Bí ẩn căn bệnh tự ăn thịt chính mình

Kiểm tra bàn tay Matthew, bác sỹ Esterly kinh ngạc phát hiện vài đốt đã biến mất. Khi cậu bé hét lên và đút tay vào miệng, Esterly nhận ra cậu đã ăn ngón tay và một phần môi mình. Đó là ca mắc Lesch-Nyhan - còn gọi là bệnh ăn thịt chính mình - đầu tiên được phát hiện.

Cậu bé tự ăn chính mình

Vào một ngày tháng 9/1962, bà Deborah Morlen xuất hiện tại phòng cấp cứu của bệnh viện Johns Hopkins, Baltimore (Mỹ) với cậu con trai 4 tuổi rưỡi tên Matthew. Cậu bé không thể đi hay ngồi xuống được - một biểu hiện của bệnh bại não và chậm phát triển.

Bà Morlen nói với bác sỹ nhi Nancy Esterly rằng nước tiểu con trai mình có màu bất thường và có cả sạn trong bỉm của cậu bé. Biết được rằng anh trai cậu bé cũng rơi vào tình trạng bại não và chậm phát triển, Esterly chỉ dám đoán đây là một căn bệnh di truyền mà không hề có thêm khái niệm gì về bệnh.

Kiểm tra kỹ hơn nước tiểu của Matthew, Esterly phát hiện nó chứa rất nhiều tinh thể sáng như kính, có dạng sợi. Những tinh thể này khá sắc và hẳn nhiên nó đã làm trầy đường tiết niệu của cậu bé. Cho rằng nước tiểu có thể chứa quá nhiều axit uric, Esterly đã mang mẫu tới cho bác sỹ William Nyhan - một chuyên gia về ung thư nhi - để ông xét nghiệm. Kết quả cho thấy, đúng là nước tiểu của Matthew có quá nhiều axit uric - chất gây các triệu chứng gout ở đàn ông lớn tuổi.


Janek (trái) - một cậu bé bị hội chứng Lesch-Nyhan, sinh tháng 1/2004 tại Berlin, Đức. (Ảnh: Lesch-nyhan.de).

Khi quay lại thăm Matthew, các bác sỹ rất ngạc nhiên khi thấy cậu vẫn tỉnh táo nhưng lại không thể nói chuyện một cách rõ ràng, quanh miệng lại có rất nhiều vết sẹo và vết cắt mới. Khi kiểm tra tay cậu bé, Esterly vô cùng kinh ngạc phát hiện ra một vài đốt ngón tay đã biến mất. Matthew sau đó hét lên, đút tay vào miệng và Esterly nhanh chóng nhận ra rằng cậu bé đã ăn ngón tay và thậm chí là một phần môi mình.

Hai năm sau khi gặp Matthew, Nyhan và Lesch đã xuất bản cuốn sách đầu tiên về hội chứng Lesch-Nyhan - còn gọi là hội chứng tự ăn thịt mình.

Hành vi như bị quỷ ám

Ngoài biểu hiện đầu tiên và dễ nhận thấy là nước tiểu có màu lạ, có tinh thể thủy tinh, người mắc hội chứng Lesch-Nyhan thường tự làm tổn thương, thậm chí ăn thịt mình như cắn môi, lưỡi và nhai ngón tay. Nhiều bệnh nhân còn tự nhai cả lưỡi mình. Càng lớn, trẻ mắc hội chứng này càng có nhiều hành vi tự gây hại, kể cả việc lôi con ngươi mắt của mình ra hoặc tấn công nó bằng một vật sắc nhọn. Dường như họ bị điều khiển bởi một con quỷ, luôn tìm cách làm tổn thương bệnh nhân.

Bác sỹ thần kinh học H.A.Jinah tại Bệnh viện Johns Hopkins (Mỹ) - người đã nghiên cứu hội chứng Lesch-Nyhan trong hơn chục năm - cho biết: "Đây là một căn bệnh kinh khủng. Nó chứa đựng một vấn đề thần kinh vô cùng phức tạp".

Bệnh nhân Lesch-Nyhan thường có biểu hiện tấn công người mình yêu thương nhất, không làm chủ được hành vi và thậm chí là nói ngược lại với những gì mình muốn nói. Trông họ vẫn bình thường cho tới khi đột nhiên cho tay vào miệng để cắn. Họ vẫn nhận thức được việc mình làm, cảm nhận được nỗi đau, sợ hãi với ý nghĩ ngón tay và môi đang bị ăn và thường kêu gào nhờ sự giúp đỡ. Nhưng dường như tay và miệng không nằm trong sự kiểm soát của họ.

Nhiều nhà khoa học cho rằng Lesch-Nyhan là căn bệnh ngược lại với Parkinson. Nếu như người mắc bệnh Parkinson thường không thể làm việc mà họ muốn thì trái lại người bị Lesch-Nyhan lại không thể ngăn bản thân làm những việc mà họ không muốn.

Nguyên nhân bệnh lý


Các bác sỹ vẫn chưa hiểu hết được căn bệnh bí ẩn này sau vài thập kỷ tìm ra nó.

Các bác sỹ vẫn chưa hiểu hết được căn bệnh bí ẩn này sau vài thập kỷ tìm ra nó. Năm 1967, Edwin Seegmiller - nhà khoa học thuộc Viện Sức khỏe quốc gia Mỹ - cùng hai đồng nghiệp phát hiện ra rằng, protein HPRT trong tế bào bệnh nhân Lesch-Nyhan có tác dụng tái tạo lại DNA dường như không hoạt động.

Tế bào thường chia DNA thành bốn nhóm cơ bản là adenine, thymine, cytosine và guanine. Quá trình này giúp sinh ra purine - chất được dùng để tạo mã mới trong DNA. Khi HPRT không hoạt động, một số purine nhất định được hình thành trong tế bào người và tự chuyển hóa thành axit uric.

Vào những năm 1980, hai nhà khoa học Douglas J. Jolly và Theodore Friedmann, Đại học California (Mỹ) phát hiện mỗi bệnh nhân Lesch-Nyhan có một đột biến gene riêng, xảy ra ngẫu nhiên ở từng gia đình. Trong phần lớn trường hợp, đột biến này chỉ bao gồm một lỗi nhỏ trong quá trình mã hóa gene.

Gene HPRT được tìm thấy trong nhiễm sắc thể X. Một phụ nữ mang đột biến Lesch-Nyhan ở 1 nhiễm sắc thể X không bị bệnh. Tuy nhiên, con trai cô có 50% số khả năng bị bệnh và con gái có 50% số khả năng mang gene đột biến.

Cho đến nay, các nhà khoa học chưa tìm ra phương pháp chữa trị triệt để căn bệnh này. Tháng 4/2000, nhà phẫu thuật thần kinh Takaomi Taira thuộc Đại học Y phụ nữ Tokyo (Nhật Bản) đã phẫu thuật não để thực hiện "kích thích não sâu" cho một bệnh nhân Lesch-Nyhan. Họ cài những sợi dây mỏng vào khe hở hộp sọ, dẫn tới phần hạch đáy, kết nối với pin cấy dưới da ngực bệnh nhân. Pin này cung cấp một dòng điện cường độ thấp tới nhân cầu nhạt, làm tê liệt một số điểm có kích thước bằng hạt đậu. Bằng cách này, bệnh nhân không tự cắn bản thân nữa.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là những tiến bộ bước đầu, sẽ còn cần nhiều nghiên cứu để có thể chữa trị căn bệnh khủng khiếp này.

TIN CŨ HƠN
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Theo một nghiên cứu được thực hiện bởi Đại học Seattle thì phụ nữ lưu giữ và mang theo ADN của mọi người đàn ông mà cô ấy từng có quan hệ tình dục.

Đăng ngày: 26/03/2026
Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Những người có thân hình quả lê, mông to với tỷ lệ eo - hông là 7 - 10 sẽ sống rất thọ, theo Heath Sina.

Đăng ngày: 24/03/2026
Nhiễm

Nhiễm "hơi lạnh" đám ma sẽ dễ mang bệnh?

Rất nhiều người kiêng đi đám ma khi cơ thể yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, người già yếu, phụ nữ có thai vì sợ nhiễm hơi lạnh từ người chết sẽ sinh bệnh.

Đăng ngày: 22/03/2026
Lịch sử tình dục của loài người

Lịch sử tình dục của loài người

Chim làm chuyện ấy, ong làm chuyện ấy, con người từ thuở sơ khai cũng đã làm chuyện ấy. Nhưng hoạt động này đã thay đổi như thế nào trong hàng nghìn năm qua, và thậm chí chỉ trong vài thập kỷ vừa rồi?

Đăng ngày: 22/03/2026
Cách xử lý khi bị rết cắn

Cách xử lý khi bị rết cắn

Đôi khi trong nhà bạn xuất hiện con rết với hình thù đáng sợ. Khi chẳng may bị rết cắn, nếu không xử lý kịp thời có thể gây trúng độc và có đôi khi dẫn đến tử vong. Vậy khi bị rết cắn cần xử lý như thế nào?

Đăng ngày: 20/03/2026
Những điều cần biết về thụ tinh trong ống nghiệm

Những điều cần biết về thụ tinh trong ống nghiệm

Kể từ khi ra đời, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) luôn là chỗ bám víu cuối cùng cho các cặp vợ chồng hiếm muộn muốn sinh em bé, khi tất cả các giải pháp hỗ trợ khác đều cúi đầu chào thua.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoa Học News