Bộ hài cốt bí ẩn lắp ráp từ xương của 5 người
Hài cốt chôn trong tư thế bào thai tại một nghĩa địa La Mã gồm xương của nhiều người từ thời Đồ Đá Mới được lắp ráp có chủ đích.
Một bộ hài cốt khai quật từ một nghĩa địa hỏa táng thời La Mã ở thị trấn Pommerœul, Bỉ, khiến các nhà khoa học ngạc nhiên vì được tạo thành từ xương của ít nhất 5 người sống ở những thời kỳ khác nhau, Live Science hôm 5/11 đưa tin. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Antiquity.
Ngôi mộ ở Pommerœul, Bỉ, chứa xương của ít nhất 5 người. Màu sắc thể hiện những đoạn xương được phân tích ADN. (Ảnh: Paumen/Wargnies/Demory/Fédération Wallonie-Bruxelles).
Trong cuộc khai quật nghĩa địa những năm 1970, các chuyên gia đã tìm thấy 76 ngôi mộ hỏa táng và một ngôi mộ chôn cất một hài cốt ở tư thế bào thai. Hiện vật liên quan và cách chôn cất cho thấy các ngôi mộ hỏa táng thuộc về người La Mã, tồn tại từ thế kỷ 2 - 3. Dù việc chôn cất trong tư thế bào thai khá bất thường với nghĩa địa La Mã, nhưng nhóm khai quật đã tìm thấy một chiếc ghim cài bằng xương kiểu La Mã ở gần hộp sọ và kết luận, ngôi mộ này nhiều khả năng cũng thuộc thời La Mã.
Năm 2019, phân tích đồng vị carbon xác nhận rằng mọi ngôi mộ hỏa táng ở Pommerœul đều tồn tại từ thời La Mã. Nhưng điều ngạc nhiên là mẫu vật từ hài cốt trong tư thế bào thai lại có nhiều mức niên đại khác nhau thuộc thời Đồ Đá Mới (năm 7000 - 3000 trước Công nguyên).
Trong nghiên cứu mới, nhà khảo cổ Barbara Veselka từ Đại học Vrije Brussel cùng đồng nghiệp tìm hiểu kỹ hơn về ngôi mộ kỳ lạ thông qua nhiều kỹ thuật, bao gồm phân tích xương, định tuổi bằng đồng vị carbon và giải trình tự ADN cổ đại.
"Có khả năng nhiều hơn 5 người đã góp phần tạo nên "cá thể" này, nhưng số lượng người đã được xác nhận bằng ADN là 5", Veselka cho biết. Phương pháp định tuổi bằng đồng vị carbon xác định chiếc ghim xương La Mã nằm gần hộp sọ tồn tại từ năm 69 - 210, trong khi kết quả phân tích gene xác định rằng hộp sọ thuộc về một phụ nữ La Mã, khoảng thế kỷ 3 - 4.
Những phân tích này đặt ra thêm nhiều câu hỏi, ví dụ, tại sao hộp sọ của một phụ nữ La Mã lại nằm trong ngôi mộ thời Đồ Đá Mới và tại sao ngôi mộ lại chứa xương của nhiều người?
Nhóm nghiên cứu cho rằng người La Mã có thể đã vô tình làm xáo trộn một ngôi mộ thời Đồ Đá Mới khi chôn hài cốt hỏa táng, sau đó đặt thêm hộp sọ và ghim xương vào để hoàn thiện trước khi lấp mộ. Một khả năng khác là người La Mã đã dùng những mảnh xương thời Đồ Đá Mới nằm rải rác và một hộp sọ thời La Mã để xếp thành một "cá thể".
"Dù việc lắp ráp xương diễn ra vào cuối thời Đồ Đá Mới hay thời La Mã thì sự hiện diện của 'cá thể' này rõ ràng là có chủ ý", nhóm nghiên cứu viết. Tuy nhiên, mục đích của người La Mã khi xây ngôi mộ này vẫn là bí ẩn. Theo các nhà khoa học, có lẽ họ lấy cảm hứng từ sự mê tín hoặc nhận thấy cần kết nối với một cá thể từng sống ở khu vực này trước họ.
Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi
Năm 1984, các nhà khoa học thưởng thức bữa tối kỳ lạ với món hầm làm từ thịt của bò rừng thảo nguyên đóng băng hàng chục nghìn năm trước.
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?
Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.
Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose
Quân đội Colombia vừa công bố những bức hình chưa từng thấy về xác thuyền San Jose huyền thoại, được cho là chứa lượng của cải trị giá hàng tỷ USD.
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?
Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép
Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ
Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.
