Vụ phun trào núi lửa ở Tonga phun phá hủy tầng ozone
Núi lửa ở Tonga phun đã tạo ra cột hơi nước khổng lồ cao tới 55km bốc lên không trung, "xóa sổ" 5% tầng ozone ở một số khu vực chỉ trong vòng một tuần.
Các nhà khoa học ở New Zealand ghi nhận vụ phun trào núi lửa Hunga Tonga-Hunga Ha'apai thuộc đảo quốc Tonga ở Nam Thái Bình Dương hồi năm 2022 đã làm hủy hoại tầng ozone một cách nhanh chóng.
Núi lửa Hunga Tonga-Hunga Ha'apai trong đợt phun trào hồi tháng 1-2022, hình ảnh do vệ tinh của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản chụp - (Ảnh: NOAA/REUTERS)
Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science ngày 20-10, các nhà khoa học cho rằng sự kiện xảy ra ngày 15-1-2022 khi núi lửa nói trên phun trào mạnh đã tạo ra cột hơi nước khổng lồ cao tới 55km bốc lên không trung, "xóa sổ" 5% tầng ozone ở một số khu vực chỉ trong vòng một tuần. Điều này đánh dấu sự hủy hoại tầng ozone ở tốc độ nhanh.
Đây là vụ phun trào lớn nhất kể từ vụ núi lửa phun trào ở Indonesia năm 1883.
Nhà khoa học Olaf Morgenstern, chuyên nghiên cứu về khí quyển và khí hậu thuộc Viện Nghiên cứu nước và khí quyển quốc gia của New Zealand, cho biết vụ phun trào núi lửa nói trên là vụ phun trào lớn nhất trong thời đại mà loài người đã đạt được nhiều thành tựu chinh phục vũ trụ và không gian. Quy mô lớn này dựa trên sức nổ, độ cao của cột tro bụi và đặc biệt là lượng hơi nước bốc lên vào tầng bình lưu của khí quyển.
Để có được kết quả này, các nhà nghiên cứu đã sử dụng bóng bay có chứa công cụ đo đạc, thả chúng vào không trung để thu thập thông tin về điều kiện thời tiết và tầng ozone do ảnh hưởng của vụ phun trào.
Phương pháp đo này được triển khai ở khu vực gần đảo Reunion tại Ấn Độ Dương và được tiến hành chỉ 5 ngày sau khi vụ phun trào xảy ra.
Sự gia tăng mạnh mẽ lượng hơi nước trong tầng bình lưu đã gây ra hàng loạt tương tác giữa giữa các thành phần khác phun trào từ núi lửa, cuối cùng phá vỡ tầng ozone ở khu vực Ấn Độ Dương và Tây Nam Thái Bình Dương.
Về mặt lý thuyết, nhà khoa học Laura Revell thuộc Đại học Canterbury (New Zealand) giải thích rằng những vụ phun trào núi lửa quy mô lớn có thể tạo ra cột tro bụi, cùng các loại khí, chất rắn và mạt vụn hất tung vào tầng bình lưu, cách bề mặt Trái đất khoảng 15-50km. Đây là khu vực tập trung cao nhất của tầng ozone - "lá chắn" bảo vệ Trái đất.
Sự suy giảm tầng ozone thường diễn ra nhanh chóng sau mỗi vụ phun trào mạnh do hậu quả của những tương tác liên quan đến khí aerosol hay sol khí và khí chlorine. Tuy nhiên, bà Revell cho rằng sự suy giảm 5% tầng ozone là mức đáng kể.
Trong khi đó, lỗ thủng tầng ozone ở Nam Cực chứng kiến sự suy giảm đều đặn khoảng 60% tổng lượng ozone trong bầu khí quyển của Trái đất từ tháng 9 đến tháng 11 mỗi năm.
Ông Olaf Morgenstern nhận định một số vùng cực của Trái đất như Nam Cực có thể sẽ chứng kiến tình trạng suy giảm tầng ozone một cách bất thường sau khi vật liệu núi lửa tràn đến các vùng địa lý này. Ngoài ra, vụ phun trào năm 2022 nói trên có thể ảnh hưởng đến cả những vùng nhiệt đới.
Ứng dụng miễn phí
Linkitty Nối hình Onet cổ điển
Nối hai hình giống nhau với tối đa hai lần rẽ, đua với đồng hồ. Màn chơi vô tận, thử thách mỗi ngày và gần 100 món đồ cho mèo con, thỏ con.
Ứng dụng miễn phí
Trikitty Ghép 3 hình dễ thương
Chạm ô trên bàn xếp nhiều lớp, đưa xuống khay 7 ô và xếp 3 hình giống nhau liền nhau để ăn. Màn nào cũng có lời giải.
Ứng dụng miễn phí
Lịch Vạn Niên Lịch âm dương Việt Nam
Xem ngày Dương lịch và Âm lịch cùng lúc, kèm can chi của năm, tháng, ngày. Đổi ngày Âm – Dương trong vài giây.
Hồ nước đỏ như máu ở Tanzania này sở hữu siêu năng lực biến hầu hết các sinh vật thành đá
Hồ Natron là một hồ nước muối nằm ở phía Bắc Tanzania, phía Đông Bắc miệng núi lửa Ngorongoro và gần biên giới Kenya. Ẩn mình giữa những ngọn núi lửa, hồ Natron nằm tại điểm thấp nhất của thung lũng Great Rift với độ cao 600m so với mực nước biển.
Lũ quét là gì? Lũ quét thường xảy ra ở đâu, khi nào?
Lũ quét là một loại lũ có tốc độ mực nước lên rất nhanh khi một khối lượng nước khổng lồ di chuyển nhanh từ địa hình cao xuống thấp.
Nơi lạnh nhất Trái đất đang -100 độ C, người bình thường không trụ nổi vài giây
Theo các vệ tinh quan sát Trái đất của NASA, nơi lạnh nhất hành tinh là một sườn núi nằm trên Cao nguyên Đông Nam Cực, nơi nhiệt độ có thể hạ xuống mức -100 độ C.
Nhìn qua, không ai tin hồ nước xinh đẹp này lại đáng sợ đến thế: Bên dưới nó ẩn chứa thứ gì?
Hồ này là một trong những vùng nước kỳ lạ nhất châu Phi. Một tập hợp các đặc tính bất thường khiến nó trở thành một chủ đề hấp dẫn đối với các nhà khoa học.
Kinh ngạc thiên đường trên một dãy núi
Tại vùng đất Navajo thuộc tiểu bang Arizona, miền Tây Nam nước Mỹ, có một dãy núi mà cảnh tượng như thể trên thiên đường, đó là núi Antelope.
Việt Nam sở hữu hang động 3 triệu năm tuổi, đủ chứa tòa nhà chọc trời 40 tầng của Mỹ
"Ngay cả những người đã chinh phục đỉnh Everest cũng nói rằng khám phá hang Sơn Đoòng là điều kỳ thú nhất, rằng đó là nơi tuyệt vời nhất mà họ từng đến trong đời".
