An táng theo kiểu "trong quan, ngoài quách" là gì?

Cỗ quan tài từ lâu đã được dân gian xem như ngôi nhà dành cho người đã khuất. Bởi vậy, một cỗ quan tài đôi khi được thiết kế, trạm trổ rất đẹp và công phu.

Mới đây, người dân trên địa bàn xã Hùng Tiến, huyện Nam Đàn, Nghệ An vừa phát hiện một cỗ quan tài lạ. Được biết, vật thể này dài khoảng 2,4m, cao 0,8m, nặng ước chừng nặng khoảng 5 tạ.

Sau khi người dân đập hết phần cứng giống đá lát nền khá dày bên ngoài, lộ ra một cỗ quan tài bằng gỗ màu đỏ thẫm. Cỗ quan tài gần như nguyên vẹn, rất nặng, phải huy động 6 người mới có thể khiêng lên. Người dân cho rằng đây là kiểu an táng "trong quan, ngoài quách" thời xưa.

Trên thế giới, các nền văn hóa khác nhau có nhiều kiểu quan tài và chôn người chết khác nhau. Trong đó, đáng chú ý là xây dựng ngôi mộ theo kiểu "trong quan, ngoài quách" tại Việt Nam.

"Trong quan, ngoài quách": Quan, quách là gì?


Cỗ quan tài được an táng theo kiểu "trong quan, ngoài quách" được tìm thấy ở huyện Nam Đàn, Nghệ An, ước chừng trên 100 năm tuổi. (Ảnh: Việt Cường/NTV).

Nhiều người quan niệm rằng cỗ quan tài giống như ngôi nhà dành cho người chết. Nó quan trọng không kém ngôi nhà lúc còn sống: phải đẹp, phải thẩm mỹ và có độ bền cao. Cũng có quan niệm cho rằng cỗ quan tài giống như chiếc áo bao phủ bên ngoài người đã khuất.

Dựa theo tư tưởng này, "ngoài quách" được xem như lớp áo ngoài cùng bao bọc người đã mất, bảo vệ cho xương cốt khỏi môi trường ẩm ướt, mối mọt, côn trùng...

Bởi vậy, quách thường được làm từ những chất liệu có độ bền cao, vững chãi dưới mọi tác động ngoại lực, cũng như chịu được các tác nhân lý hóa tồn tại trong đất.

Tại Việt Nam, quách thường được sử dụng với chất liệu như xi măng, sành sứ, gỗ Ngọc Am, gỗ Pơ mu, gỗ Vàng Tâm… Trong số này, gỗ Ngọc Am (tên khoa học: Cupressus funebrus) với đặc điểm thớ gỗ rất dày, cứng, khả năng chống thấm nước, cong vênh... là loại tốt nhất, nhưng cũng vô cùng quý hiếm.


Tiểu quan có kích thước nhỏ hơn quách, được đặt bên trong. (Ảnh: Sưu tầm).

"Trong quan" ở đây nói đến là phần tiểu quan. Tiểu này có kích thước nhỏ hơn quách, được đặt trong quách để đựng xương cốt của người đã mất. Nếu như quách được xem như lớp áo ngoài, thì tiểu được coi như áo lót bên trong, nhằm che đậy trực tiếp cho xương cốt.

Tiểu cũng có rất nhiều loại, tiểu sành, tiểu sứ, tiểu bằng gỗ… Trong dân gian, mọi người thường dùng loại tiểu sứ có chất lượng cao. Đó là vì tiểu sứ làm từ đất. Theo cách hiểu tâm linh, con người sinh ra từ đất thì chết xương cốt cũng nên đặt vào trong đất.

Bên ngoài và bên trong tiểu quan hầu như đều được tráng phủ bằng lớp men, giúp tránh tình trạng bị bong tróc, phai màu, cũng như giảm độ sắc nét của họa tiết.

Những kiểu chôn cất người chết kỳ lạ trên thế giới

Như đã đề cập, mỗi nền văn hóa trên thế giới lại có những quan niệm khác nhau về cái chết, cũng như cách thức chôn cất người đã khuất.


Các nhà khảo cổ mở nắp quan tài cổ được phát hiện tại nghĩa địa Al-Asasif, nằm trong Thung lũng của các vị vua ở Luxor, Ai Cập (Ảnh: Reuters).

Nổi tiếng nhất có lẽ là người Ai Cập cổ đại, khi họ phát minh ra phương thức ướp xác người chết vô cùng độc đáo, nhưng cũng không kém phần... rùng rợn. Theo đó, quá trình ướp xác liên quan đến việc loại bỏ tất cả các cơ quan nội tạng, bao gồm cả não, tim, gan... Thi thể sau đó được nhồi bằng các vật liệu khô như mùn cưa và bọc trong vải lanh.

Sau đó, họ được đóng vào bên trong cỗ quan tài được chạm trổ theo hình người. Tín ngưỡng ở Ai Cập tin rằng việc ướp xác giống như bảo quản linh hồn cho chuyến hành trình sang thế giới bên kia.

Trái ngược với các đám tang u buồn, lễ hỏa táng của những người theo đạo Hindu ở Bali lại có bầu không khí gần giống như một lễ hội hóa trang. Theo đó, người chết được đặt bên trong một cỗ quan tài mô phỏng hình dáng của một loài động vật như hổ, bò, cá... hay một con vật trong thần thoại. Sau đó, toàn bộ cỗ quan tài sẽ được đốt cháy trước sự chứng kiến của những người tham gia.

Những người này tin rằng hỏa táng sẽ giải phóng linh hồn của người chết, cho phép họ bắt đầu tái sinh sang chu kỳ tiếp theo của sự sống.


Cỗ quan tài hình con bò ở Bali. (Ảnh: Kibitan).

Những người Viking thời Trung cổ thì trái ngược hoàn toàn. Họ sống và chết trên biển theo đúng nghĩa đen. Sau khi chết, những người Viking được đặt trên những con tàu chứa đầy thức ăn, đồ trang sức, vũ khí... để họ được thoải mái ở thế giới bên kia. Những chiếc thuyền sau đó sẽ được hạ hỏa, hoặc cuốn trôi theo dòng nước.

Một số bộ lạc bản địa ở Úc, Columbia và Siberia lại có phong tục chôn cất người chết trên cây. Họ sẽ bọc thi thể người chết trong một tấm vải liệm, rồi đưa vào trong một cái rọ, trước khi treo lên cây để quá trình tự phân hủy diễn ra.

Những người theo đạo Zoroastrian thì tin rằng cơ thể người chết là không trong sạch, và không nên gây ô nhiễm sau khi chết thông qua việc chôn cất hoặc hỏa táng.

Những người đã khuất được đưa đến một khu vực yên tĩnh, thường nằm trên núi cao. Khi xác chết đã được làm khô và tẩy trắng bởi ánh nắng mặt trời, chúng được gom lại và hòa tan trong vôi.

TIN CŨ HƠN
Lần đầu tiên ghi được sóng não của người chết, hé lộ sự thật khủng khiếp

Lần đầu tiên ghi được sóng não của người chết, hé lộ sự thật khủng khiếp

Việc lần đầu ghi nhận thời khắc trước khi một người qua đời có thể tiết lộ suy nghĩ cuối cùng trước khi họ về thế giới bên kia.

Đăng ngày: 05/05/2026
Top 12 hòn đảo bỏ hoang đẹp và đáng sợ trên thế giới

Top 12 hòn đảo bỏ hoang đẹp và đáng sợ trên thế giới

Trên thế giới có rất nhiều hòn đảo bị bỏ hoang dù trước đó từng là nơi sinh sống của đông đảo người dân, nguyên nhân có thể do thiên tai, chiến tranh, bệnh dịch...

Đăng ngày: 05/05/2026
3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay

3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay

Để trở thành một võ sĩ Samurai, họ phải tuân theo nhiều quy tắc, trải qua những bài học vô cùng nghiêm khắc.

Đăng ngày: 05/05/2026
Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?

Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?

Tầm bắn xa hơn 20 lần, đầu đạn bay nhanh gấp hơn 10 lần các loại vũ khí quân sự thống thường – là tóm tắt ngắn gọn về uy lực của súng điện từ railgun.

Đăng ngày: 05/05/2026
Nguồn gốc hình thành cát

Nguồn gốc hình thành cát

Được hình thành do sự biến đổi thời tiết và xói mòn của các ngọn núi cũng như trải qua hàng triệu năm, những hạt cát theo dòng chảy cùng những con sông đi ra biển.

Đăng ngày: 04/05/2026
Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế (một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn) phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau.

Đăng ngày: 04/05/2026
Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại

Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại

Mọi người đều nói rằng khi một con mèo đen chạy qua con đường mà bạn đang đi, rủi ro chắc chắn sẽ xảy ra. Nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi, làm thế nào mà mèo đen lại bị dính tiếng xấu như thế? Đó đơn giản là do màu lông của chúng, hay có cái gì đó mang lại điềm gở thật sự?

Đăng ngày: 04/05/2026
Khoa Học News