Vì sao ngày càng nhiều cơn bão "quái vật"?
Chúng ta đang tiến bộ hơn trong việc dự đoán những cơn bão "quái vật", nhưng vẫn khó dự đoán đủ sớm để chuẩn bị ứng phó.
Khi các vệ tinh bắt đầu phát đi hình ảnh của bão Lee - một cơn bão lớn hiện đang di chuyển trên Đại Tây Dương - các nhà khí tượng học biết rằng họ sẽ nhìn thấy một cơn bão "quái thú”.
Gió bùng nổ
Trong năm 2023, bão Lee là cơn bão thứ ba gia tăng sức mạnh chưa từng được ghi nhận. Chỉ trong ngày 7-9, tốc độ gió bên trong Lee tăng hơn gấp đôi, nâng nó từ cơn bão cấp 1 với tốc độ 129km/h lên cơn bão cấp 5 với tốc độ 266km/h.
Những kiểu gió tăng bùng nổ này đang trở nên phổ biến hơn ở một số khu vực.
Các nhà khoa học đều đồng thuận là Trái đất đang nóng lên và sẽ tạo ra nhiều bão Lee hơn. Đó là những cơn bão "quái thú" có khả năng tăng gấp đôi sức mạnh, trước khi chúng tấn công các cộng đồng dân cư dọc bờ biển.
Trước khi đổ bộ vào đất liền vào ngày 21-9-2022, tốc độ gió của bão Ida đã tăng 64km/h chỉ trong vài giờ - (Ảnh: NASA).
Một nghiên cứu được công bố vào tháng 8 trên tạp chí Nature cho thấy trong phạm vi 402km bờ biển Đại Tây Dương, số lượng các cơn bão mạnh lên nhanh chóng nhiều hơn đáng kể so với 40 năm trước và ngày một phổ biến.
Các ví dụ bao gồm bão Ian năm 2022 và bão Michael năm 2018 - đã chuyển từ bão cấp 2 lên cấp 5 chỉ trong một ngày trước khi đổ bộ vào Florida. Nó đã cướp đi sinh mạng của biết bao người và gây thiệt hại 25 tỉ USD. Đó là cơn ác mộng tồi tệ nhất của các nhà khí tượng học.
Công thức của một cơn bão
Sự phát triển của bất kỳ cơn bão nào đều phụ thuộc vào điều kiện môi trường phù hợp. Nếu nước trong đại dương bên dưới cơn bão đủ ấm, khi bốc hơi nó sẽ giải phóng một lượng lớn năng lượng, từ đó gây sự sụt giảm áp suất không khí và tạo ra những cơn gió mạnh.
Nhưng điều gì tạo nên sự khác biệt giữa một cơn bão mạnh tiệm tiến và một cơn bão mạnh lên nhanh chóng?
Brian Tang, một nhà khoa học khí quyển từ Đại học Albany (Mỹ), cho biết: "các yếu tố liên quan tới môi trường chỉ cần phát triển đồng thời sẽ kích hoạt gió tăng trưởng nhanh chóng".
Ngay trước khi cơn bão Lee bùng nổ sức mạnh đột ngột, ông Tang có linh cảm mọi thứ sắp leo thang nhờ những hình ảnh về khối tinh thể băng và nước mưa xoáy trong cơn bão.
Các mô hình như Hệ thống Dự báo và Phân tích bão (HAFS) tại Cơ quan Khí quyển và Đại dương quốc gia (NOAA) thực sự cũng đã dự đoán cường độ tăng nhanh chóng của cơn bão này trước khoảng 24 giờ.
Các phép đo chi tiết hơn cũng đang giúp ích cho các nhà dự báo. Lấy cơn bão Michael năm 2018 làm ví dụ, một nghiên cứu năm 2020 cho thấy dữ liệu vệ tinh và số liệu đo được từ các phao ở vịnh Mexico cho thấy một đợt nắng nóng trên biển đang diễn ra trong quá trình bão tiếp cận.
Ngoài ra, các nhà nghiên cứu sử dụng ngày càng nhiều máy bay không người lái bay vào phần thấp hơn và nguy hiểm nhất của cơn bão, được gọi là lớp ranh giới, để thu thập thông tin hữu ích về cường độ của bão.
Ruby Leung, một nhà khoa học khí quyển tại Phòng thí nghiệm quốc gia Tây Bắc Thái Bình Dương của Bộ Năng lượng Mỹ, chỉ ra ảnh hưởng của đại dương đối với các cơn bão nhiệt đới có thể rất phức tạp.
Ví dụ, nếu có nhiều nước ngọt chảy từ sông vào đại dương tạo một lớp nước ấm phía trên lớp nước đặc hơn, mặn hơn bên dưới, điều này có thể khiến bão tiếp tục mạnh lên.
Nói chung, bão có xu hướng tạo ra nhiều mưa hơn khi nhiệt độ không khí tăng lên, làm tăng khả năng giúp cường độ bão mạnh lên, cô Leung cho biết thêm.
Hiểu được các sắc thái môi trường này sẽ rất quan trọng, giúp các nhà khoa học dự đoán trước tốt hơn về những cơn bão đang ngày càng nguy hiểm.
Ứng dụng miễn phí
Linkitty Nối hình Onet cổ điển
Nối hai hình giống nhau với tối đa hai lần rẽ, đua với đồng hồ. Màn chơi vô tận, thử thách mỗi ngày và gần 100 món đồ cho mèo con, thỏ con.
Ứng dụng miễn phí
Trikitty Ghép 3 hình dễ thương
Chạm ô trên bàn xếp nhiều lớp, đưa xuống khay 7 ô và xếp 3 hình giống nhau liền nhau để ăn. Màn nào cũng có lời giải.
Ứng dụng miễn phí
Lịch Vạn Niên Lịch âm dương Việt Nam
Xem ngày Dương lịch và Âm lịch cùng lúc, kèm can chi của năm, tháng, ngày. Đổi ngày Âm – Dương trong vài giây.
Con người đã đi vào vũ trụ từ rất lâu, nhưng tại sao biển sâu vẫn là điều bí ẩn đối với nhân loại?
Có gì ở biển sâu? Con người thậm chí đã đi vào vũ trụ từ rất lâu, tại sao biển sâu trong Trái đất vẫn chứa nhiều bí ẩn đối với nhân loại như vậy?
Vì sao châu Âu lại có một loại tiền giấy tưởng như “vô dụng”: Tờ 0 Euro, thậm chí còn mất chi phí để mua?
Tờ tiền giấy có giá trị bằng 0 có lẽ là độc nhất tại Liên minh Châu Âu. Về đặc điểm an ninh nhằm chống tiền giả, nó y hệt như những tờ tiền có mệnh giá “thực tế” khác.
Vì sao cá vòi voi nhìn được ở nơi u tối?
Một nghiên cứu vừa công bố đã tìm ra lời giải cho khả năng loài cá vòi voi có thể "nhìn" thấy ở môi trường nước u tối. Loài cá này sinh sống ở các khu vực lầy lội ở miền Trung và Tây Phi, với môi trường đủ các loại thực vật, bùn đất và khí bong bóng. Trước đây vài năm, người ta cứ nghĩ loài cá này bị
Vì sao nhân viên Ferrari không được phép mua siêu xe của hãng?
Nhiều người nghĩ làm việc cho Ferrari có thể hưởng một số đặc quyền, như chiết khấu dành cho nhân viên khi mua siêu xe của hãng. Thực tế hoàn toàn ngược lại.
Vì sao những người bỏ mạng trên đỉnh Everest sẽ phải nằm tại đó mãi mãi?
Là đỉnh cao nhất thế giới, đỉnh Everest cao 8848,86 mét được coi là thử thách cuối cùng đối với vô số người đam mê leo núi.
Giải thích thí nghiệm vì sao quả cam không chìm trong nước
Lớp trắng bên trong phần vỏ quả cam chứa ít chất hòa tan và rất nhiều không khí nên sẽ nổi trên mặt nước.
