Khoa Học News

Phát hiện đầy hứa hẹn cho điều trị các rối loạn tâm thần và vận động

Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí "Nature Neuroscience", sự rối loạn của nhóm tế bào thần kinh có thể gây ra các rối loạn tâm thần - nghiện, tự kỷ, tâm thần phân liệt...

Theo phóng viên tại Brussels, trong dự án hợp tác với một đội ngũ các nhà khoa học từ Viện Douglas của Đại học McGill tại Montréal, Canada, các nhà nghiên cứu Bỉ từ Phòng thí nghiệm Neurophy thuộc Viện Thần kinh học Đại học Tự do Brussels (ULB) đã xác định một nhóm tế bào thần kinh mới, trước đây ít được biết đến, đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát vận động của não và hoạt động của striatum.

Đây là phần bên trong của não bộ, chịu trách nhiệm chủ yếu trong việc điều chỉnh vận động, động lực và xung động, một khu vực quan trọng trong việc ra quyết định và cũng có vai trò quan trọng trong các trường hợp nghiện.


Nhóm tế bào thần kinh mới đóng vai trò kiểm soát vận động của não và hoạt động của striatum. (Ảnh minh họa: AFP).

Theo các tác giả của nghiên cứu được công bố trên tạp chí "Nature Neuroscience", sự rối loạn của nhóm tế bào thần kinh này có thể gây ra các rối loạn tâm thần - nghiện, tự kỷ, tâm thần phân liệt, rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) và ảnh hưởng đến di chứng của bệnh Parkinson.

Trong phát hiện này, dopamine đóng vai trò trung tâm. Đây là một chất dẫn truyền thần kinh thiết yếu trong não con người, đóng vai trò quan trọng trong vận động.

Thiếu hụt chất này- như trong trường hợp của bệnh Parkinson - gây ra các thay đổi sâu sắc trong kiểm soát vận động, trong khi ngược lại, tình trạng dư thừa dopamine do một số loại thuốc gây ra là nguyên nhân của sự phụ thuộc.

Theo các nhà khoa học giải thích, các tế bào thần kinh đặc biệt (neuron dopaminergic) này chủ yếu tác động lên hai nhóm neuron trong striatum, mỗi nhóm biểu hiện một loại thụ thể dopamine: thụ thể D1 kích hoạt neuron và thụ thể D2 ức chế neuron.

Hai nhóm này tạo thành hai con đường riêng biệt, được dự đoán là sẽ thúc đẩy hoặc ức chế vận động, đồng thời hoạt động phối hợp với nhau.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là có một nhóm neuron thứ ba, ít phổ biến hơn và sở hữu cả hai loại thụ thể dopamine (D1 và D2). Chức năng và vai trò của nhóm này trước đây vẫn chưa được biết đến, nhưng hiện đã được các nhà khoa học làm sáng tỏ.

Trong nghiên cứu được công bố trên "Nature Neuroscience", nhóm nghiên cứu Bỉ và Canada đã sử dụng các công cụ di truyền tiên tiến ở chuột để nhắm mục tiêu cụ thể vào nhóm neuron thứ ba này và hiểu rõ hơn về chức năng và vai trò của chúng trong sinh lý striatum và kiểm soát vận động.

Nhóm thiểu số này có các đặc điểm tế bào độc đáo để đáp ứng với dopamine và tạo ra một con đường mới thiết yếu cho sự cân bằng hoạt động của striatum, đảm bảo kiểm soát vận động trong điều kiện sinh lý bình thường và ức chế hoạt động quá mức do thuốc kích thích tâm thần gây ra.

Theo các tác giả nghiên cứu, những kết quả này làm sáng tỏ một tác nhân chính mới trong sinh lý và tổ chức chức năng của striatum. Sự rối loạn của nó có thể là một nguy cơ tiềm ẩn chưa được biết đến đối với một số rối loạn tâm thần liên quan đến sự thay đổi của striatum (nghiện, tự kỷ, rối loạn tâm thần phân liệt, ADHD, rối loạn ám ảnh cưỡng chế ...), và cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến triệu chứng của bệnh Parkinson. Điều này cho thấy khám phá này có thể mở ra những con đường điều trị mới đầy hứa hẹn.

Khám phá này có thể có tác động đáng kể đến việc hiểu và điều trị các chứng rối loạn tâm thần và vận động. Việc hiểu rõ hơn về vai trò của nhóm neuron mới này có thể dẫn đến các phương pháp điều trị mới hoặc được cải tiến cho các rối loạn như Parkinson, nghiện ngập, tự kỷ và ADHD.

Ngoài ra, nghiên cứu này có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động của não bộ và cách thức điều chỉnh hành vi của con người.

Đây là một bước tiến quan trọng trong nghiên cứu khoa học thần kinh và có tiềm năng dẫn đến những cải tiến đáng kể trong cuộc sống của những người mắc các rối loạn này.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Tất cả những điều bạn cần biết về bệnh sỏi thận

Tất cả những điều bạn cần biết về bệnh sỏi thận

Sỏi thận là một trong những nguyên nhân dẫn đến suy thận, chạy thận gây tổn hại lớn về sức khỏe và kinh tế cho người bệnh.

Đăng ngày: 31/10/2026
Cà phê tốt cho sức khỏe, nhưng không phải ai cũng hợp

Cà phê tốt cho sức khỏe, nhưng không phải ai cũng hợp

Khoa học đã chứng minh cà phê là một loại thức uống mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe của con người. Tuy nhiên, đây không phải là loại thức uống dành cho tất cả mọi người.

Đăng ngày: 30/10/2026
Lợi ích sức khỏe của củ cải

Lợi ích sức khỏe của củ cải

Một trong những lợi ích chính của nước ép củ cải là khả năng điều trị bệnh viêm đường tiết niệu và ngăn ngừa nhiễm trùng thận.

Đăng ngày: 29/10/2026
Hướng dẫn cách đọc kết quả xét nghiệm nước tiểu

Hướng dẫn cách đọc kết quả xét nghiệm nước tiểu

Để giúp bạn hiểu hơn về các chỉ số kết quả khi làm xét nghiệm nước tiểu, chúng tôi sẽ chia sẻ cùng các bạn một số thông tin hữu ích về cách đọc kết quả xét nghiệm nước tiểu để các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 29/10/2026
Ăn một quả trứng luộc vào buổi sáng, sau một thời gian cơ thể sẽ thay đổi thế nào?

Ăn một quả trứng luộc vào buổi sáng, sau một thời gian cơ thể sẽ thay đổi thế nào?

Nếu trứng là loại thực phẩm bạn ăn hàng ngày, thì đây là những tác động đến cơ thể mà các chuyên gia muốn bạn biết.

Đăng ngày: 29/10/2026
Việt Nam có 1 loại quả phơi khô là vị thuốc quý "chữa bách bệnh", hạ đường huyết, bổ gan thận

Việt Nam có 1 loại quả phơi khô là vị thuốc quý "chữa bách bệnh", hạ đường huyết, bổ gan thận

Loại quả này được sử dụng trong nhiều bài thuốc giúp cải thiện chức năng gan, hỗ trợ tiêu hóa và kiểm soát đường huyết, huyết áp.

Đăng ngày: 28/10/2026
Hạt dẻ - Thực phẩm của thiên đường

Hạt dẻ - Thực phẩm của thiên đường

Hạt dẻ đã có mặt ở Trung Quốc và Nhật Bản từ thời cổ đại, rất lâu trước khi quân đội La Mã mang chúng về châu Âu. Nhiều loại hạt dẻ đã lớn lên hoang dại trong lòng châu Á, một phần ở Trung Đông và châu Âu.

Đăng ngày: 27/10/2026
Khoa Học News