đã tiết lộ tỉ lệ sụt lún của quần đảo núi lửa này đang gia tăng mạnh, rõ rệt sau một trận động đất mạnh 8,1 độ xảy ra gần đó và dẫn đến thảm họa sóng thần năm 2009.
Quần đảo đang chìm, không chỉ do nước biển dâng, sự thật là nó đang bị nuốt dần vào lòng Trái đất. Động đất không gây ra điều đó, mà chỉ tiếp sức cho thủ phạm chính: Quá trình kiến tạo mảng.
Samoa đang bị Trái đất "nuốt" dần thông qua quá trình kiến tạo mảng - (Ảnh: NASA).
Như nhiều nghiên cứu trước đây chỉ ra, vỏ Trái đất thật ra không liền mạch mà bị chia thành khoảng 20 mảnh lớn nhỏ, gọi là "mảng kiến tạo".
Các mảng này cõng trên lưng các phần lục địa và đại dương, liên tục di chuyển, dẫn đến việc các lục địa nhiều lần hợp thành siêu lục địa rồi lại tách ra. Hiện tại, hành tinh có thể đang chuyển dịch để gộp các lục địa thành một siêu lục địa giả thuyết tên Amasia.
Thời gian cho mỗi chuyển động là rất dài, ít nhất hàng trăm triệu năm cho một lần "biến hình", quá lâu để con người trực tiếp đo đạc, vì vậy kiến tạo mảng mới chỉ được coi là một lý thuyết được xây dựng trên những bằng chứng gián tiếp khác nhau.
Nhưng Samoa có thể là một bằng chứng trực tiếp hiếm hoi của quá trình gọi là "hút chìm" ở các đại dương, vốn khiến đại dương bị thu hẹp và kéo các lục địa xung quanh lại gần, theo SciTech Daily.
Samoa nằm ở khu vực Tây Thái Bình Dương, nơi ranh giới các mảng kiến tạo Thái Bình Dương và Úc. Hai mảng này đang trượt lên nhau, tạo nên một khu vực hút chìm dọc theo hẻm núi nổi tiếng là rãnh Tonga, kèm theo đó là các trận động đất liên miên. Các nhà khoa học đã đo lường chuyển động thẳng đứng của Trái đất sau mỗi lần động đất, bao gồm sự di chuyển của các vật liệu sâu bên dưới bề mặt Trái đất, được phản ánh qua sóng địa chấn.
"Trong hàng trăm ngàn năm, thậm chí hàng triệu năm, quần đảo núi lửa có xu hướng chìm xuống khi nguội đi. Quá trình địa chất lâu dài này áp dụng cho quân đảo Samoa và chu kỳ động đất làm tăng theo điều đó" - nhà địa vật lý Eric Fieling từ Phòng thí nghiệm Sức đẩy phản lực của NASA (JPL-NASA) giải thích.
Biểu hiện rõ ràng hơn của hút chìm là dường như cả một khu vực rộng lớn quanh đ dường như đang bị kéo xuống, khiến mực nước biển so với đất liền dâng nhanh hơn gấp 5 lần so với mức trung bình toàn cầu, ngày một tăng tốc sau động đất.
Phát hiện ở Samoa là tiền đề để các nhà khoa học NASA tiến đến một mô hình chi tiết về tác động của kiến tạo mảng trên khắp địa cầu, giúp hoàn thiện các mô hình dự đoán nước biển dâng. Vì rõ ràng quá trình địa chất phức tạp này khiến các nơi khác nhau chìm theo cách khác nhau.
Dự án đó mang tên NISAR, dự kiến ra mắt năm 2024, do NASA và cơ quan vũ trụ của Ấn Độ là ISRO đồng phát triển.
"Chúng tôi cần biết vùng đất đó đang chìm nhanh như thế nào để có thể đưa ra các quyết định chính sách dựa trên dữ liệu khoa học" - nhà địa vật lý Jeanne Sauber từ Trung tâm Chuyến bay không gian của NASA nói về các kế hoạch phục hồi - tái định cư vùng ven biển có thể trở nên rất "nóng" trong tương lai.
Ứng dụng miễn phí
Linkitty Nối hình Onet cổ điển
Nối hai hình giống nhau với tối đa hai lần rẽ, đua với đồng hồ. Màn chơi vô tận, thử thách mỗi ngày và gần 100 món đồ cho mèo con, thỏ con.
Ứng dụng miễn phí
Trikitty Ghép 3 hình dễ thương
Chạm ô trên bàn xếp nhiều lớp, đưa xuống khay 7 ô và xếp 3 hình giống nhau liền nhau để ăn. Màn nào cũng có lời giải.
Ứng dụng miễn phí
Lịch Vạn Niên Lịch âm dương Việt Nam
Xem ngày Dương lịch và Âm lịch cùng lúc, kèm can chi của năm, tháng, ngày. Đổi ngày Âm – Dương trong vài giây.
Hồ nước đỏ như máu ở Tanzania này sở hữu siêu năng lực biến hầu hết các sinh vật thành đá
Hồ Natron là một hồ nước muối nằm ở phía Bắc Tanzania, phía Đông Bắc miệng núi lửa Ngorongoro và gần biên giới Kenya. Ẩn mình giữa những ngọn núi lửa, hồ Natron nằm tại điểm thấp nhất của thung lũng Great Rift với độ cao 600m so với mực nước biển.
Lũ quét là gì? Lũ quét thường xảy ra ở đâu, khi nào?
Lũ quét là một loại lũ có tốc độ mực nước lên rất nhanh khi một khối lượng nước khổng lồ di chuyển nhanh từ địa hình cao xuống thấp.
Nơi lạnh nhất Trái đất đang -100 độ C, người bình thường không trụ nổi vài giây
Theo các vệ tinh quan sát Trái đất của NASA, nơi lạnh nhất hành tinh là một sườn núi nằm trên Cao nguyên Đông Nam Cực, nơi nhiệt độ có thể hạ xuống mức -100 độ C.
Nhìn qua, không ai tin hồ nước xinh đẹp này lại đáng sợ đến thế: Bên dưới nó ẩn chứa thứ gì?
Hồ này là một trong những vùng nước kỳ lạ nhất châu Phi. Một tập hợp các đặc tính bất thường khiến nó trở thành một chủ đề hấp dẫn đối với các nhà khoa học.
Kinh ngạc thiên đường trên một dãy núi
Tại vùng đất Navajo thuộc tiểu bang Arizona, miền Tây Nam nước Mỹ, có một dãy núi mà cảnh tượng như thể trên thiên đường, đó là núi Antelope.
Việt Nam sở hữu hang động 3 triệu năm tuổi, đủ chứa tòa nhà chọc trời 40 tầng của Mỹ
"Ngay cả những người đã chinh phục đỉnh Everest cũng nói rằng khám phá hang Sơn Đoòng là điều kỳ thú nhất, rằng đó là nơi tuyệt vời nhất mà họ từng đến trong đời".
