Bí ẩn 27 xác ướp không phải con người, đầy màu sắc ở nghĩa trang 3.500 tuổi

Tại nghĩa trang cổ đại Pica 8 giữa sa mạc Atacama của Chile, các nhà khảo cổ không chỉ tìm thấy hài cốt người mà còn kinh ngạc vì các xác ướp có một không hai.

27 xác ướp được xác định là 5 loài chim khác nhau, trong đó hầu hết là những con vẹt Amazon đầy màu sắc. Chúng được ướp xác trong tư thế nằm ngủ ngoan ngoãn hoặc dang thẳng cánh thực hiện "chuyến bay cuối cùng" về thế giới bên kia.


Một con vẹt Nam Mỹ, có nguồn gốc từ tận rừng già Amazon cổ đại được biến thành xác ướp, chôn cất cùng con người - (Ảnh: PNAS).

Theo nhóm tác giả dẫn đầu bởi tiến sĩ Jose M. Capriles từ Đại học Pennsylvania (Mỹ), có 2 câu hỏi lớn được đặt ra từ phát hiện này:

  • Một là, vì sao những con vẹt này được ướp xác?
  • Hai là, với niên đại từ 3.000 đến gần 3.500 năm của các xác ướp, người cổ đại đã là cách nào để mang những con vẹt từ rừng già Amazon đến được vùng sa mạc này mà không làm chúng chết?

Quãng đường bộ từ Amazon đến sa mạc Atacama hết sức hiểm trở và khó đi ngay cả với các phương tiện hiện đại. Chưa kể, họ còn phải vượt qua dãy núi Andes hiểm trở với một số đỉnh cao hàng ngàn mét, rồi tiếp tục băng qua sa mạc nhiều ngày để đến được ốc đảo nơi nghĩa trang tọa lạc. Atamaca là một sa mạc cực kỳ khắc nghiệt, được coi là một trong những nơi khó sống nhất Trái đất. Trong khi đó, giai đoạn tiền Inca này cả ngựa và lạc đà không bướu đều chưa được dùng làm phương tiện chở hàng. Lạc đà không bướu cũng không dẻo dai như các loại lạc đà khác.


Một xác ướp vẹt khác - (Ảnh: PNAS).

Theo Acient Origins, kết quả xác định niên đại bằng đồng vị carbon phóng xạ và xét nghiệm DNA đã xác định được nhiều yếu tố, bao gồm chế độ ăn, uống, loài, môi trường sống... Thức ăn chủ yếu mà các con vật đã tiêu thụ trong giai đoạn dài trước khi qua đời là bắp ngô được trồng trong khu vực, bón bằng phân chim biển, cho thấy chúng đã sống sót qua quãng đường vận chuyển khó khăn nói trên.

Tuy nhiên, đây là những con thú nuôi bất hạnh. Tiến sĩ Capriles tiết lộ thêm với CNN: "Chúng được nuôi để tạo ra lông vũ và lông của chúng sẽ được nhổ ra sau khi mọc".

Đó cũng là lý do phần lông vũ màu sắc thường tập trung ở vùng đầu của các xác ướp kỳ lạ này, trong khi phần thân có vẻ như bị trụi lông, lông đuôi và cánh cũng khá thưa thớt. Các tác giả vẫn đang tiếp tục nghiên cứu nhằm tìm hiểu ý nghĩa của hành động ướp xác cũng như cách người xưa nhập khẩu những con vật này.

Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí khoa học PNAS.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Khoa Học News