Khoa Học News

30 năm trước NASA vô tình chụp được hành tinh khác đang "sống"?

Các nhà khoa học Mỹ đã lật lại bộ dữ liệu từ tàu Magellan của NASA, chụp hơn 30 năm trước và chỉ ra bằng chứng ngạc nhiên cho thấy một hành tinh khác của Hệ Mặt trời vẫn đang hoạt động địa chất.

Tàu Magellan, còn gọi là Venus Radar Mapper, là tàu thám hiểm sao Kim được phóng từ năm 1989 của NASA và đã kết thúc nhiệm vụ năm 1994, nhưng bộ dữ liệu khổng lồ của nó vẫn không ngừng tiết lộ những điều thú vị khi các kỹ thuật phân tích hình ảnh, tín hiệu dần hiện đại hơn.

Lần này, nhóm khoa học gia dẫn đầu bởi nhà địa vật lý Robert Herick từ Trường Đại học Alaska Fairbanks (Mỹ) và chuyên gia về kỹ thuật radar Scott Hensley từ Phòng thí nghiệm Sức đẩy phản lực (JPL) của NASA đã phân tích các hình ảnh mà tàu Magellan thu thập đầu những năm 1990 cho đến năm 1991.


Phối cảnh 3D của khu vực Maat Mons trên sao Kim - (Ảnh: NASA).

Trong báo cáo hôm 15-3, NASA cho biết họ đã xác định được sự thay đổi hình dạng rõ ràng của một lỗ thông hơi núi lửa trên bề mặt sao Kim chỉ trong vòng 8 tháng, bằng chứng sống động cho thấy sao Kim vẫn đang hoạt động địa chất!

Sở dĩ phát hiện bị phủ bóng lâu như vậy một phần do quỹ đạo elip của tàu vũ trụ này khiến dữ liệu hình ảnh về từng khu vực của nó mang nhiều sai số phải được phân tích thủ công thay vì bằng máy.

Núi lửa nhỏ này nằm gần 2 trong số những siêu núi lửa của sao Kim là Ozza và Maat Mons. Nó có thể là một phần của Mat Mons với dữ liệu ngày 2-10-1991 cho thấy nó dường như vừa trải qua một đợt phun trào, khiến hình dạng gần tròn diện tính 2,2km2 trước đó thành méo và rộng ra thành 4km2.

Địa hình xung quanh cũng thay đổi, giống như bị  dung nham tươi tàn phá ngay trước đó.

Ở Trái đất, hoạt động địa chất của hành tinh thường xuyên gây ra những thảm họa, tuy nhiên cũng cực kỳ cần thiết cho sự sống bởi cung cấp những yếu tố giúp ổn định nhiệt độ, môi trường, thành phần hóa học của bầu khí quyển...

Vì vậy, tìm kiếm được một hành tinh có hoạt động địa chất là giấc mơ của các nhà thiên văn. Đó là một trong những yếu tố cốt lõi cho thấy hành tinh đó còn có khả năng nuôi dưỡng sự sống.

Trở lại với sao Kim, nó từ lâu được chứng minh đã ra đời như người anh em song sinh của Trái đất với đầy đủ các điều kiện để sống - và vẫn đang nằm trong "vùng sự sống" của Hệ Mặt trời - nhưng lại bị nhiều yếu tố thiếu may mắn trong quá trình tiến hóa hành tinh khiến nó quay chậm lại, ngừng hoạt động địa chất và bị bao trùm bởi hiệu ứng nhà kính khốc liệt.

Một điều khiến người ta từng tin sao Kim đã chết là thạch quyển của nó là một lớp vỏ liền mạch, thay vì gồm nhiều mảng kiến tạo như Trái đất. Núi lửa Trái đất thường phun ở rìa các mảng kiến tạo. Tuy nhiên phát hiện mới cho thấy núi lửa trên hành tinh khác có thể đã hoạt động theo một cách khác.

Địa điểm này sẽ là nơi bí ẩn để các sứ mệnh tiếp theo của NASA khám phá. Nhiều nghiên cứu vài năm gần đây đã tìm ra các dấu hiệu sinh học tiềm năng trong quang phổ của hành tinh, điều mà cơ quan vũ trụ của Mỹ thể hiện rõ sự quan tâm.

Nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí Science.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện siêu Trái đất màu đỏ có thể sống được và gần chúng ta

Phát hiện siêu Trái đất màu đỏ có thể sống được và gần chúng ta

Quanh một ngôi sao lùn đỏ mờ có tên Ross 508 cách chúng ta chỉ 36,5 ánh sáng, các nhà khoa học vừa tìm thấy thứ có thể là bản sao phóng to của Trái Đất: Siêu trái đất Ross 508 b.

Đăng ngày: 01/11/2026
Lần đầu tiên NASA phải kêu gọi sự giúp đỡ từ công chúng, trong công cuộc khám phá sao Mộc

Lần đầu tiên NASA phải kêu gọi sự giúp đỡ từ công chúng, trong công cuộc khám phá sao Mộc

Nhóm nghiên cứu cho biết, hiện tại họ đang rất cần những sự giúp đỡ đến từ công chúng, bởi nếu không họ sẽ phải tốn nhiều năm để có thể phân tích được hết những hình ảnh này.

Đăng ngày: 31/10/2026
Phát hiện hai lỗ đen gần Trái đất nhất, thuộc loại chưa từng thấy

Phát hiện hai lỗ đen gần Trái đất nhất, thuộc loại chưa từng thấy

Hai lỗ đen ẩn nấp ở sân sau của Trái đất với khoảng cách chỉ 1.560 và 3.800 năm ánh sáng, đại diện cho một loại mà các nhà thiên văn học chưa từng thấy

Đăng ngày: 30/10/2026
"Nòng nọc vũ trụ" làm lộ chân tướng vật thể khoa học không thể lý giải

"Nòng nọc vũ trụ" làm lộ chân tướng vật thể khoa học không thể lý giải

Một vật thể cực hiếm trong vũ trụ, hoàn toàn vô hình, ẩn nấp ở gần tâm thiên hà chứa Trái Đất, đã bị một đám mây ma quái hình con nòng nọc làm lộ diện.

Đăng ngày: 30/10/2026
Liệu có thể bắn đạn xuyên qua sao Mộc không?

Liệu có thể bắn đạn xuyên qua sao Mộc không?

Sao Mộc là một trong những hành tinh khí khổng lồ của Hệ Mặt trời, nó có kích thước lớn gấp nhiều lần so với Trái đất và bao quanh nó là một lớp khí dày. Do vậy, đi xuyên qua sao Mộc không hề dễ dàng.

Đăng ngày: 29/10/2026
Phát hiện "mặt trăng nham thạch" ngoài Hệ Mặt trời

Phát hiện "mặt trăng nham thạch" ngoài Hệ Mặt trời

Các nhà thiên văn học tìm thấy bằng chứng về sự tồn tại của một mặt trăng chưa từng được biết tới với đầy rẫy núi lửa hoạt động.

Đăng ngày: 27/10/2026
Tàu Hằng Nga 5 tìm thấy nhiên liệu cực quý trên Mặt trăng, 1 tấn giá 3 tỷ đô

Tàu Hằng Nga 5 tìm thấy nhiên liệu cực quý trên Mặt trăng, 1 tấn giá 3 tỷ đô

Nhiên liệu quý hiếm trên Mặt Trăng mà tàu Hằng Nga 5 tìm thấy là gì?

Đăng ngày: 27/10/2026
Khoa Học News