Anh Ngừng làm máy vót nan cọ

Anh Mai Văn Ngừng, một nông dân ở xóm Bài Lang, thôn Chân Mộng, xã Tiêu Sơn, Đoan Hùng, Phú Thọ đã sáng chế ra máy vót, chẻ nan dệt mành cọ, vừa giảm công lao động, vừa tiết kiệm nguyên liệu.

Để sáng chế ra chiếc máy này, anh Ngừng đã trưng dụng chiếc môtơ điện 1,4 kW từ chiếc máy xay thịt làm giò chả của vợ cùng mấy quả lô xát gạo, bánh răng chuyền, dây curoa truyền tải... mua ngoài hàng tạp hóa chợ huyện. Với chút vốn kiến thức về cơ khí, anh đã mày mò chế tạo thành công chiếc máy vót chẻ nan cọ sau gần 2 năm miệt mài.

Lần đầu cho chạy thử, máy còn nhiều khiếm khuyết, nan khi to, khi nhỏ. Lưỡi dao mòn nhanh, độ dày nan không đều. Anh lại tiếp tục đo vẽ, sửa chữa, hơn một năm sau nữa chiếc máy mới hoàn thiện.

Chi tiết quan trọng nhất của máy là ở 4 trục truyền lực cùng với hai hàng dây curoa và một lưỡi dao di động. Đã có 3 chiếc môtơ bị cháy vì "phiên bản" đầu tiên ấy, anh Ngừng tâm sự. Anh nhớ mãi một buổi chiều, sau khi đã lắp hoàn thiện, anh đóng cầu dao điện, chiếc máy từ từ chuyển động. Khi đưa nan cọ còn thô vào, máy bắt đầu đùn ra những cái nan đều tăm tắp, óng mượt.

"Tôi và vợ cứ lặng đi khi xem chiếc máy chạy gần một giờ thử tải mà không hề gì, nan cứ ra đều tăm tắp, không cái nào bị bỏ như vót tay và êm ru", anh nhớ lại.

Từ khi có máy vót nan, công lao động của gia đình anh Ngừng giảm hẳn. Một máy làm bằng 9-10 người cật lực với gần 400 kg nan cọ một ngày. Không chỉ chẻ, vót nan cọ, máy còn được dùng để vót mây, nứa, nan tre. Nghe tin này, dân làm mành cọ đến xem ùn ùn. Một ông chủ xưởng làm mành ở Quế Lâm (Đoan Hùng) nghe đồn cũng đến xem và đòi mua bằng được.

Anh Ngừng còn mong muốn sẽ sáng chế được một chiếc máy dệt mành cọ liên hoàn để cho công việc đơn giản hơn.

Được hỏi sao không làm ra nhiều chiếc máy tương tự để bán, anh cười: "Tôi làm ra chiếc máy này vì công đoạn vót nan của gia đình quá vất vả. Kinh doanh buôn bán làm gì, ai đến học làm máy tôi sẽ truyền nghề cho".