Khoa Học News

Bí ẩn vật liệu "đóng băng" khi bị nung nóng

Khi đun nóng nguyên tố từ tính neodymium đến nhiệt độ thích hợp, một hiện tượng thú vị sẽ xảy ra, khiến mọi logic bị đảo lộn.

Trước đây, nếu chúng ta làm lạnh các vật liệu từ tính đến nhiệt độ thích hợp, các vòng quay của nguyên tử sẽ bị "đóng băng" và khóa chặt vị trí vào một mô hình tĩnh.


Một đồ chơi nam châm bằng neodymium. (Ảnh: Wikipedia).

Tuy nhiên giờ đây, các nhà vật lý đã vô tình phát hiện ra điều ngược lại khi họ đốt nóng một phần nguyên tố từ tính tự nhiên neodymium.

"Hành vi của các từ tính trong neodymium mà chúng tôi quan sát được thực sự trái ngược với những điều mà bình thường sẽ xảy ra", Alexander Khajetoorians - nhà vật lý tại Đại học Radboud (Hà Lan) cho biết. "Điều này khá phi thực tế, giống như nước lỏng trở thành một khối đá rắn khi nó nóng lên".

Điều này xảy ra trong một số vật liệu chẳng hạn như hợp kim của đồng và sắt, nơi các vòng quay của nguyên tử bố trí khá ngẫu nhiên. Trạng thái này được gọi là thủy tinh quay (spin glass).

Để thử nghiệm điều này, nhà vật lý Benjamin Verlhac ở Đại học Radboud cùng một nhóm các nhà khoa học đã tăng nhiệt độ của neodymium từ -268 độ C lên -265 độ C. Kết quả là trạng thái đóng băng thực sự đã xảy ra, với hình thức giống như khi ta làm lạnh một hệ thủy tinh quay khác.

Đáng chú ý, khi các nhà khoa học thử làm nguội neodymium trở lại, các vòng quay nguyên tử một lần nữa rơi vào tình trạng hỗn loạn.


Hiện tượng kỳ lạ xảy ra khi đốt nóng vật liệu neodymium, với hình thức giống như khi "đóng băng" các vật liệu từ tính khác.

Hiện vẫn chưa rõ lý do tại sao điều này lại xảy ra, vì rất hiếm khi một vật liệu tự nhiên hoạt động theo một cách trái ngược hoàn toàn với tất cả các vật liệu khác cùng loại.

Các nhà khoa học tin rằng nó có thể liên quan đến một hiện tượng vật lý, được gọi với thuật ngữ "Geometrical frustration" (tạm dịch: "Thất vọng hình học") - dùng để chỉ các nguyên tử có xu hướng dính vào những vị trí bất thường. Nó thường xảy ra khi vật liệu không thể đạt được mô hình trật tự, dẫn đến trạng thái cơ bản bị rối loạn.

Các nhà nghiên cứu cũng phỏng đoán, có thể neodymium có những mối tương quan nhất định trong các trạng thái của nó phụ thuộc vào nhiệt độ. Theo đó, việc tăng hay giảm nhiệt độ sẽ làm suy yếu liên kết, gây ra hiện tượng rối loạn nêu trên.

Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng điều này mang đến ý nghĩa vượt xa góc độ vật lý học, khi có thể giúp nhân loại tìm ra những trật tự mới đằng sau mỗi vật chất. "Nếu chúng ta có thể mô hình hóa cách thức mà các vật liệu này hoạt động, thì có thể sẽ tìm ra ngoại suy cho hành vi của nhiều loại vật liệu khác", nhà vật lý Alexander Khajetoorians lý giải.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Bí ẩn vụ án được phá giải bởi chính "hồn ma" của nạn nhân đã khuất

Bí ẩn vụ án được phá giải bởi chính "hồn ma" của nạn nhân đã khuất

Vụ án kì lạ này từng xảy ra vào thế kỉ trước ở Mỹ.

Đăng ngày: 25/09/2026
Bí ẩn về phiến đá Palermo: Bằng chứng về các phi hành gia cổ đại ở Ai Cập?

Bí ẩn về phiến đá Palermo: Bằng chứng về các phi hành gia cổ đại ở Ai Cập?

Hiện các nhà khoa học chưa thể tìm được toàn bộ các mảnh vỡ của phiến đá Palermo để ghép thành cổ vật hoàn chỉnh, nên việc giải mã bí ẩn gặp nhiều khó khăn.

Đăng ngày: 08/09/2026
Bí ẩn quan tài "ăn thịt" ở Thổ Nhĩ Kỳ biến cơ thể thành bộ xương trong 40 ngày

Bí ẩn quan tài "ăn thịt" ở Thổ Nhĩ Kỳ biến cơ thể thành bộ xương trong 40 ngày

Những cỗ quan tài này chỉ mất 40 ngày để phân hủy hoàn toàn một thi hài.

Đăng ngày: 07/09/2026
Bí ẩn về thung lũng đầy những cây hình vuông kỳ lạ

Bí ẩn về thung lũng đầy những cây hình vuông kỳ lạ

Cách khu kênh đào Panama vài dặm về phía Bắc là thung lũng Cây Vuông - một điểm thu hút khách du lịch độc đáo, nơi nơi sinh sống của những cây kỳ lạ, thân hình vuông.

Đăng ngày: 07/09/2026
Tìm hiểu về chiếc gương sát nhân "Louis Alvarez 1743"

Tìm hiểu về chiếc gương sát nhân "Louis Alvarez 1743"

Trong suốt hơn 200 năm, nó đã khiến gần 40 người Pháp đột tử vì chứng tràn máu não.

Đăng ngày: 05/09/2026
Những con búp bê bị ma ám nổi tiếng nhất mọi thời đại

Những con búp bê bị ma ám nổi tiếng nhất mọi thời đại

Cùng điểm lại một vài con búp bê ma ám đáng sợ mà hẳn bạn sẽ không bao giờ muốn sở hữu nó theo danh sách chuyên trang Mentafloss dưới đây.

Đăng ngày: 02/09/2026
Kim Tự Tháp - Công trình kiến trúc bí ẩn nhất của loài người

Kim Tự Tháp - Công trình kiến trúc bí ẩn nhất của loài người

Nếu như phải chọn ra một công trình kiến trúc vĩ đại nhất, bí ẩn nhất của con người, chắc chắn Kim Tự Tháp sẽ là một ứng viên cực kỳ sáng giá.

Đăng ngày: 31/08/2026
Khoa Học News