Các nhà khoa học lên kế hoạch "tái đông lạnh" vùng cực bằng máy bay

Nhóm nghiên cứu đề xuất dùng máy bay phun hạt aerosol ở độ cao 13km gần Bắc Cực, Nam Cực, để giảm 2 độ C cho những nơi này.


Thành phố Anchorage, miền nam Alaska. (Ảnh: Frank Kovalchek).

Các nhà khoa học đưa ra kế hoạch dùng máy bay phản lực phun các hạt aerosol siêu nhỏ vào khí quyển để "tái đông lạnh" khu vực xung quanh Bắc Cực và Nam Cực. Nghiên cứu mới, sử dụng công nghệ can thiệp khí hậu Phun aerosol tầng bình lưu (SAI) được công bố trên tạp chí Environmental Research Communications hôm 15/9.

Kế hoạch sẽ chỉ nhắm vào các vùng xung quanh cực thay vì can thiệp toàn cầu như đa số hoạt động SAI khác. Cụ thể, 125 máy bay SAIL-43K sẽ phun một đám mây gồm các hạt SO2 cực nhỏ ở độ cao 13km, 60 độ vĩ Bắc và Nam, đủ để làm mát những nơi này khoảng 2 độ mỗi năm. Các khu vực như miền nam Alaska và mũi phía nam Patagonia có thể quay về mức nhiệt gần với nhiệt độ trung bình thời kỳ tiền công nghiệp. Khi đám mây hạt trôi dần về phía các cực theo gió, chúng sẽ che phủ một phần bề mặt Trái đất bên dưới.

Kế hoạch mới dự kiến khai thác các sân bay thương mại dồi dào và sẵn có ở Bắc Bán cầu. Ví dụ, thành phố Anchorage, miền nam Alaska, có ba đường băng dài hơn 3.200m và nằm ở 61,2 độ vĩ Bắc - vị trí đủ gần để triển khai kế hoạch. Ở Nam Bán cầu, mọi chuyện sẽ phức tạp hơn do các sân bay hiếm và xa hơn. Tuy nhiên, các sân bay ở Chile và Argentina, phía nam vùng Patagonia, có thể tương đối phù hợp.

Cơ sở hạ tầng sẵn có dưới mặt đất sẽ cần được cải tiến để sử dụng cho kế hoạch. Chi phí cho kế hoạch ước tính khoảng 11 tỷ USD mỗi năm, bằng dưới 1/3 chi phí hạ nhiệt 2 độ C toàn bộ Trái đất bằng các biện pháp khác, ví dụ như thu giữ carbon.

Kế hoạch mới gây lo ngại vì chưa nắm được chính xác hậu quả ngoài ý muốn khi phun các hạt SO2 vào khí quyển, ví dụ như có thể làm giảm sản lượng cây trồng. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu lập luận rằng kế hoạch của họ sẽ triển khai phía trên khu vực có chưa đến 1% dân số thế giới và gần như không có hoạt động nông nghiệp, nên vẫn là phương pháp đáng cân nhắc với tính khả thi và chi phí thấp.

TIN CŨ HƠN
Hồ nước đặc biệt nằm lưng chừng giữa trời và vực biển

Hồ nước đặc biệt nằm lưng chừng giữa trời và vực biển

Nằm chênh vênh tại vách đá dựng đứng trên mặt nước biển, hồ Leitisvatn trở thành điểm đáng tham quan nhất tại quần đảo Faroe.

Đăng ngày: 30/01/2026
Nắng nóng tan chảy mái nhà, hàng chục thành phố Trung Quốc báo động khẩn

Nắng nóng tan chảy mái nhà, hàng chục thành phố Trung Quốc báo động khẩn

Hàng chục thành phố của Trung Quốc đang hứng chịu nắng nóng thiêu đốt khi nhiệt độ cực điểm làm tan chảy mái nhà và biến dạng các con đường.

Đăng ngày: 23/01/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 19/01/2026
Phân biệt rét đậm, rét hại, rét ẩm, rét khô: Kiểu rét nào

Phân biệt rét đậm, rét hại, rét ẩm, rét khô: Kiểu rét nào "đáng sợ" nhất?

Chúng ta thường nghe các thuật ngữ rét đậm, rét hại... trong các bảng tin dự báo thời tiết, tuy nhiên không phải ai cũng phân biệt được các kiểu rét này.

Đăng ngày: 15/01/2026
Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt phổ biến xảy ra ở khắp mọi nơi trên trái đất của chúng ta, đó là sấm sét. Nó là một luồng điện cực mạnh và sẵn sàng phá hủy mọi thứ mà nó phóng xuống.

Đăng ngày: 15/01/2026
Núi lửa là gì? Núi lửa được hình thành như thế nào?

Núi lửa là gì? Núi lửa được hình thành như thế nào?

Núi lửa đã gây ra rất nhiều ảnh hưởng đến đời sống của những người đang sống trong vùng gần cửa miệng của hiện tượng này. Nhưng đã bao giờ bạn tử hỏi núi lửa là gì không?

Đăng ngày: 12/01/2026
Từ AI đến sơn làm mát: Đây là cách các tòa nhà ở Hồng Kông đang làm để tiết kiệm điện năng và bảo vệ mội trường

Từ AI đến sơn làm mát: Đây là cách các tòa nhà ở Hồng Kông đang làm để tiết kiệm điện năng và bảo vệ mội trường

Các tòa nhà cao tầng chiếm khoảng 90% lượng điện tiêu thụ ở Hồng Kông và các chủ đầu tư, công ty xây dựng đang tìm mọi cách để giải quyết tác động môi trường của vấn đề này.

Đăng ngày: 07/01/2026
Khoa Học News