Ai là “thủ phạm” đầu tiên gây ra hiệu ứng nhà kính?

Bằng cách đốt gỗ và củi, người cổ đại sống cùng thời kỳ với Đế chế La Mã chính là “thủ phạm” góp phần không nhỏ trong việc tạo ra lượng khí thải đáng kể gây hiệu ứng nhà kính.

Phát hiện này có thể khiến các nhà khoa học phải xem xét lại một số khía cạnh của mô hình biến đổi khí hậu khi cho rằng trước khi diễn ra cuộc cách mạng công nghiệp, con người không phải chịu trách nhiệm cho hiện tượng trên. “Người ta tin rằng lượng khí thải chỉ bắt đầu xuất hiện vào năm 1850 nhưng thực tế thì nó đã xảy ra từ rất lâu trước đó”, Célia Sapart - một thành viên trong nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Utretcht (Hà Lan) cho biết.

Metan là một loại khí gây hiệu ứng nhà kính khá mạnh, gấp 20 lần sức mạnh làm nóng của khí carbon dioxide. Những trận cháy rừng, những vùng đầm lầy và những đợt núi lửa phun trào đã giải phóng metan vào khí quyển. Tuy nhiên, các hoạt động thường ngày của con người, chẳng hạn như chăn nuôi gia súc hay đốt nhiên liệu hóa thạch mới là nguyên nhân chiếm tới hơn một nửa lượng mêtan thoát ra.

Để rút ra được kết luận này, Sapart và đồng nghiệp đã tiến hành phân tích lõi băng lấy tại Greenland. Những bọt khí rất nhỏ bị kẹt trong băng cung cấp bức ảnh hoàn hảo mô tả bầu khí quyến hàng ngàn năm trước: các phần đồng vị carbon (nguyên tử cùng một nguyên tố nhưng có số nơtron khác nhau) bên trong bọt khí không chỉ tiết lộ mức metan của khí quyển mà còn giúp tìm hiểu lượng khí có nguồn gốc từ các vụ cháy rừng, vùng đầm lầy hay những nguồn khác.


Quá tình giải phóng khí metan gây hiệu ứng nhà kính có vài lần lập đỉnh trong
2100 năm qua vào thời kỳ La Mã, Trung Cổ và trong kỷ băng hà nhỏ. (Ảnh: NBI)

Trong nghiên cứu được đăng tải chi tiết trên tạp chí Nature mới đây, nhóm nhà khoa học cũng phát hiện thấy rằng lượng metan ở mức cao ngay từ năm 100 TCN, trong thời hoàng kim của đế chế La Mã, và bắt đầu giảm vào khoảng năm 200 SCN, cùng giai đoạn đế chế này suy yếu. Nó được tạo ra khi người La Mã đốt rừng để lấy đất trồng cây và mở rộng các khu định cư, Sapart nói.

Khoảng thời gian đó trùng với thời kỳ đỉnh cao của vương triều nhà Hán ở Trung Quốc. Người Hán đã đốt cháy một lượng lớn gỗ phục vụ cho các lò rèn đao kiếm. Sau khi triều đại sụp đổ cũng khoảng năm 200 SCN, nồng độ mêtan trong khí quyển nhanh chóng giảm dần. Ngoài ra, tại khu vực Châu Âu, giới chuyên gia ghi nhận mức mêtan tăng vọt ở thời kỳ băng hà nhỏ những năm 1400, khi con người giữ ấm bằng cách đốt củi.

Nhìn chung, tất cả kết quả trên đều cho thấy mô hình dự báo về sự biến đổi khí hậu có thể cần phải điều chỉnh lại do trước đây, các nhà nghiên cứu luôn tin rằng khí mêtan chỉ xuất hiện khi loài người bước vào quá trình công nghiệp hóa.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Tại sao bầu trời có màu xanh?

Tại sao bầu trời có màu xanh?

Mỗi màu sắc tương ứng với 1 bước sóng, tần số và mang năng lượng khác nhau. Ánh sáng tím có bước sóng ngắn nhất trong dải quang phổ khả kiến.

Đăng ngày: 05/04/2025
Những tờ báo in biến thành thảm hoa ở Nhật

Những tờ báo in biến thành thảm hoa ở Nhật

Từ lâu Nhật Bản đã luôn nổi tiếng với các phát minh độc đáo và đột phá nhằm bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, từ một tờ báo mà có thể mọc lên 1 cây xanh thì chắc hẳn rất ít người nghĩ tới.

Đăng ngày: 05/04/2025
Hòn đảo

Hòn đảo "kỳ diệu" giúp bạn tăng chiều cao

Đảo Martinique nằm trong quần đảo núi lửa Lesser Antilles, ở phía Đông vùng biển Caribbean. Với diện tích 1.128km2, dân số trên đảo khoảng gần 400.000 người.

Đăng ngày: 03/04/2025
Bão tuyết là gì? Bão tuyết được hình thành như thế nào?

Bão tuyết là gì? Bão tuyết được hình thành như thế nào?

Bão tuyết là một hiện tượng đặc trưng bởi sức gió mạnh ít nhất là 56km/h và kéo dài trong một thời gian dài - thường là ba giờ hoặc hơn.

Đăng ngày: 29/03/2025
Vì sao trước khi mưa, mây thường có màu đen?

Vì sao trước khi mưa, mây thường có màu đen?

Lúc trời bắt đầu mưa, một trong những dấu hiệu nhận biết là khi nhìn lên trời, chúng ta sẽ mây có màu đen xám xịt.

Đăng ngày: 26/03/2025
Tại sao mây có nhiều màu sắc?

Tại sao mây có nhiều màu sắc?

Mây trên trời đa phần đều là màu trắng pha một chút xám, nhưng đôi khi cũng có những đám mây đủ màu như đen, hồng, tím, vàng, đỏ,... Màu sắc mây có được đều do mây phản chiếu lại ánh sáng mặt trời; đồng thời cũng có mối quan hệ chặt chẽ giữa thời gian hình thành, phạm vi phân bố, kích thước và thể thích của mây.

Đăng ngày: 24/03/2025
18 điều thú vị về Nam cực và Bắc cực

18 điều thú vị về Nam cực và Bắc cực

Là hai vùng Cực của Trái đất, nơi có khí hậu luôn lạnh giá, nhưng Nam Cực và Bắc Cực chứa đựng nhiều điều khác biệt.

Đăng ngày: 23/03/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News