Khoa Học News

Các nhà khoa tìm ra loại oxy mới có đặc tính kỳ lạ

Các nhà khoa học ở Nhật Bản đã tạo ra hai dạng oxy mới có những đặc tính khác thường so với các lý thuyết phổ biến về cấu trúc nguyên tử.

Oxy-28, một trong hai đồng vị mới vừa được tạo ra trong phòng thí nghiệm, là đồng vị oxy nặng nhất mà chúng ta từng biết đến. Nó cũng hoạt động một cách kỳ lạ.


Hai đồng vị này đều là dạng oxy, luôn có 8 proton trong mỗi nguyên tử. (Ảnh minh họa: Sputnik)

Nhà nghiên cứu Yosuke Kondo tại Viện Công nghệ Tokyo giải thích trên tạp chí Nature số ra ngày 30/8 rằng nhóm của bà đã cho một số nguyên tố tiếp xúc với “điều kiện khắc nghiệt” để tạo ra oxy-28 và đồng vị oxy-27 nhỏ hơn một chút.

Hai đồng vị này đều là dạng oxy, luôn có 8 proton trong mỗi nguyên tử. Tuy nhiên, một nguyên tử có thể có số lượng neutron bất kỳ mà không làm thay đổi tính chất hóa học của nó.

Trước đây, số neutron nhiều nhất từng thấy trong hạt nhân oxy là 18. Đồng vị này được gọi là oxy-26 vì nó cũng có 8 proton bên trong.

Để hình thành các đồng vị oxy mới, nhóm của bà Kondo đã sử dụng Máy chùm tia đồng vị phóng xạ RIKEN đặt tại thành phố Saitama của Nhật Bản. Họ đã bắn một chùm đồng vị canxi-48 vào mục tiêu bằng berili để phá vỡ các mảnh canxi và tạo ra các nguyên tử nhẹ hơn. Trong số những chất được tạo ra có các nguyên tử flo-29 - có 9 proton và 20 neutron và nằm cạnh oxy trên bảng tuần hoàn.

Sau đó, các nhà nghiên cứu lấy nguyên tử flo-29 này và phá vỡ nó cùng với một nguyên tử hydro lỏng để biến flo thành oxy.

Kết quả, họ tạo ra được hai nguyên tử khác nhau bằng quy trình này: oxy-28 có 20 neutron và oxy-27 có 19 neutron.

Theo bài báo, những gì xảy ra sau đó đã khiến các nhà khoa học bối rối. Mặc dù họ nghĩ oxy-28 sẽ ổn định nhưng nó lại phân rã và trải qua sự phát xạ neutron tự phát.

Điều đó có nghĩa là nó nhanh chóng giải phóng bốn neutron và trở thành oxy-24. Oxy-27 cũng nhanh chóng phân hủy, mất đi ba neutron để trở thành oxy-24.

Các nhà nghiên cứu ban đầu tin rằng hai dạng oxy mới có tính chất ổn định dựa trên mối quan hệ toán học chi phối “lớp vỏ” của các hạt trong hạt nhân, trong đó bội số của 8 và 20 được coi là những con số “ma thuật” do có đặc trưng ổn định cao. Nhóm của bà Kondo kỳ vọng oxy-28 ổn định vì số đồng vị của nó là “ma thuật gấp đôi”.

Ví dụ, dạng oxy mà chúng ta hít thở ở đây trên Trái đất là oxy-16, là bội số của 8 và cực kỳ ổn định.

TIN CŨ HƠN
Ngôi nhà không tốn gạch vữa, xi măng: Được chắp vá 99% từ giấy báo, 100 năm vẫn chẳng khác là bao

Ngôi nhà không tốn gạch vữa, xi măng: Được chắp vá 99% từ giấy báo, 100 năm vẫn chẳng khác là bao

Thông thường, một ngôi nhà được tạo nên từ những vật liệu như gỗ, xi măng, gạch, đá… Thế nhưng, điều kỳ lạ là ở một tiểu bang như Massachusetts lại tồn tại một ngôi nhà bằng giấy.

Đăng ngày: 05/06/2026
Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Dung lượng khổng lồ chỉ để chứa lời giải cho một bài toán. Thực sự bài toán đó khó vậy sao?

Đăng ngày: 04/06/2026
Đào trúng kim cương "15 triệu viên có 1", cặp vợ chồng sướng ngất

Đào trúng kim cương "15 triệu viên có 1", cặp vợ chồng sướng ngất

Hai du khách người Mỹ may mắn đào trúng viên kim cương nâu trọng lượng 1,90 carat có màu sắc cực hiếm khi đi chơi công viên.

Đăng ngày: 02/06/2026
Giải nghĩa hủ tục tuẫn táng theo hoàng đế Trung Hoa mà nhiều người lầm tưởng

Giải nghĩa hủ tục tuẫn táng theo hoàng đế Trung Hoa mà nhiều người lầm tưởng

Tuẫn táng là một trong những hủ tục tàn khốc trong lịch sử. Dù hủ tục này đã bị xóa bỏ từ rất lâu, nhưng những gì được tài liệu cổ để lại vẫn khiến hậu thế thấy run sợ.

Đăng ngày: 02/06/2026
16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

Nhiều điều thú vị về bóng đá dưới đây khiến không ít người ngạc nhiên.

Đăng ngày: 31/05/2026
Tại sao có những củ khoai lang bị hà hay bị cứng?

Tại sao có những củ khoai lang bị hà hay bị cứng?

Khi chúng ta ăn khoai lang đã luộc chín, có khi sẽ mất vui vì bóc vỏ khoai đã phải cắt bỏ đi từng miếng khoai lớn, một củ khoai lang còn lại chả mấy mà ăn, còn có vị đắng

Đăng ngày: 31/05/2026
Cặp sinh đôi kỳ lạ nhất thế giới: Chào đời giống y đúc, ngoại hình lúc trưởng thành gây bất ngờ

Cặp sinh đôi kỳ lạ nhất thế giới: Chào đời giống y đúc, ngoại hình lúc trưởng thành gây bất ngờ

Là chị em sinh đôi vốn đã đặc biệt nhưng sự khác biệt về chiều cao giữa cặp song sinh Nhật Bản này càng khiến họ trở nên khác lạ hơn.

Đăng ngày: 31/05/2026
Khoa Học News