Khoa Học News

Phản vật chất - Loại vật chất đắt đỏ nhất thế giới

Phản vật chất là loại vật chất có mức giá cao nhất thế giới với 3,5x1016 USD cho một gram hạt phản proton.

Sau hành trình 7 năm và gần 6,4 tỷ km, tàu vũ trụ OSIRIS-REx của NASA hôm 24/9/2023 đem về 255g mẫu vật từ tiểu hành tinh Bennu. Nhiệm vụ của NASA có ngân sách 800 triệu USD và chi phí cuối cùng vào khoảng 1,16 tỷ USD cho 255g mẫu vật. Nhưng đây chưa phải là vật chất đắt nhất hành tinh, theo Chris Impey, giáo sư thiên văn học ở Đại học Arizona.

Một số mẫu vật tiểu hành tinh có giá 4,5 triệu USD/g, gấp khoảng 70.000 lần giá vàng, nằm trong khoảng 60 - 70 USD/g trong vài năm qua. Vật chất ngoài hành tinh đầu tiên đưa về Trái đất từ chương trình Apollo. Từ năm 1969 đến năm 1972, 6 nhiệm vụ Apollo đã đưa về tổng cộng 382 kg mẫu vật Mặt trăng. Tổng chi phí dành cho chương trình Apollo (điều chỉnh theo lạm phát) là 257 tỷ USD. Những mẫu đá Mặt trăng có giá trị tương đối vào khoảng 674.000 USD/g.


Nhà máy phản vật chất duy nhất trên thế giới ở CERN. (Ảnh: Business Insider).

NASA đang lên kế hoạch đưa mẫu vật sao Hỏa về Trái đất vào đầu thập niên 2030 để xem chúng có chứa dấu vết của sự sống cổ đại hay không. Nhiệm vụ Mars Sample Return hướng tới mang 30 ống mẫu vật với tổng trọng lượng khoảng 450g. Robot tự hành Perseverance đã lưu trữ 10 ống mẫu vật. Tuy nhiên, chi phí gia tăng do nhiệm vụ này rất phức tạp, bao gồm nhiều robot và tàu vũ trụ. Việc đưa mẫu vật trở về có thể tiêu tốn 11 tỷ USD, theo đó chi phí ở mức 24 triệu USD/g, cao gấp 5 lần chi phí của mẫu vật Bennu.

Một số thiên thạch không tốn kém bởi có gần 50 tấn mẫu vật miễn phí từ hệ Mặt Trời trút xuống Trái đất mỗi ngày. Phần lớn bốc cháy trong khí quyển, nhưng nếu đáp xuống mặt đất, chúng được gọi là thiên thạch và hầu hết đến từ tiểu hành tinh. Thiên thạch có thể tiêu tốn nhiều tiền bởi chúng rất khó nhận biết và thu hồi. Những viên đá trông đều giống nhau trừ khi được phân biệt bởi chuyên gia địa chất. Đa số thiên thạch ở dạng đá gọi là chondrite và có giá từ 0,5 USD/g.

Thiên thạch sắt có thể phân biệt qua lớp vỏ sẫm màu do bề mặt nóng chảy khi chúng bay qua khí quyển, kèm theo mạng tinh thể kim loại dài ở bên trong. Chúng trị giá 1,77 USD/g hoặc cao hơn. Pallasite là thiên thạch sắt - đá xen kẽ khoáng chất olivine. Khi cắt và đánh bóng, chúng có màu vàng - xanh lá trong suốt và có thể trị giá hơn 35 USD/g.

Một số thiên thạch bay tới Trái đất từ Mặt trăng và sao Hỏa. Gần 600 thiên thạch được xác định đến từ Mặt trăng và mẫu vật lớn nhất nặng 1,8 kg được bán với giá 166 USD/g. Khoảng 175 thiên thạch được nhận dạng là đến từ sao Hỏa. Mẫu vật loại này có thể trị giá khoảng 388 USD/g.

Một số nguyên tố và khoáng chất rất đắt đỏ vì chúng khan hiếm. Nguyên tố đơn giản trong bảng tuần hoàn có mức giá thấp. Tính theo 100 g, carbon có giá 2,4 USD, sắt có giá chưa đến 0,01 USD và nhôm có giá 0,19 USD. Giá trị của bạc và vàng lần lượt là 0,5 USD/g và 67 USD/g. 7 nguyên tố phóng xạ cực kỳ hiếm trong tự nhiên và rất khó tạo ra trong phòng thí nghiệm đến mức giá trị của chúng vượt xa nhiệm vụ Mars Sample Return của NASA. Polonium-209, nguyên tố đắt đỏ nhất trong số này, trị giá 49 tỷ USD/g.

Đá quý cũng có giá trị cao. Ngọc lục bảo chất lượng cao trị giá gấp 10 lần giá vàng và kim cương trắng đắt gấp 100 lần vàng. Một số viên kim cương chứa tạp chất boron nên có màu xanh dương sống động, chỉ tồn tại ở vài khu mỏ trên thế giới và có giá 19 triệu USD/g.

Vật chất nhân tạo đắt giá nhất là một "lồng" carbon hình cầu bé xíu với nguyên tử nitrogen mắc kẹt bên trong. Nguyên tử bên trong lồng cực kỳ ổn định, có thể dùng để bấm giờ. Endohedral fullerene cấu tạo từ carbon và sử dụng để tạo ra đồng hồ nguyên tử cực kỳ chính xác. Nó trị giá 141 triệu USD/g.

Phản vật chất tồn tại trong tự nhiên, nhưng vô cùng hiếm gặp bởi bất cứ lúc nào một phản hạt được tạo ra, nó sẽ nhanh chóng bị triệt tiêu bởi hạt và sản sinh bức xạ. Máy gia tốc hạt ở Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN) có thể tạo ra 10 triệu phản proton mỗi phút, nhưng ở tốc độ đó, cần hàng tỷ năm với chi phí một tỷ tỷ USD để sản xuất 28 g phản hạt, có nghĩa mỗi gram trị giá 3,5 x 1016 USD.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Vạn Lý Trường Thành hay kim tự tháp Ai Cập liệu có thể nhìn thấy bằng mắt thường từ không gian?

Vạn Lý Trường Thành hay kim tự tháp Ai Cập liệu có thể nhìn thấy bằng mắt thường từ không gian?

Hẳn bạn đã từng được nghe nói rằng Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc hay kim tự tháp Ai Cập là những công trình có thể được nhìn thấy bằng mắt thường từ không gian. Vậy liệu điều này có đúng và công trình nào do con người xây dựng có thể nhìn thấy từ phía trên khí quyển Trái Đất?

Đăng ngày: 30/10/2026
Bằng cách nào rừng cổ đại hóa thành than, cấp nhiên liệu cho xã hội hiện đại?

Bằng cách nào rừng cổ đại hóa thành than, cấp nhiên liệu cho xã hội hiện đại?

Quá trình hình thành than yêu cầu hội tụ đủ và đúng thứ tự một loạt các điều kiện. Tại sao lại có chuyện trùng hợp như vậy?

Đăng ngày: 30/10/2026
Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Sở hữu vòng hai khổng lồ luôn là niềm mơ ước của mỗi đứa trẻ ở bộ tộc Bodi và người sở hữu chiếc bụng to nhất sẽ được dân làng trọng vọng suốt phần đời còn lại.

Đăng ngày: 30/10/2026
Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Cũng như các ngày lễ khác, trong lễ Halloween, người ta thường ăn một số món ăn đặc trưng và mang ý nghĩa đặc biệt cho dịp này.

Đăng ngày: 29/10/2026
Top 7 điều kỳ quặc vô cùng hiếm thấy trên thế giới

Top 7 điều kỳ quặc vô cùng hiếm thấy trên thế giới

Trong tự nhiên có rất nhiều điều kỳ lạ, nhưng không phải ai cũng có cơ hội được nhìn thấy. Sau đây là 7 điều kỳ lạ trên thế giới đã được ghi nhận.

Đăng ngày: 28/10/2026
Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Với những dòng nham thạch nóng bỏng chảy xuống và những đốm lửa trong mây bụi, quang cảnh một ngọn núi lửa phun trào vừa đáng sợ lại vừa đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 28/10/2026
Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Người sói, thây ma, hồn ma.... những sinh vật tiêu biểu cho sự đáng sợ của mùa Halloween không phải tự dưng xuất hiện trong các câu chuyện.

Đăng ngày: 28/10/2026
Khoa Học News