Khoa Học News

Bệnh X - chứng bệnh mới do WHO đặt tên là bệnh như thế nào?

WHO vừa đặt tên cho một căn bệnh mà thậm chí nó chẳng hề tồn tại.

Kể từ năm 2015, Tổ chức y tế thế giới (WHO) đều đặn phát hành danh sách thường niên về 10 căn bệnh cần "ưu tiên đặc biệt".

Đó là những căn bệnh có khả năng phát dịch cao, hoặc chưa có cách phòng chống, chữa trị hiệu quả. Danh sách rất đa dạng, bao gồm bệnh từ virus gây chết người như Ebola, Zika, SARS đến những chứng bệnh hiếm hơn nhưng chưa từng bùng phát thành dịch như sốt Lassa hay virus Marburg.

Và trong danh sách năm 2018, WHO đã cho công bố một chứng bệnh đặc biệt, được đặt tên là Bệnh X. Vậy chính xác thì đây là chứng bệnh gì mà lại có cái tên bí hiểm như thế?


Bệnh X do WHO công bố là bệnh gì?

Nguồn gốc của bản danh sách "bệnh tử thần"

Danh sách của WHO lần đầu được lập ra vào năm 2014, và lý do là vì đại dịch Ebola - căn bệnh đã khiến 29.000 người bị lây nhiễm và cướp đi sinh mạng của hơn 11,000 người. Mục đích của nó là để cảnh báo chính phủ các nước cần tập trung cho hoạt động nghiên cứu, nhằm phát triển các biện pháp phòng ngừa và đối phó tức thời với bệnh dịch.

Tuy nhiên, vấn đề ở đây là bệnh dịch có thể ập đến theo cái cách mà không ai lường trước được. Như khi Ebola xuất hiện tại Tây Phi vào năm 2014, chẳng ai biết trước mà chuẩn bị cả. Và đây chính là lý do có sự tồn tại của Bệnh X.


Bệnh dịch có thể ập đến theo cái cách mà không ai lường trước được.

Bệnh X có thể hiểu là một căn bệnh chưa được đặt tên. WHO đặt ra nó để giúp giới chuyên gia hiểu rằng dịch bệnh không phải lúc nào cũng là một nguồn đã được xác định.

"Một đại dịch toàn cầu có thể xuất hiện vì một căn bệnh chưa từng được ghi nhận" - WHO cho biết.

Bệnh X có vai trò gì?

Sự có mặt của Bệnh X có nghĩa rằng điều cần được ưu tiên hiện nay là phải phát triển được một nền tảng công nghệ vaccine phổ rộng. Đó là công nghệ có khả năng tùy chỉnh mỗi khi dịch khởi phát, nhằm tạo ra được vaccine kháng ngừa ngay lập tức.

Nếu công nghệ này được phát triển, một loại vaccine mới có thể tiến hành thử nghiệm thành công chỉ trong vòng 12 tháng. Đây là một bước tiến vượt bậc, nếu so với thời gian nghiên cứu từ 5 - 10 năm như hiện nay.


X cũng có thể là một căn bệnh lây truyền từ động vật sang người như đại dịch HIV.

Trong quá khứ, X đã từng xuất hiện rất nhiều lần, dưới dạng những căn bệnh cực kỳ nguy hiểm.

Nó có thể chỉ là một dạng đột biến từ dịch cúm thông thường, như dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918 là một ví dụ. Đây là đại dịch giết chết nhiều người nhất trong lịch sử, khiến gần nửa tỷ người bị lây nhiễm và cướp đi sinh mạng của hơn 20 triệu người.

X cũng có thể là một căn bệnh lây truyền từ động vật sang người như đại dịch HIV. HIV xuất hiện lần đầu tiên ở loài tinh tinh, rồi sau đó đã lây lan và giết chết hàng chục triệu người kể từ năm 1983.

Thậm chí, X có thể là vũ khí sinh học mà luật pháp quốc tế hiện đã cấm sử dụng.


Cần có một nền tảng công nghệ vaccine phổ rộng hơn.

Vì vậy, thông điệp mà WHO đưa ra khi đặt tên bệnh X là vô cùng rõ ràng. Các quốc gia cần tăng cường đầu tư hơn nữa trong việc nghiên cứu phát triển vaccine phòng dịch bệnh. Ngoài ra, cần chung tay hợp tác ngăn chặn chiến tranh sinh học và hóa học để bảo vệ giống loài con người.

TIN CŨ HƠN
Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Bác sĩ Randell DuPraw, chuyên gia nắn chỉnh thần kinh cột sống tại Maple Healthcare, giải thích gai cột sống là những mảng xương thừa mọc ra dọc theo rìa các đốt xương sống.

Đăng ngày: 01/06/2026
Những lý do nên dùng cà chua

Những lý do nên dùng cà chua

Cà chua thường xuyên xuất hiện trong căn bếp của mọi nhà và được dùng để chế biến rất nhiều món ăn. Nhưng lợi ích, tác dụng tuyệt vời của loại quả này cũng như cách ăn nó sao cho tốt nhất thì không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 29/05/2026
Tìm hiểu triệu chứng và cách chữa ngón tay gãy bút chì

Tìm hiểu triệu chứng và cách chữa ngón tay gãy bút chì

Ngón tay bị gãy bút chì là do chấn thương ở khớp giữa ngón tay, nơi có thể gập cong. Khớp này gọi được là khớp nối liên vị gần (PIP).

Đăng ngày: 26/05/2026
Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Dưa bở là loại quả bổ dưỡng, giải khát rất tốt trong mùa hè nóng bức và còn nhiều công dụng rất tốt cho sức khỏe.

Đăng ngày: 11/05/2026
Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Hôn người khác có thể kéo đến từ những bệnh nhẹ như herpes miệng đến vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm màng não do virus hoặc quai bị.

Đăng ngày: 27/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Khoa Học News