Bí ẩn vật liệu "đóng băng" khi bị nung nóng

Khi đun nóng nguyên tố từ tính neodymium đến nhiệt độ thích hợp, một hiện tượng thú vị sẽ xảy ra, khiến mọi logic bị đảo lộn.

Trước đây, nếu chúng ta làm lạnh các vật liệu từ tính đến nhiệt độ thích hợp, các vòng quay của nguyên tử sẽ bị "đóng băng" và khóa chặt vị trí vào một mô hình tĩnh.


Một đồ chơi nam châm bằng neodymium. (Ảnh: Wikipedia).

Tuy nhiên giờ đây, các nhà vật lý đã vô tình phát hiện ra điều ngược lại khi họ đốt nóng một phần nguyên tố từ tính tự nhiên neodymium.

"Hành vi của các từ tính trong neodymium mà chúng tôi quan sát được thực sự trái ngược với những điều mà bình thường sẽ xảy ra", Alexander Khajetoorians - nhà vật lý tại Đại học Radboud (Hà Lan) cho biết. "Điều này khá phi thực tế, giống như nước lỏng trở thành một khối đá rắn khi nó nóng lên".

Điều này xảy ra trong một số vật liệu chẳng hạn như hợp kim của đồng và sắt, nơi các vòng quay của nguyên tử bố trí khá ngẫu nhiên. Trạng thái này được gọi là thủy tinh quay (spin glass).

Để thử nghiệm điều này, nhà vật lý Benjamin Verlhac ở Đại học Radboud cùng một nhóm các nhà khoa học đã tăng nhiệt độ của neodymium từ -268 độ C lên -265 độ C. Kết quả là trạng thái đóng băng thực sự đã xảy ra, với hình thức giống như khi ta làm lạnh một hệ thủy tinh quay khác.

Đáng chú ý, khi các nhà khoa học thử làm nguội neodymium trở lại, các vòng quay nguyên tử một lần nữa rơi vào tình trạng hỗn loạn.


Hiện tượng kỳ lạ xảy ra khi đốt nóng vật liệu neodymium, với hình thức giống như khi "đóng băng" các vật liệu từ tính khác.

Hiện vẫn chưa rõ lý do tại sao điều này lại xảy ra, vì rất hiếm khi một vật liệu tự nhiên hoạt động theo một cách trái ngược hoàn toàn với tất cả các vật liệu khác cùng loại.

Các nhà khoa học tin rằng nó có thể liên quan đến một hiện tượng vật lý, được gọi với thuật ngữ "Geometrical frustration" (tạm dịch: "Thất vọng hình học") - dùng để chỉ các nguyên tử có xu hướng dính vào những vị trí bất thường. Nó thường xảy ra khi vật liệu không thể đạt được mô hình trật tự, dẫn đến trạng thái cơ bản bị rối loạn.

Các nhà nghiên cứu cũng phỏng đoán, có thể neodymium có những mối tương quan nhất định trong các trạng thái của nó phụ thuộc vào nhiệt độ. Theo đó, việc tăng hay giảm nhiệt độ sẽ làm suy yếu liên kết, gây ra hiện tượng rối loạn nêu trên.

Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng điều này mang đến ý nghĩa vượt xa góc độ vật lý học, khi có thể giúp nhân loại tìm ra những trật tự mới đằng sau mỗi vật chất. "Nếu chúng ta có thể mô hình hóa cách thức mà các vật liệu này hoạt động, thì có thể sẽ tìm ra ngoại suy cho hành vi của nhiều loại vật liệu khác", nhà vật lý Alexander Khajetoorians lý giải.

TIN CŨ HƠN
14 bí ẩn mà khoa học chưa thể tìm ra lời giải thích

14 bí ẩn mà khoa học chưa thể tìm ra lời giải thích

Nền văn minh nhân loại đã ủy thác nhiệm vụ giải mã những bí ẩn cho khoa học. Không phụ sự mong đợi đó, khoa học đã giải mã được hầu hết các hiện tượng từ đơn giản cho đến siêu nhiên trên khắp hành tinh.

Đăng ngày: 13/01/2026
Nhà tiên tri Vanga và những dự đoán về các thảm họa

Nhà tiên tri Vanga và những dự đoán về các thảm họa

Không có nhiều người tin vào tiên đoán của những nhà tiên tri. Tuy nhiên, người ta không thể làm ngơ khi những tiên đoán đó thành hiện thực tới 70%. Hãy cùng xem các tiên tri của Vanga qua bài viết dưới đây

Đăng ngày: 09/01/2026
Người thuận tay trái và 16 sự thật

Người thuận tay trái và 16 sự thật "gây sốc"

Thuận tay trái luôn là đề tài rất được mọi người chú ý nhưng dù cho có hàng loạt nghiên cứu đã được công bố thì vẫn có khá nhiều bí ẩn về những người thuận tay trái mà bạn chưa biết đấy.

Đăng ngày: 07/01/2026
Li kì người đàn ông đến Nhật từ một quốc gia không tồn tại

Li kì người đàn ông đến Nhật từ một quốc gia không tồn tại

Theo lời kể của các hành khách tại sân bay, người đàn ông da trắng bí ẩn nói tiếng Pháp, biết chút ít tiếng Nhật và một vài ngôn ngữ khác.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Giza và 4 bí ẩn nhân loại chưa thể giải mã

Kim tự tháp Giza và 4 bí ẩn nhân loại chưa thể giải mã

Là một trong 7 kỳ quan thế giới cổ đại còn nguyên bản, kim tự tháp Giza là niềm đam mê với con người trong nhiều thiên niên kỷ.

Đăng ngày: 02/01/2026
Những sự kiện thần bí nổi tiếng trong lịch sử

Những sự kiện thần bí nổi tiếng trong lịch sử

Trong lịch sử tồn tại rất nhiều sự kiện thần bí vượt ngoài tầm hiểu biết của nhân loại và ngoài khả năng giải thích của khoa học.

Đăng ngày: 28/12/2025
10 địa danh ma ám nổi tiếng nhất thế giới

10 địa danh ma ám nổi tiếng nhất thế giới

Lâu đài Edinburgh nổi tiếng là một trong những nơi nhiều ma nhất ở Scotland. Ngay chính thành phố Edinburgh cũng được gọi là thành phố ma trên toàn châu Âu.

Đăng ngày: 27/12/2025
Khoa Học News