Khoa Học News

Bí ẩn về “Cô gái Yde” - xác ướp khét tiếng nhất thế giới

Xác ướp 2.000 năm tuổi được phát hiện trong một đầm lầy ở Hà Lan vào năm 1897, nhiều người tin rằng cô gái trẻ này đã bị hành quyết hoặc bị hiến tế.

Vào ngày 12/5/1897, hai người lao động đang nạo vét than bùn từ đầm lầy Stijfveen gần làng Yde (Hà Lan) thì phát hiện một cái xác dị dạng, không nguyên vẹn, đen sì với mái tóc màu đỏ. Theo các quan chức thời điểm đó, cô gái này có khả năng đã bị giết vì một sợi dây thắt nút trên cổ và vết đâm gần xương đòn.


Cô gái Yde bị giết tromg khoảng thời gian năm 54 trước Công nguyên - năm 128 sau Công nguyên. (Ảnh: Wikimedia Commons).

Phải mất một thế kỷ các nhà khoa học mới điều tra được đó là xác một cô gái 16 tuổi nhưng chỉ cao hơn 1 mét, chết vào khoảng năm 54 trước Công nguyên đến năm 128 sau Công nguyên. Hiện nay xác ướp được gọi là “cô gái Yde” và đã được bảo tồn trong 2.000 năm.

Lịch sử về "cô gái Yde"

Khi các quan chức của làng Yde và Bảo tàng nghệ thuật lịch sử Drents tiếp nhận thi thể vào ngày 21/5/1897, danh tính của nó vẫn là một bí ẩn. Sợi dây thòng lọng quấn quanh cổ, tứ chi không lành lặn cho thấy người này đã bị giết hại dã man. Ngoài ra, một nửa phần tóc của thi thể thì bị cắt ngắn và răng đã biến mất.

Không có cách nào để xác định tuổi của cô gái Yde, vì đến tận những năm 1940, phương pháp xác định bằng carbon phóng xạ mới được công bố. Phải đến năm 1992, giáo sư Richard Neave của đại học Manchester đã chụp CT hộp sọ và xác định đây chính là thi thể nữ khoảng 16 tuổi, do không có răng khôn. Cô được xác định mắc chứng vẹo cột sống khiến cơ thể suy nhược, bàn chân phải sưng tấy bất thường dẫn đến đi khập khiễng.

Việc xác định niên đại bằng carbon phóng xạ cho thấy cô gái trẻ đã chết vào thời kỳ đầu Công nguyên, và axit tannic của đầm lầy đã bảo vệ xác cô ấy kể từ đó. Năm 1994, khi các chuyên gia tái tạo lại khuôn xác ướp bí ẩn này, "cô gái Yde” đã nổi tiếng khắp thế giới.

Lý do nạn nhân bị giết vẫn chưa chắc chắn, nhưng Tiến sĩ Roy van Beek của Đại học Wageningen đã đưa ra một số phỏng đoán: "Có hai giả thuyết đã được đưa ra. Điều đầu tiên là những cái xác bị vứt ở đầm lầy có thể là của những người vi phạm quy tắc hoặc bị kết tội gì đó. Lời giải thích thứ hai được phổ biến rộng rãi hơn, đó là sự hy sinh cho một quyền lực cao hơn".


Bản tái tạo khuôn mặt "cô gái Yde" được thực hiện năm 1994. (Ảnh: Bảo tàng Drents).

Cô gái Yde đã chết như thế nào?

Năm 2019, sử dụng nghiên cứu về cảnh quan và địa hình làm nền tảng, Tiến sĩ Van Beek và các đồng nghiệp xác định cái chết của cô gái Yde có thể là do vấn đề riêng tư.

Tiến sĩ Van Beek cho biết: "Cô gái có thể đến từ một khu định cư gần đó trên sườn núi Yde. Tuy nhiên, thi thể của cô ấy bị bỏ lại trong một đầm lầy nhỏ và tương đối nông cách đó khoảng một km".

Các quan chức của Bảo tàng Drents tuyên bố rằng tóc của cô đã bị dân làng thế kỷ 19 cắt đi. Hơn nữa, việc cắt tóc phụ nữ vì tội ngoại tình ở thời Trung cổ là một điều thực sự rất phổ biến.

Tuy nhiên, không có thêm bằng chứng nào về người chồng và hay cơ sở cho thấy cô ấy bị khuyết tật hoặc dị dạng, có ý kiến cho rằng nhiều khả năng cô gái trẻ là mục tiêu lý tưởng cho việc hiến tế trẻ em với hy vọng nông nghiệp thịnh vượng ở thời kỳ đó.


Xác ướp cô gái Yde được trưng bày ở bảo tàng Drents. (Ảnh: ATI).

Đến ngày nay, những điều xoay quay cái chết "cô gái Yde" vẫn là một bí ẩn. Hiện tại, xác ướp đang được lưu giữ và bảo quản tại Bảo tàng Drents ở Assen, Hà Lan.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn trong bản thảo thời Trung Cổ cách đây 1.200 năm tuổi

Bí ẩn trong bản thảo thời Trung Cổ cách đây 1.200 năm tuổi

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra những nét vẽ nguệch ngoạc bí mật trong một bản thảo thời trung cổ cách đây hơn 1.200 năm.

Đăng ngày: 14/06/2026
Bí ẩn đốm sáng ma quái khiến nhà khoa học phải vò đầu bứt tai

Bí ẩn đốm sáng ma quái khiến nhà khoa học phải vò đầu bứt tai

Ngày nay chúng ta đã phát hiện ra các ngoại hành tinh cách xa trái đất hàng nghìn năm ánh sáng.

Đăng ngày: 14/06/2026
Bí ẩn chưa được giải mã về chuyến tàu ma Gogol

Bí ẩn chưa được giải mã về chuyến tàu ma Gogol

Ở Đông Âu và Nga, một trong những hiện tượng bí ẩn kỳ lạ nhất chính là bí ẩn về "chuyến tàu ma Gogol".

Đăng ngày: 12/06/2026
Hòn đá cháy 2.500 năm ở Thổ Nhĩ Kỳ

Hòn đá cháy 2.500 năm ở Thổ Nhĩ Kỳ

Những ngọn lửa ở thung lũng của Thổ Nhĩ Kỳ đã cháy liên tục không nghỉ ít nhất 2.500 năm qua, với nguyên nhân là tác động của một kim loại hiếm.

Đăng ngày: 07/06/2026
Vật thể bí ẩn xuất hiện trên miệng núi lửa

Vật thể bí ẩn xuất hiện trên miệng núi lửa

Một số nhà khoa học kỳ vọng có thể hiểu rõ hơn về hoạt động của núi lửa bằng việc tìm hiểu cách các vòng khói tròn bay phía trên nó được hình thành.

Đăng ngày: 04/06/2026
Những con búp bê bị ma ám nổi tiếng nhất mọi thời đại

Những con búp bê bị ma ám nổi tiếng nhất mọi thời đại

Cùng điểm lại một vài con búp bê ma ám đáng sợ mà hẳn bạn sẽ không bao giờ muốn sở hữu nó theo danh sách chuyên trang Mentafloss dưới đây.

Đăng ngày: 03/06/2026
Bí ẩn về những cơn "mưa máu" xuất hiện liên tục tại Ấn Độ

Bí ẩn về những cơn "mưa máu" xuất hiện liên tục tại Ấn Độ

Cách đây không lâu, một hiện tượng bí ẩn đã lặng lẽ xuất hiện ở Ấn Độ, “mưa máu” rơi liên tục trong hai tháng đã gây ra vô số suy đoán và bàn luận.

Đăng ngày: 01/06/2026
Khoa Học News