Khoa Học News

Phát triển tế bào nhân tạo đổi màu như bạch tuộc

Tế bào nhân tạo lấy cảm hứng từ bạch tuộc có thể thay đổi màu sắc và họa tiết giống môi trường xung quanh, mang lại hiệu quả ngụy trang.

Nhóm nhà khoa học tại Đại học Pennsylvania phát triển phiên bản nhân tạo của loại tế bào cho phép bạch tuộc và mực thay đổi màu sắc và hoa văn theo môi trường xung quanh, nhờ đó ẩn mình trong nháy mắt, Independent hôm 21/2 đưa tin.

Họ tin rằng điều này có thể mang lại những ứng dụng ngụy trang mới trong lĩnh vực robot, kiến trúc, mật mã và quang học. Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature Materials.


Mỗi tế bào sắc tố nhân tạo hoạt động giống như một pixel trên màn hình để khớp với họa tiết và màu sắc xung quanh. (Ảnh: Đại học Pennsylvania)

Tế bào sắc tố (chromatophore) là những tế bào đặc biệt ở mực và bạch tuộc có thể mở rộng hoặc thu nhỏ các tấm phản xạ bên trong để phản ứng với những tác nhân kích thích bên ngoài, cho phép những động vật thân mềm này hòa mình vào môi trường xung quanh, đồng thời truyền tải các dấu hiệu giận dữ hay sẵn sàng giao phối.

Trong nghiên cứu mới, nhóm nhà khoa học sử dụng những màng mỏng, mềm dẻo làm từ mạng lưới polymer gồm các tinh thể lỏng, để tạo ra tế bào sắc tố nhân tạo có thể đổi màu ngay lập tức từ cận hồng ngoại đến khả kiến và cực tím theo yêu cầu. Các màng này được phủ lên những lỗ nhỏ sắp xếp thành mạng lưới, mỗi lỗ có thể được bơm đến áp suất nhất định. Khi lỗ được bơm phồng, màng bị kéo căng, giảm độ dày và thay đổi màu sắc.

Trước đây, những vật liệu đổi màu sử dụng cơ chế tương tự cần biến dạng 75% để chuyển từ đỏ sang xanh lam. Tuy nhiên, loại màng mới chỉ đòi hỏi áp lực tương đương một cú chạm nhẹ để đổi sang màu bất kỳ trong phổ ánh sáng khả kiến.

Những vật liệu cũ tích hợp cơ chế này không thể dùng cho những thứ có chiều cố định, ví dụ như màn hình hay cửa sổ. Trong khi đó, tế bào sắc tố nhân tạo mới cần chỉ cần biến dạng dưới 20%, nhóm chuyên gia tin rằng nó có thể được xếp như những pixel trong màn hình LCD.

"Khi quan sát cách một số động vật tiến hóa màu sắc cấu trúc, chúng tôi nhận ra chúng có những tế bào co giãn hoạt động giống như pixel trên màn hình và chúng tôi có thể thực hiện cách tiếp cận tương tự", tác giả chính của nghiên cứu, Shu Yang, cho biết.

Công nghệ mới dựa trên hiện tượng giúp cánh bướm và lông chim công óng ánh hơn so với những gì sắc tố hay màu nhuộm mang lại. Hiện tượng màu sắc cấu trúc này xảy ra khi ánh sáng tương tác với những yếu tố cực nhỏ trên bề mặt và được nhóm nhà khoa học tái tạo trong nghiên cứu nhờ sử dụng các tinh thể lỏng.

Khi một lỗ rỗng trong màn hình được bơm phồng, lớp màng sẽ giãn ra. Điều này làm giảm mật độ tinh thể lỏng trong màng và thay đổi bước sóng ánh sáng phản chiếu tới người xem. Bằng cách ghi lại chính xác áp suất cần thiết để khiến mỗi tế bào sắc tố nhân tạo chuyển thành màu sắc mong muốn, các chuyên gia có thể lập trình cho chúng giống như các pixel trên màn hình.

"Tôi muốn tạo ra màu đỏ, xanh lá và xanh lam trong cùng một lần nên đã nối các lỗ với chiều rộng khác nhau vào cùng một kênh dẫn khí. Điều này đồng nghĩa, dù chịu cùng một mức áp suất, độ biến dạng và màu sắc của các pixel sẽ khác nhau, giúp giảm độ phức tạp cho tổng thể thiết bị", đồng tác giả Kim Se-Um giải thích. Trong nghiên cứu, mẫu thử nghiệm có thể tạo ra họa tiết kẻ caro khớp với màu và họa tiết của bề mặt xung quanh.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Siêu du thuyền hình kim tự tháp lơ lửng trên biển

Siêu du thuyền hình kim tự tháp lơ lửng trên biển

Với cấu trúc hình kim tự tháp lơ lửng sát mặt nước, chiếc siêu du thuyền hạng sang tân tiến do kỹ sư người Anh thiết kế hứa hẹn đem đến trải nghiệm giống như một con tàu vũ trụ.

Đăng ngày: 28/10/2026
Ứng dụng lốp xe không hơi của NASA cho xe đạp

Ứng dụng lốp xe không hơi của NASA cho xe đạp

Startup Mỹ ứng dụng công nghệ do NASA phát triển cho robot sao Hỏa vào lốp xe đạp dưới mặt đất nhằm tăng độ bền và tính hiệu quả.

Đăng ngày: 28/10/2026
Súng laser mới của Trung Quốc có thể đốt cháy da trong 1 giây ở cự li 800 mét

Súng laser mới của Trung Quốc có thể đốt cháy da trong 1 giây ở cự li 800 mét

Theo South China Morning Post, súng trường laser mới này sẽ được sử dụng bởi các đội chống khủng bố trong lực lượng cảnh sát vũ trang của Trung Quốc.

Đăng ngày: 25/10/2026
Cánh "cổng liên lạc" trong phim viễn tưởng xuất hiện tại châu Âu

Cánh "cổng liên lạc" trong phim viễn tưởng xuất hiện tại châu Âu

Một “cánh cổng thần kỳ” hệt trong phim sci-fi là ý tưởng của Lithuania và Ba Lan, nhằm kết nối con người của hai thành phố cách nhau 600km này.

Đăng ngày: 30/09/2026
"Áo điều hòa" hòa giúp người lao động Nhật Bản hạ nhiệt trong mùa hè oi bức

"Áo điều hòa" hòa giúp người lao động Nhật Bản hạ nhiệt trong mùa hè oi bức

Một loại áo trông có vẻ không thời trang lắm, căng phồng khi mặc vào vì có hai chiếc quạt bên trong, nhưng lại đang rất hút khách tại Nhật vì giúp người dân nơi này giải nhiệt mùa hè.

Đăng ngày: 24/09/2026
Đường hầm gió tốc độ 37.000km/h của Trung Quốc dự kiến sẽ sẵn sàng vào năm tới

Đường hầm gió tốc độ 37.000km/h của Trung Quốc dự kiến sẽ sẵn sàng vào năm tới

Đường hầm gió siêu thanh (hoặc siêu tốc) được thiết kế để mô phỏng cho các phương tiện di chuyển với tốc độ lên đến Mach 30 ở độ cao từ ở độ cao từ 40km đến 100km.

Đăng ngày: 01/07/2026
Vật liệu nhẹ nhất thế giới, nhẹ hơn cả không khí nay đã có thể in 3D

Vật liệu nhẹ nhất thế giới, nhẹ hơn cả không khí nay đã có thể in 3D

Việc có thể in 3D thành công sử dụng loại vật liệu nhẹ nhất thế giới - graphene aerogel hứa hẹn sẽ mở ra một chương mới cho ngành công nghiệp vật liệu.

Đăng ngày: 23/06/2026
Khoa Học News