Khoa Học News

Ca cao từng được dùng làm tiền tệ suốt hàng trăm năm

Từ lâu đã có nhiều lời đồn đại về vai trò của ca cao trong nền văn minh Maya cổ đại. Mới đây, lần đầu tiên một nghiên cứu cho biết ca cao từng là đơn vị tiền tệ của nền văn minh này.

David Freidel, nhà nhân chủng học thuộc ĐH Washington, Missouri cho rằng nền văn minh Maya không sử dụng tiền, cả tiền đồng lẫn tiền giấy. Thay vào đó, giống như nhiều nền văn minh cổ đại, họ thường dùng phương thức hàng đổi hàng như đổi bắp ngô lấy thuốc lá, đổi thuốc lá vải vóc lấy bắp ngô…

Thậm chí khi thực dân Tây Ban Nha đến vùng đất này vào thế kỷ 16, người châu Âu vẫn còn dùng hạt ca cao để trả công cho lao động bản địa. Tuy nhiên, các nhà khoa học hiện vẫn chưa biết ca cao có được dùng làm đơn vị tiền tệ hay chưa.


Vùng đất của nền văn minh Maya cũng là nguồn gốc của ca cao và sô cô la - (Ảnh: GETTY IMAGES).

Trang Science cho biết, để tìm câu trả lời, Joanne Baron, nhà nhân chủng học ở New Jersey, Mỹ tiến hành phân tích hàng loạt dấu vết của người Maya để lại ở miền đồng bằng ngày nay thuộc lãnh thổ Mexico, tập trung vào giai đoạn 250-900 năm sau công nguyên.

Những vết tích bao gồm các bức vẽ trên tường, trên gốm, hoặc những mẩu chạm khắc trong hang động với nội dung miêu tả việc mua bán của thường dân và của giới quý tộc.

Baron phát hiện ra ca cao hay sô cô la không phổ biến trong các tác phẩm nghệ thuật những năm đầu sau công nguyên nhưng lại xuất hiện nhiều hơn từ giữa thế kỷ thứ 7.

Trong nhiều bức vẽ trên tường giai đoạn này, nhóm nghiên cứu thường thấy hình ảnh một người phụ nữ đang đưa một bình dường như đang chứa sô cô la nóng để đổi lấy hàng hóa, thường là bột làm bánh.

Tuy nhiên, những hình ảnh trên không chứng tỏ được ca cao được dùng làm tiền tệ, chẳng qua cũng như một mặt hàng trao đổi.

Nhóm nghiên cứu tiếp tục, và mọi thứ bắt đầu rõ ràng hơn. Baron ghi chép được khoảng 180 bức vẽ trên đồ gốm hoặc tường từ năm 691 đến năm 900 mô tả cảnh các thương lái cống nạp cho các thủ lĩnh Maya những túi vải ghi rõ số lượng hạt ca cao khô bên trong.

"Nhất là vua chúa, họ thu gom ca cao với số lượng lớn hơn nhiều so với nhu cầu tiêu dùng. Một số cảnh trao đổi hàng hóa thường ngày cũng xuất hiện các túi ca cao này. Điều này cho ta suy luận ca cao đã được sử dụng để làm đơn vị tiền tệ", Baron nói.


Bức vẽ người phụ nữ đang chế biến sô cô la vào thế kỷ 16 - (Ảnh: BRIDGEMAN IMAGES).

Vì sao lại là ca cao mà không phải một loại cây trồng khác? Vì ca cao đặc trưng cho vùng đất của nền văn minh Maya. Ca cao không thể trồng tràn lan như ngô, bắp và không thể sinh sống ở một số thành thị trong khu vực. Ca cao cũng thường được chào mua với giá cao hơn nhiều so với những thực phẩm thông thường.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Economic Anthropology.

David Freidel cho biết cần nhiều nghiên cứu hơn để có thể xác định chính xác liệu người Maya có sử dụng ca cao như một loại tiền hay không?

Nếu đúng, liệu những mùa vụ ca cao thành bại có ảnh hưởng đến nền kinh tế quốc gia này hay không? Và khi việc canh tác ca cao gặp khủng hoảng có tác động đến sự sụp đổ của nền văn minh này hay không?

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Sở hữu vòng hai khổng lồ luôn là niềm mơ ước của mỗi đứa trẻ ở bộ tộc Bodi và người sở hữu chiếc bụng to nhất sẽ được dân làng trọng vọng suốt phần đời còn lại.

Đăng ngày: 30/10/2026
Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Cũng như các ngày lễ khác, trong lễ Halloween, người ta thường ăn một số món ăn đặc trưng và mang ý nghĩa đặc biệt cho dịp này.

Đăng ngày: 29/10/2026
Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Người sói, thây ma, hồn ma.... những sinh vật tiêu biểu cho sự đáng sợ của mùa Halloween không phải tự dưng xuất hiện trong các câu chuyện.

Đăng ngày: 28/10/2026
Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Ảo ảnh quang học khiến Mặt Trăng trở nên khổng lồ khi ở sát đường chân trời là ảo giác nổi tiếng nhất thế giới mà chưa chuyên gia nào có thể đưa ra giải đáp chính xác.

Đăng ngày: 27/10/2026
Bí ẩn bức họa "Bữa tiệc cuối cùng"

Bí ẩn bức họa "Bữa tiệc cuối cùng"

Chuyên gia tin học chỉ ra rằng đằng sau bức "Bữa tiệc cuối cùng" còn có hai hình ảnh khác: Hình ảnh Chúa đang chúc phúc lành và hình ảnh một đứa trẻ nhờ hình phản chiếu của bức tranh trong

Đăng ngày: 25/10/2026
Xoáy nước là gì? Xoáy nước xuất hiện như thế nào?

Xoáy nước là gì? Xoáy nước xuất hiện như thế nào?

Nước sông đang chảy xiết, khi tới trụ cầu thì bị cản, nên phải lùi lại sau. Nhưng phía sau lại là dòng nước đang cuồn cuộn chảy tới, kéo nó chảy theo.

Đăng ngày: 25/10/2026
Vì sao 5/5 Âm lịch được chọn là Tết Đoan Ngọ?

Vì sao 5/5 Âm lịch được chọn là Tết Đoan Ngọ?

Tết Đoan Ngọ được xem là ngày Tết lớn thứ 2 trong năm chỉ sau Tết Nguyên Đán. Vậy tại sao, Tết Đoan Ngọ lại được tổ chức vào ngày 5/5 Âm lịch?

Đăng ngày: 21/10/2026
Khoa Học News