Khoa Học News

Cách phân biệt sâm Ngọc Linh và sâm Lai Châu

Các nhà khoa học Việt mới đây đã giải trình tự gene để phân biệt sâm Lai Châu và Ngọc Linh nhằm tránh nhầm lẫn, giả mạo.

Sâm Ngọc Linh (Panax vietnamensis var. vietnamensis) và sâm Lai Châu (Panax vietnamensis var. fuscidiscus) đều thuộc loài Sâm Việt Nam (Panax vietnamensis, Araliaceae) với hình dạng và thành phần hóa học tương đồng. Người dùng rất khó để phân biệt.

Các nhà khoa học tại Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam, Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam và Đại học Tôn Đức Thắng đã thực hiện nghiên cứu dựa trên 42 mẫu sâm Lai Châu và 12 mẫu sâm Ngọc Linh. Nhóm nghiên cứu đã phát triển phương pháp phân tích bộ chất chuyển hóa không định hướng để phân biệt. Mẫu đại diện của hai loại sâm cũng được phân tích bằng phương pháp giải trình tự gene ITS-rDNA để xác định nguồn gốc.


Củ sâm Ngọc Linh do người Măng Ri đào được có trọng lượng 0,5kg. (Ảnh: NVCC).

PGS. TS Phan Kế Long, Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam, thành viên nhóm nghiên cứu cho biết, từ tháng 11/2022 đề tài được thực hiện. Đến tháng 6/2023 nghiên cứu có kết quả có thể sử dụng để đánh giá chất lượng của sâm Ngọc Linh và sâm Lai Châu trên thị trường, tránh nhầm lẫn và giả mạo.

Các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu chất chuyển hóa cho thấy 13 saponin đặc trưng. Trong đó sâm Ngọc Linh đặc trưng bởi 7 saponin bao gồm majonoside R2, vinaginsenoside R13 (V-R13), ginsenoside Rd (G-Rd), ginsenoside Rb1 (G-Rb1), notoginsenoside Fa (N-Fa), pseudoginsenoside Rs1 (PG-Rs1) và quinquenoside R1 (Q-R1). Sâm Lai Châu đặc trưng bởi 6 saponin bao gồm majonoside R1 (M-R1), vinaginsenoside R2 (V-R2), ginsenoside Rb2 (G-Rb2), notoginsenoside Fc (N-Fc), notoginsenoside R2 (N-R2) và notoginsenoside R4 (N-R4).

TS Long cho biết, mục đích tìm ra hoạt chất đặc trưng trên từng loại sâm hướng tới phân biệt chính xác cả sâm tươi và sâm đã chế biến, giúp người tiêu dùng có thể sử dụng đúng giá trị sản phẩm. Nhóm đang phát triển các giai đoạn tiếp theo để có thể đưa ra công nghệ xác định nhanh hơn thay vì phải phân tích trong phòng thí nghiệm như hiện nay.

  • Sâm Ngọc Linh có vùng phân bố hẹp ở núi Ngọc Linh thuộc hai tỉnh Kon Tum và Quảng Nam. Các nghiên cứu cho thấy sâm Ngọc Linh chứa 52 hợp chất saponin có tác dụng chống oxy hóa, giảm nguy cơ ung thư, cholesterol...
  • Sâm Lai Châu phân bố chủ yếu ở các huyện vùng cao Mường Tè và Sìn Hồ, Lai Châu, còn được gọi là tam thất đen, tam thất đỏ. Cả hai loại sâm này hiện được nhân giống tại Lâm Đồng.

Rừng sâm quý được trồng “bí mật” tại Kon Tum

Nhân giống vô tính sâm Ngọc Linh

Đào được củ sâm Ngọc Linh 100 năm tuổi

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Loài cây kỳ lạ chỉ có duy nhất một chiếc lá ở Việt Nam

Loài cây kỳ lạ chỉ có duy nhất một chiếc lá ở Việt Nam

Lan một lá có một hoặc hai hoa mọc ra từ một thân thẳng. Khi ra hoa, cây không có lá. Chỉ sau khi hoa nở hết, chiếc lá mới bắt đầu phát triển.

Đăng ngày: 01/11/2026
“Con ngươi Brazil”: Loại quả thần dược cho sức khỏe, có giá trị hơn cả cà phê

“Con ngươi Brazil”: Loại quả thần dược cho sức khỏe, có giá trị hơn cả cà phê

So với cà phê, guaraná – loài quả được gọi bằng biệt danh rùng rợn “con ngươi”, có hàm lượng caffein cao gấp 4 lần.

Đăng ngày: 30/10/2026
Lý do nào khiến nấm truffle siêu đắt đỏ, hầu như chỉ dành cho giới thượng lưu?

Lý do nào khiến nấm truffle siêu đắt đỏ, hầu như chỉ dành cho giới thượng lưu?

Nấm truffle là món ăn đắt đỏ, đặc trưng cho sự giàu có của giới thượng lưu.

Đăng ngày: 30/10/2026
Lão nông đào đất đụng 7 "con rắn", chuyên gia "lập tức phong tỏa hiện trường!"

Lão nông đào đất đụng 7 "con rắn", chuyên gia "lập tức phong tỏa hiện trường!"

Những "con rắn vàng" mà lão nông tìm thấy từng suýt tuyệt chủng. Hiện nay, xác suất tìm thấy chúng trong tự nhiên là rất ít.

Đăng ngày: 30/10/2026
Khám phá cực thú vị về các loài côn trùng họ nhà châu chấu

Khám phá cực thú vị về các loài côn trùng họ nhà châu chấu

Trong thế giới côn trùng, bộ Cánh thẳng (Orthoptera) quy tụ các loài châu chấu, cào cào, dế... Chúng có đặc điểm chung là có hai đôi cánh thẳng, chân sau thường lớn và dùng để nhảy.

Đăng ngày: 22/10/2026
Loài ong lớn nhất thế giới lộ diện sau gần 40 năm

Loài ong lớn nhất thế giới lộ diện sau gần 40 năm

Ong Wallace lớn bằng một một ngón tay cái của người trưởng thành vừa lộ diện tại Indonesia sau gần 40 năm.

Đăng ngày: 21/10/2026
Độc lạ loại gia vị đắt top 3 thế giới, ít nhất 2 năm mới đậu quả, Việt Nam có rất nhiều

Độc lạ loại gia vị đắt top 3 thế giới, ít nhất 2 năm mới đậu quả, Việt Nam có rất nhiều

Loại gia vị này có giá đắt thứ 3 trên thế giới chỉ sau nhụy hoa nghệ tây và vani.

Đăng ngày: 20/10/2026
Khoa Học News