Betelgeuse có thể có đối thủ cho danh hiệu ngôi sao hấp dẫn nhất sắp bùng nổ gần Trái Đất.
Các nhà thiên văn đã khám phá ra bí mật của một hệ sao kỳ lạ làm họ đau đầu trong nhiều năm, phát hiện ra hệ này chứa một ngôi sao đã chết sắp bùng nổ sau khi ăn quá nhiều vật chất từ một sao đồng hành. Vụ nổ của supernova từ kẻ ăn thịt vũ trụ này có thể sáng như mặt trăng, khiến nó có thể nhìn thấy bằng mắt thường từ Trái Đất ngay cả vào ban ngày.
Hệ sao đang được nhắc đến là double star V Sagittae nằm cách Trái Đất khoảng 10.000 năm ánh sáng, gồm một tàn dư Sao lùn trắng (white dwarf) và sao đồng hành bị nó hút, hai ngôi sao này quay quanh nhau khoảng hai lần mỗi ngày Trái Đất. Nghiên cứu mới và việc hé lộ số phận thảm khốc sắp xảy đến của white dwarf này đã trả lời những câu hỏi về V Sagittae tồn tại suốt 123 năm qua!
"V Sagittae không phải là một hệ sao bình thường - nó là hệ sáng nhất thuộc loại này và đã làm các chuyên gia bối rối kể từ khi được phát hiện lần đầu năm 1902," thành viên nhóm và nhà nghiên cứu Đại học Southampton Phil Charles nói trong một tuyên bố. "Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy độ sáng cực đoan này là do white dwarf đang hút cạn sự sống của sao đồng hành, sử dụng vật chất bị hút để biến nó thành một ngọn lửa rực rỡ."
"Đó là một quá trình dữ dội đến mức đang diễn ra phản ứng nhiệt hạch trên bề mặt của white dwarf, tỏa sáng như một ngọn hải đăng trên bầu trời đêm."
Số phận cuối cùng của một kẻ ăn thịt vũ trụ
White dwarfs (Sao lùn trắng) - là tàn dư còn lại của một ngôi sao sau khi nó đã kết thúc quá trình đốt hạt nhân) - đại diện cho giai đoạn cuối cùng của các ngôi sao có khối lượng xấp xỉ mặt trời, xảy ra khi chúng cạn kiệt nhiên liệu cho phản ứng nhiệt hạch. Thực tế, ngôi sao của chúng ta sẽ kết thúc cuộc đời như một white dwarf đang nguội dần khi hết hydrogen trong khoảng 5 tới 6 tỷ năm nữa.
Trong khi trạng thái than âm ỉ này là kết thúc của các ngôi sao đơn lẻ — kết thúc một cách êm ả chứ không ồn ào — các white dwarf có sao đồng hành có thể được trao một cơ hội sống thứ hai và một kết thúc quyết liệt, bùng nổ hơn. Điều này xảy ra khi xác sao dày đặc đủ gần sao đồng hành để lực hấp dẫn của nó bắt đầu tước đi lớp vật chất của sao kia.
Tình trạng này tiếp tục, và vật chất bị ăn cắp tích tụ trên bề mặt white dwarf cho đến khi đẩy tàn dư sao này vượt quá cái gọi là Chandrasekhar limit 1,4 khối lượng mặt trời. Đây là giới hạn khối lượng mà một tàn dư sao phải vượt qua để kích hoạt một siêu lân tinh. Kết quả thường là một loại siêu lân tinh mà thường phá hủy hoàn toàn ngôi sao white dwarf tham ăn.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu phát hiện một điều rất khác biệt và phi thường đang xảy ra với vật chất bị white dwarf trong V Sagittae.
Nhóm đã khám phá bản chất dữ dội của V Sagittae bằng cách sử dụng Very Large Telescope (VLT), gồm bốn kính thiên văn riêng lẻ đặt ở gần 9.000 feet (2.636 mét) trên Cerro Paranal ở sa mạc Atacama miền bắc Chile.
Cuộc điều tra này tiết lộ rằng có một vòng hào khí khổng lồ gồm vật chất bị lấy đi từ sao đồng hành quấn quanh cả white dwarf kẻ ăn thịt và nạn nhân sao của nó. Đây là kết quả của lượng năng lượng khổng lồ được sinh ra trong hệ do white dwarf tước vật chất từ sao đồng hành.
Hào khí quy mô hệ sao này cho thấy white dwarf đang hút nhiều vật chất hơn mức nó có thể xử lý. Nó cũng ngụ ý rằng tình trạng này sẽ không tiếp diễn lâu, mặc dù thời điểm kết thúc cho white dwarf này vẫn chưa chắc chắn.
"White dwarf không thể tiêu thụ hết khối lượng đang được chuyển từ sao nóng đôi, nên nó tạo ra vòng sáng vũ trụ này," thành viên nhóm Pasi Hakala từ University of Turku nói. "Tốc độ mà hệ sao định mệnh này đang lao lắc một cách điên cuồng, có thể do độ sáng cực đoan, là dấu hiệu hỗn loạn cho thấy sự kết thúc bạo lực sắp xảy ra."
"Vật chất tích tụ trên white dwarf có khả năng sẽ tạo ra một đợt bùng phát nova trong vài năm tới, trong đó V Sagittae sẽ trở nên nhìn thấy bằng mắt thường," Pablo Rodríguez-Gil từ Spain’s Instituto de Astrofisica de Canarias nói. "Nhưng khi hai ngôi sao cuối cùng va chạm và nổ tung, đó sẽ là một vụ nổ supernova sáng đến mức có thể nhìn thấy từ Trái Đất ngay cả vào ban ngày."
Nghiên cứu của nhóm được công bố vào thứ Năm (11 tháng 9) trên tạp chí Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.
