Trái đất có bao nhiêu mảng kiến tạo?
Số lượng mảng kiến tạo trên Trái đất nằm trong khoảng từ 10 đến 100 và phần lớn thậm chí không xuất hiện trên bản đồ chính thức.
Cách đây hàng tỷ năm, bề mặt Trái đất là một biển đá nóng chảy. Khi magma nguội dần, nó hình thành một lớp vỏ đá liền mạch với khoáng chất đặc hơn tích tụ gần tâm hành tinh và khoáng chất kém đặc hơn nhô lên bề mặt. Theo Catherine Rychert, nhà địa vật lý ở Viện Hải dương học Woods Hole tại Massachusetts, đó là cách mảng kiến tạo hình thành ở bề mặt Trái đất. Mảng kiến tạo là lớp vỏ với một ít lớp phủ ở bên dưới. Phía dưới nó là vật chất yếu, nóng và di động hơn. Chênh lệch về độ đặc giữa hai lớp khiến những lớp nằm bên trên dịch chuyển, va chạm, hợp nhất và đâm vào nhau. Ở các khu vực này, đứt gãy và núi hình thành, núi lửa và động đất dẫn tới sự sống ra đời.
Các mảng kiến tạo lớn và nhỏ trên bề mặt Trái đất. (Ảnh: iStock).
Số lượng mảng kiến tạo bao phủ bề mặt Trái đất nằm trong khoảng từ hơn chục mảng đến gần 100, tùy theo tiêu chí phân loại. Phần lớn giới nghiên cứu đồng ý có 12 - 14 mảng kiến tạo chính bao phủ phần lớn bề mặt Trái đất, theo Saskia Goes, nhà địa chất học ở trường Imperial College London. Mỗi mảng có diện tích ít nhất 20 triệu km2 và lớn nhất là mảng Bắc Mỹ, châu Phi, Á - Âu, Ấn Độ - Australia, Nam Mỹ, Nam Cực và Thái Bình Dương. Mảng đồ sộ nhất trong số này là mảng Thái Bình Dương, trải rộng 103,3 triệu km2, tiếp theo là mảng Bắc Mỹ với diện tích 75,9 triệu km2.
Theo Goes, ngoài 7 mảng kiến tạo lớn, có 5 mảng nhỏ hơn gồm biển Philippine, Cocos, Nazca, Arab và Juan de Fuca. Một số nhà địa chất học coi mảng Anatolia (thuộc mảng Á - Âu lớn hơn) và mảng Đông Phi (thuộc mảng châu Phi) như những thực thể riêng biệt bởi chúng di chuyển ở tốc độ khác hẳn mảng chính. Đó là lý do tại sao số mảng kiến tạo lớn nằm trong khoảng 12 - 14.
Tình huống phức tạp hơn khi xem xét ranh giới mảng kiến tạo, nơi chúng chia thành nhiều mảng nhỏ hơn gọi là vi mảng. Vi mảng là khu vực rộng chưa đến một triệu km2. Một số nhà khoa học ước tính có khoảng 57 vi mảng trên Trái đất. Nhưng chúng thường không được thể hiện trên bản đồ thế giới. "Số lượng vi mảng liên tục thay đổi, tùy theo các nhà khoa học định nghĩa chúng khác nhau như thế nào và biến dạng ở ranh giới mảng kiến tạo", Goes giải thích.
Các mảng kiến tạo xê dịch của Trái đất tạo ra một số cấu tạo đáng chú ý. Mảng Thái Bình Dương có thể là mảng nhanh nhất, di chuyển theo hướng tây bắc ở tốc độ 7 - 10 cm/năm. Chuyển động nhanh của nó là kết quả từ vòng đới hút chìm ở xung quanh, còn gọi là Vành đai lửa, nơi lực hấp dẫn kéo mảng kiến tạo về tâm Trái đất.
Ứng dụng miễn phí
Linkitty Nối hình Onet cổ điển
Nối hai hình giống nhau với tối đa hai lần rẽ, đua với đồng hồ. Màn chơi vô tận, thử thách mỗi ngày và gần 100 món đồ cho mèo con, thỏ con.
Ứng dụng miễn phí
Trikitty Ghép 3 hình dễ thương
Chạm ô trên bàn xếp nhiều lớp, đưa xuống khay 7 ô và xếp 3 hình giống nhau liền nhau để ăn. Màn nào cũng có lời giải.
Ứng dụng miễn phí
Lịch Vạn Niên Lịch âm dương Việt Nam
Xem ngày Dương lịch và Âm lịch cùng lúc, kèm can chi của năm, tháng, ngày. Đổi ngày Âm – Dương trong vài giây.
Tìm hiểu về lễ hội Halloween
Ngày lễ Halloweem xuất phát từ một nghi lễ ở các nước phương Tây, vào ngày 31 tháng 10 hàng năm, ngay đêm trước lễ các thánh Nam Nữ.
Những đêm hội ma quỷ "quậy tưng bừng" từ Đông sang Tây
Bên cạnh Halloween, vẫn còn rất nhiều lễ hội ma quỷ khác diễn ra ở khắp nơi trên thế giới. Cùng tìm hiểu một vài những lễ hội ma quỷ nổi tiếng trên toàn thế giới dưới đây.
Lễ hội ma Halloween và những điều bạn chưa biết
Halloween là lễ hội thường niên diễn ra vào cuối tháng 10 đầu tháng 11, nhưng đó là lễ hội để tưởng niệm cái gì? Tại sao người ta phải hoá trang và ăn mặc gớm ghiếc đến thế?
Điều xảy ra khi thời gian ngừng lại?
Khái niệm ngưng đọng thời gian xuất hiện trên phim ảnh khá nhiều. Tuy vậy, việc ngưng đọng thời gian dưới góc nhìn khoa học không lãng mạn như trên phim.
Tuổi thọ của loài người có thể đạt tới 1.000, chuyên gia: Chìa khóa ở tế bào bất tử này!
Tuyên bố về tế bào đặc biệt này của tiến sĩ Aubrey de Grey tại 1 buổi hội thảo khoa học đã làm rúng động cả thế giới.
Những điều cần biết về nguyên lý cốc đổi màu
Cốc đổi màu là một trong những sản phẩm được nhiều người sử dụng ngày nay, đặc biệt là giới trẻ bởi những điểm độc đáo mà sản phẩm này mang lại.
