Khoa Học News

Rửa tay xà phòng nhưng không diệt được khuẩn, nguyên nhân đơn giản là đây

Xà phòng là vật dụng quen thuộc mỗi khi chúng ta rửa tay hoặc khi muốn làm sạch thân thể.

Ngay từ lớp mẫu giáo, các em nhỏ đã được học cách dùng xà bông để rửa tay, nhằm bảo vệ cơ thể khỏi vi trùng gây bệnh. Thế nhưng tại sao xà phòng lại tiêu diệt được vi khuẩn, giúp chúng ta sạch sẽ hơn, và những trường hợp nào là rửa tay chưa hiệu quả?


Xà phòng khi kết hợp với nước sẽ phá hoại cấu trúc của virus.

Theo TS. Lee Riley, Chủ nhiệm Khoa Bệnh Truyền nhiễm tại Đại học California (Mỹ), "siêu năng lực" diệt khuẩn của xà phòng được tạo thành ngay từ cấu trúc phân tử của nó. Theo đó, xà phòng khi kết hợp với nước sẽ phá hoại cấu trúc của virus.

Cấu tạo của hầu hết các virus gồm những phân tử chất béo lipid, protein và RNA. Trong đó, mắt xích yếu nhất là các phân tử chất béo. Khi chúng ta dùng xà phòng kết hợp với nước để rửa tay, sẽ tạo ra chất "lưỡng phần" (còn gọi là amphiphile). Chất này có cấu trúc tương tự như chất béo lipid của virus, sẽ xâm nhậm và phá vỡ cấu trúc vốn có của virus, từ đây khiến virus bị tiêu diệt.

Năm 2010, các nhà nghiên cứu đã đánh giá mức độ hiệu quả của xà phòng bằng cách cử 20 tình nguyện viên làm bẩn tay của họ. Sau đó, các đối tượng được phân công ngẫu nhiên để thực hiện 1 trong 3 hành động, gồm: rửa tay bằng xà phòng, chỉ rửa tay bằng nước, và hoàn toàn không rửa tay.

Kết quả cho thấy nhóm đối tượng không rửa tay, vi khuẩn tồn tại trong 44% số người tham gia. Ở những người chỉ rửa tay bằng nước, 23% đối tượng nghiên cứu vẫn còn chứa vi khuẩn ở tay. Trong khi đó, đối với nhóm rửa tay bằng xà phòng và nước, vi khuẩn chỉ được phát hiện ở 8% số người, theo nghiên cứu.

Theo GS. John Swartzberg, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Đại học Berkeley, các phân tử của xà phòng thông thường đã rất hiệu quả trong việc loại bỏ và tiêu diệt vi trùng trên tay người, đến nỗi việc sử dụng nước rửa tay diệt khuẩn là giải pháp hoàn toàn không cần thiết.

Tuy nhiên, một yêu cầu quan trọng cần thiết để xà phòng thực hiện công việc của nó lại là điều thường bị bỏ qua, đó là thời gian. Cụ thể, GS. John Swartzberg nhấn mạnh phải mất ít nhất 20 giây để phân tử xà phòng có thể liên kết và phá vỡ cấu trúc của mầm bệnh trên tay, cũng như trên các bề mặt khác.

Nói nôm na, việc rửa tay dưới 20 giây được xem là chưa hiệu quả, đồng nghĩa với việc bạn sẽ bỏ lỡ tác dụng bảo vệ cực kỳ hiệu quả của việc sử dụng xà phòng.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Với 20 kháng sinh, 12 chất chống ung thư, tác dụng của nghệ vượt ngoài mong đợi

Với 20 kháng sinh, 12 chất chống ung thư, tác dụng của nghệ vượt ngoài mong đợi

Từ 4.500 năm trước, nghệ đã được sử dụng chủ yếu ở châu Á cả trong nấu ăn và điều trị nhiều chứng bệnh từ tiêu hóa, khớp... đến vết thương ngoài da.

Đăng ngày: 04/11/2026
Loại muối "quý như thuốc", ở Việt Nam vừa nhiều vừa rẻ nhưng không ai mua

Loại muối "quý như thuốc", ở Việt Nam vừa nhiều vừa rẻ nhưng không ai mua

Tiêu thụ lượng muối quá lớn tạo điều kiện để các bệnh như tim mạch, dạ dày, cao huyết áp xuất hiện. Do đó, nhu cầu tìm kiếm những loại gia vị lành mạnh hơn muối là rất cao.

Đăng ngày: 03/11/2026
Tác dụng và tác hại của hoa sữa

Tác dụng và tác hại của hoa sữa

Các chế phẩm từ cây hoa sữa với nồng độ và liều lượng phù hợp thì có lợi cho sức khỏe nhưng khi lạm dung thì có thể gây nên độc tính.

Đăng ngày: 03/11/2026
Tất cả những điều bạn cần biết về bệnh sỏi thận

Tất cả những điều bạn cần biết về bệnh sỏi thận

Sỏi thận là một trong những nguyên nhân dẫn đến suy thận, chạy thận gây tổn hại lớn về sức khỏe và kinh tế cho người bệnh.

Đăng ngày: 31/10/2026
Cà phê tốt cho sức khỏe, nhưng không phải ai cũng hợp

Cà phê tốt cho sức khỏe, nhưng không phải ai cũng hợp

Khoa học đã chứng minh cà phê là một loại thức uống mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe của con người. Tuy nhiên, đây không phải là loại thức uống dành cho tất cả mọi người.

Đăng ngày: 30/10/2026
Lợi ích sức khỏe của củ cải

Lợi ích sức khỏe của củ cải

Một trong những lợi ích chính của nước ép củ cải là khả năng điều trị bệnh viêm đường tiết niệu và ngăn ngừa nhiễm trùng thận.

Đăng ngày: 29/10/2026
Hướng dẫn cách đọc kết quả xét nghiệm nước tiểu

Hướng dẫn cách đọc kết quả xét nghiệm nước tiểu

Để giúp bạn hiểu hơn về các chỉ số kết quả khi làm xét nghiệm nước tiểu, chúng tôi sẽ chia sẻ cùng các bạn một số thông tin hữu ích về cách đọc kết quả xét nghiệm nước tiểu để các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 29/10/2026
Khoa Học News