AI giải mã cuốn sách cổ 2.000 năm tuổi, hé lộ nhiều bí ẩn

Cuốn sách đã bị hư hại nghiêm trọng sau vụ phun trào núi lửa Vesuvius gần 2.000 năm trước, song trí tuệ nhân tạo (AI) có thể tái tạo các đoạn văn bản trong tác phẩm này.

Đây là cuốn sách cổ gần 2.000 năm tuổi, được làm từ giấy cói nói về các triều đại kế vị Alexander Đại đế. Nó đã bị phá hủy một phần do ảnh hưởng của vụ phun trào núi lửa Vesuvius vào năm 79 sau Công Nguyên.


Cuốn sách đã bị hỏng nặng và AI đã khôi phục lại các đoạn văn bản bị phá hủy. (Ảnh: Michèlel Hannoosh).

Các nhà khoa học tại Đại học Michigan và Đại học Kentucky, Mỹ đã sử dụng công nghệ máy học (một nhánh nhỏ của AI) để quét chụp cắt lớp vi tính (CT), với hàng nghìn tia X để tạo ra hình ảnh kỹ thuật số 3D.

Điều này, giúp các chuyên gia có thể tái tạo lại những đoạn chữ mờ trong cuốn sách cổ này.

Trước đó, năm 1804 cuốn sách đã được trao cho Napoleon Bonaparte (nhà lãnh đạo tài ba của Pháp), ông đã đưa nó về Viện Pháp ở Paris và tồn tại cho đến ngày nay. Năm 1986, các nhà khoa học đã nỗ lực mở cuốn sách này song chỉ làm nó hư hại thêm.

Giáo sư về nghiên cứu cổ điển, Richar Janki, Đại học Michigan trong nhóm nghiên cứu hé lộ: "Cuốn sách chứa tên một số triều đại Macedonia và tướng lĩnh của vua Alexander, sau khi ông qua đời vào năm 323 trước Công nguyên, đế chế của ông tan rã".

Cuốn sách cổ bị mất từ biệt thự Papyri tại Herculaneum - một thành phố đã bị phá hủy khi núi Vesuvius phun trào, ngày nay nó là thành phố Ercolano, Ý.

Biệt thự này chứa nhiều các tác phẩm của nhà triết học Philodemus (sống vào khoảng năm 110 trước CN đến năm 30 trước CN).

Nhiều bí ẩn

Phần lớn cuốn sách cổ này vẫn còn là một bí ẩn, tác giả của nó vẫn chưa được biết đến và cũng không rõ nguyên nhân gì mà cuốn sách này lại nằm trong căn biệt thự ở Ý.

Janki lưu ý rằng, nhiều văn bản trong biệt thự được Philodemus viết với những thảo luận về triết học.

Nhóm nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng, văn bản có thể đã được vị triết gia mượn và không trả lại. Có thể ông đã sử dụng nó để làm tài liệu tham khảo khi viết tác phẩm "On the Good King According to Homer" (tạm dịch: Bàn về vị vua tốt theo Homer).

Các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục hoàn thiện việc khôi phục lại văn bản của cuốn sách cổ này và sẽ tiết lộ thêm những khám phá mới về nó.

TIN CŨ HƠN
Mont - Tàu chở dầu lớn nhất thế giới

Mont - Tàu chở dầu lớn nhất thế giới

Dù đã không còn hoạt động, nhưng Mont vẫn đang giữ danh hiệu con tàu lớn nhất thế giới.

Đăng ngày: 25/03/2026
Tìm hiểu về châu Phi

Tìm hiểu về châu Phi

Châu Phi (hay Phi châu) là châu lục đứng thứ hai trên thế giới về dân số (sau châu Á), thứ ba về diện tích (sau châu Á và châu Mỹ).

Đăng ngày: 25/03/2026
Top 5 vùng đất mặt trời không bao giờ lặn, nơi “hoàng hôn không chạm tới”

Top 5 vùng đất mặt trời không bao giờ lặn, nơi “hoàng hôn không chạm tới”

Ở một số vị trí địa lý với vĩ độ cao, gần cực Trái đất, có những nơi xuất hiện ngày trắng - khi mặt trời không bao giờ lặn.

Đăng ngày: 25/03/2026
Huyền bí 99.999 viên gạch

Huyền bí 99.999 viên gạch "ma quái" xây Vạn Lý Trường Thành

Vạn Lý Trường Thành được xây bằng trí tuệ, sự hi sinh của rất nhiều người dân Trung Quốc.

Đăng ngày: 24/03/2026
Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Tổng thống Mỹ Obama, tỷ phú Donald Trump... là những người có chữ ký đẹp nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 24/03/2026
Top 10 thiên tài có phát minh vĩ đại nhất trong lịch sử

Top 10 thiên tài có phát minh vĩ đại nhất trong lịch sử

Trong lịch sử có rất nhiều nhà khoa học thiên tài với rất nhiều phát minh đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nhân loại. Dưới đây là 10 người có nhiều phát minh quan trọng nhất.

Đăng ngày: 23/03/2026
Vì sao người ta

Vì sao người ta "ngại" thứ sáu ngày 13

Thứ 6 ngày 13 theo quan niệm Phương Tây là một ngày cực kỳ xui xẻo và kém may mắn. Rất nhiều người phải né tránh nó bởi đã có nhiều chuyện không vui xảy ra trong ngày này khiến họ kinh hãi.

Đăng ngày: 23/03/2026
Khoa Học News