Khoa Học News

Bão mặt trời có thể làm máy bay rơi không?

Các sự kiện xảy ra đối với Mặt trời có thể tác động đến các thiết bị điện tử và gây ra những tai nạn nghiêm trọng, ví dụ như một chiếc máy bay có thể bị cuốn vào vòng xoáy của bão Mặt trời.

Và nếu như vậy, chiếc máy bay có thể bị rơi không?

Câu trả lời không dễ dàng là "có" hoặc "không", bởi vì có nhiều yếu tố tác động đến kết quả của một sự kiện như vậy. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý đã đánh giá tác động tiềm tàng của các sự kiện năng lượng Mặt trời đối với các chuyến bay và đang xây dựng các biện pháp đảm bảo để các hãng hàng không cũng như các phi công có những hành động phù hợp trong trường hợp đó.

Điều gì xảy ra trong một cơn bão Mặt trời?

Điều đơn giản nhất khi một chiếc máy bay đang chở khách mà gặp bão Mặt trời là nó sẽ tiếp xúc với lượng bức xạ cao hơn nhiều, nhưng điều này chưa thể làm máy bay rơi.


Một chiếc máy bay chở khách đang bay phía trên một tầng mây trong ánh sáng hoàng hôn.

Nguy hiểm chỉ thực sự xảy ra khi các bộ phận điều hướng của máy bay bị tác động. Bão Mặt trời cũng có thể làm gián đoạn liên lạc với mặt đất, khiến phi công không thể liên lạc với bộ phận kiểm soát mặt đất hoặc không thể thiết lập vị trí của máy bay. Càng bay đến gần các vùng cực của Trái đất, máy bay càng dễ bị ảnh hưởng nếu có bão Mặt trời.

Bão Mặt trời có thể phóng tia X và plasma vào không gian. Với một cơn bão đủ mạnh, các tia X và plasma này sẽ tấn công đến Trái đất. Các hạt proton có thể va chạm với các chất siêu dẫn trong mạch điện của máy bay và vệ tinh ở tầng cao, vì ở đây khí quyển mỏng khó cản được tốc độ của các proton. Bão Mặt trời cũng có thể ảnh hưởng đến tầng điện ly của Trái đất và ngăn chặn phản xạ của sóng vô tuyến. Khi đó liên lạc giữa các vật thể như máy bay và vệ tinh sẽ bị mất.

Tiếp theo là bức xạ. Chỉ trong vài giây, hành khách trên máy bay sẽ phải tiếp xúc với lượng bức xạ nhiều hơn lượng bức xạ họ gặp trong hơn một năm ở mức độ tự nhiên hàng ngày.

Chúng ta có thể làm gì để tránh tác động của bão Mặt trời?

Điều tích cực là các cơ quản lý ngành hàng không đã bắt đầu chuẩn bị cho các tình huống bão Mặt trời. Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) đang tích cực phát huy vai trò trong việc bảo vệ máy bay trước các sự kiện thời tiết không gian.

Các cơ quan chuyên môn về thời tiết không gian đã ra đời với 16 quốc gia đang tập trung hỗ trợ dự báo cho 4 trung tâm toàn cầu. Khi có cảnh báo, tác động lên các chuyến bay sẽ được giảm thiểu, ví dụ như bằng cách thay đổi lộ trình để tránh vùng cực và bay ở độ cao thấp hơn hoặc hạ cánh trong trường hợp bão Mặt trời nghiêm trọng.

Một vấn đề cần được các cơ quan quản lý giải quyết là chúng ta chưa có khả năng dự báo thời tiết không gian. Các hãng hàng không cần được cảnh báo trước từ 12 đến 24 giờ để sắp xếp lại các chuyến bay một cách hiệu quả, nhưng sẽ còn mất một thời gian nữa các nhà khoa học mới có thể đưa ra những cảnh báo về dự báo thời tiết không gian.

Các hãng hàng không cũng được khuyến khích tự phát triển các giao thức riêng trong tình huống có bão Mặt trời. Công nghệ hàng không đang phát triển không ngừng để xây dựng các hệ thống bảo vệ thiết bị phần cứng và điện tử để chống lại các sự kiện năng lượng Mặt trời.

Với tất cả những nỗ lực đó, trong tương lai các phi công sẽ không cần thay đổi hướng đi hoặc độ cao và máy bay có thể bay qua Bắc Cực mà không gặp vấn đề gì.

Nói cách khác, trước mắt, chúng ta chưa thấy nguy cơ máy bay rơi do bão Mặt trời, nhưng điều đó không có nghĩa là nó sẽ không xảy ra, và những chuyên gia an toàn hàng không đã bắt đầu xem xét các tình huống như vậy.

TIN CŨ HƠN
Những bí ẩn được giấu trong các bức tranh nổi tiếng

Những bí ẩn được giấu trong các bức tranh nổi tiếng

Đằng sau những lớp sơn, lớp màu tạo nên các tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng toàn thế giới là những hình họa mà họa sĩ đang muốn tìm cách giấu đi.

Đăng ngày: 10/06/2026
Từ một vùng đất cằn cỗi, vì sao Qatar - nước chủ nhà World Cup 2022 trở thành đất nước giàu bậc nhất hành tinh?

Từ một vùng đất cằn cỗi, vì sao Qatar - nước chủ nhà World Cup 2022 trở thành đất nước giàu bậc nhất hành tinh?

Chỉ trong tầm 30 năm, Qatar đã từ một “làng chài” trở thành vương quốc giàu có tột bậc.

Đăng ngày: 10/06/2026
Thói quen "rởm đời" của các thiên tài trong lịch sử

Thói quen "rởm đời" của các thiên tài trong lịch sử

Albert Einstein khỏa thân đi lại trong nhà, Nikola Tesla lau thìa 18 lần mới dùng bữa, Charles Dickens chải đầu hàng trăm lần mỗi ngày... là những thói quen "quái lạ" của các thiên tài.

Đăng ngày: 10/06/2026
Nguồn gốc, ý nghĩa của lễ Phật Đản và những nghi thức nên làm trong ngày linh thiêng

Nguồn gốc, ý nghĩa của lễ Phật Đản và những nghi thức nên làm trong ngày linh thiêng

Phật đản là ngày lễ trọng đại được tổ chức hằng năm bởi cả hai hệ phái Phật giáo Nam Tông (Tiểu thừa) và Bắc Tông (Đại thừa).

Đăng ngày: 09/06/2026
Những bí kíp làm đẹp cổ xưa đến nay

Những bí kíp làm đẹp cổ xưa đến nay

Phụ nữ xưa dùng ngọc lăn mặt để lưu thông máu, thoa nước hoa hồng, mặt nạ đất sét dưỡng ẩm da... cũng là cách làm đẹp ngày nay.

Đăng ngày: 09/06/2026
Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Bài toán "Ai giữ cá" tưởng chừng đơn giản nhưng khiến không ít người phải chào thua trước Einstein.

Đăng ngày: 09/06/2026
Những điều thú vị về ngày Valentine trắng tại Nhật Bản

Những điều thú vị về ngày Valentine trắng tại Nhật Bản

Ngày Valentine hay lễ Tình nhân bắt nguồn từ phương Tây và du nhập vào Nhật Bản từ những năm 1930.

Đăng ngày: 07/06/2026
Khoa Học News