Các nhà khoa học tạo ra được một chiếc kẹo mút vị sầu riêng trong môi trường thực tế ảo

Suốt nhiều năm nay, lĩnh vực phát triển công nghệ thực tế ảo (VR) vẫn chật vật tìm cách đưa được đủ ngũ quan của con người vào trong môi trường ảo. Bên cạnh thị và thính giác, một người sử dụng kính VR sẽ cần cảm nhận vật thể, ngửi và nếm được nó thì trải nghiệm mới tiệm cận được mức chân thực.

Để giải quyết các bài toán xoay quanh khứu giác trong thế giới ảo, một nhóm các nhà khoa học Hồng Kông phát triển một thiết bị có hình dáng của một cây kẹo mút, có thể tái tạo một số vị nổi tiếng trong môi trường thực tế ảo. Kết quả nghiên cứu của họ đã được đăng tải trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).


Một người tham gia thử nghiệm đang chọn vị trong môi trường thực tế ảo, trên tay cầm một chiếc "kẹo mút" - (Video: Yiming Liu/PNAS).

Chúng ta vẫn biết rằng vị giác của con người bao gồm năm vị cơ bản: ngọt, mặn, chua, đắng và vị umami (tiếng Nhật, tạm dịch là “vị ngọt thịt”). Những hương vị này được kích thích bởi các phản ứng hóa học trên lưỡi, và ở mức độ thấp hơn, là tại một số bộ phận khác như hầu, thanh quản và nắp thanh môn.

Việc tái tạo những cảm giác này trong môi trường thực tế ảo không hề đơn giản. Cho tới nay, khoa học đang sử dụng những cơ chế như kích thích hóa học, nhiệt, điện, và phương pháp điện chuyển ion (iontophoresis).

Việc tạo vị giác ảo thông qua phương pháp hóa học thường sẽ nhỏ hóa chất tạo hương vị trực tiếp lên lưỡi, nhưng điều này đòi hỏi những bình chứa hóa chất riêng, bên cạnh đó độ trễ cao khiến nó không phù hợp trong ứng dụng thực tế ảo. Biến đổi nhiệt độ cũng có thể kích thích vị giác, tuy nhiên lại cần hệ thống phức tạp gồm bộ làm lạnh và cảm biến nhiệt độ.


Các nhà khoa học tạo ra một chiếc "kẹo mút ảo" - (Ảnh minh họa).

Phương pháp phổ biến nhất là kích thích điện, giúp mô phỏng năm vị cơ bản qua tần số, cường độ, và hướng tín hiệu điện. Tuy nhiên, phương pháp này yêu cầu gắn các điện cực gần lưỡi, sẽ gây bất tiện và thậm chí dẫn tới những thiên kiến về vị.

Để tránh những sai lệch trong tái tạo hương vị, nhà nghiên cứu Yiming Liu từ Đại học Hồng Kông và các cộng sự đã chọn phương pháp iontophoresis; bằng cách đưa các ion di chuyển qua các hydrogel để đưa các hóa chất tạo vị vào lưỡi, bài thử vị giác đạt được độ ổn định mong muốn.

Phương pháp này an toàn, tiêu tốn ít năng lượng, cung cấp phản hồi vị giác chính xác, và mang lại giao diện tự nhiên hơn giữa con người và máy móc. Liu và nhóm nghiên cứu đã cải tiến phương pháp này bằng cách phát triển một thiết bị cầm tay có hình kẹo mút, giúp nâng cao chất lượng và độ nhất quán của hương vị.

Chi tiết chiếc kẹo mút ảo

Để có được một thiết bị thử nghiệm hợp lý, nhóm bố trí tối ưu các thành phần trên hai lớp mạch in siêu mỏng, đặt trong vỏ nylon nhẹ được in 3D có hình dạng kẹo mút. Thiết bị có chín kênh tạo vị, được nạp hydrogel tạo vị làm từ agarose pha với nước khoáng và các tinh chất hương vị, bao gồm đường, muối, axit citric, anh đào, sữa, trà xanh, chanh dây, sầu riêng và bưởi.

Các thành phần của hệ thống bao gồm pin lithium-ion, vi điều khiển, module Bluetooth, điện trở, tụ điện, MOSFET, cùng bộ điều chỉnh tuyến tính cho phép điều khiển các kênh vị giác qua giao diện đồ họa (GUI) trong môi trường ảo.

Thiết bị cuối cùng có kích thước 8×3×1 cm, nặng khoảng 15 gram, tương đương một chiếc kẹo mút.


Thử nghiệm kẹo mút ảo.

Hương vị được tạo ra thông qua dòng điện chạy qua gel, giải phóng hóa chất tạo vị lên bề mặt kẹo mút. Người dùng có thể liếm thiết bị để cảm nhận vị, với mùi hương bổ sung giúp tăng cường trải nghiệm vị giác. Hiện tại, thời gian hoạt động của thiết bị bị giới hạn ở khoảng một giờ do hydrogel co lại và mất hương vị.

Liu và đồng nghiệp đề xuất những ứng dụng tiềm năng sau cho thiết bị này:

Đầu tiên, là bài kiểm tra vị giác được thực hiện trong môi trường thực tế ảo. Nó có thể giúp đánh giá các rối loạn vị giác một cách khách quan và nhanh chóng hơn quá trình thử hiện tại, vốn cần nhiều thời gian và công sức sắp xếp.

Ứng dụng tiếp theo là mua sắm trực tuyến trong siêu thị ảo, nơi người dùng có thể nếm thử thực phẩm ảo.

Cuối cùng, thiết bị có thể hữu ích trong môi trường giáo dục thực tế hỗn hợp (Mixed Reality - MR), tại đó cha mẹ giúp con trẻ khám phá các hương vị khác nhau.

TIN CŨ HƠN
Một bộ tộc tuyệt chủng sau cái chết của

Một bộ tộc tuyệt chủng sau cái chết của "người cô độc nhất thế giới"

"Người đàn ông cô độc nhất thế giới" qua đời vào tháng này trong khu rừng rậm Amazon, và ra đi cùng với ông là cả một nền văn hóa và câu trả lời cho hàng nghìn câu hỏi.

Đăng ngày: 18/01/2026
Khoa học hé lộ trải nghiệm cận tử của con người

Khoa học hé lộ trải nghiệm cận tử của con người

Mất máu đột ngột đẩy Kevin Hill đến bờ vực cái chết, anh ấy đã tiết lộ trải nghiệm cận tử (EMI) của chính bản thân, nó không phải ảo giác mà là một cái gì đó bất thường.

Đăng ngày: 16/01/2026
Cuộc chạy marathon dài nhất lịch sử kéo dài 54 năm của Shizo Kanakuri

Cuộc chạy marathon dài nhất lịch sử kéo dài 54 năm của Shizo Kanakuri

Shizo Kanakuri, một vận động viên người Nhật Bản, nổi tiếng với kỷ lục độc đáo: hoàn thành cuộc đua marathon dài nhất trong lịch sử, kéo dài suốt 54 năm, 8 tháng, 6 ngày, 5 giờ, 32 phút và 20,3 giây.

Đăng ngày: 16/01/2026
Vụ phun trào cổ đại phun kim cương lên mặt đất

Vụ phun trào cổ đại phun kim cương lên mặt đất

Kim cương trên bề mặt Trái đất hiện nay có thể đến từ những vụ phun trào kimberlite cổ đại sau khi mảng kiến tạo tách rời nhau.

Đăng ngày: 16/01/2026
Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump

Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump

Tỷ phú Donald Trump đã giành chiến thắng trong cuộc đua vào Nhà Trắng. Kết quả này đã được những nhà tiên tri nổi tiếng trên thế giới tiên đoán từ hàng trăm năm trước, khiến mọi người phải khiếp sợ.

Đăng ngày: 16/01/2026
Ý nghĩa tên các quốc gia trên thế giới, có nơi phức tạp có nước lại đơn giản đến bất ngờ

Ý nghĩa tên các quốc gia trên thế giới, có nơi phức tạp có nước lại đơn giản đến bất ngờ

Bạn có biết tên Mexico có nghĩa là "trong rốn của Mặt trăng" nhưng thường được diễn giải hoa mỹ hơn là "đứa trẻ của mặt trăng". Hay Qatar có nghĩa cực đơn giản là "mưa"?

Đăng ngày: 16/01/2026
Con ngựa thành Troy: Có thật hay huyền thoại?

Con ngựa thành Troy: Có thật hay huyền thoại?

GD&TĐ - Theo thần thoại cổ đại, “Con ngựa thành Troy” đã giúp những người Hy Lạp chiếm được thành phố Troy sau một thời gian bao vây.

Đăng ngày: 16/01/2026
Khoa Học News