Chấn động từ động đất Nhật Bản vươn tới gần vũ trụ

Cơn địa chấn kỷ lục hồi tháng 3 tại Nhật Bản mạnh đến nỗi sóng chấn động của nó suýt vượt ra ngoài bầu khí quyển.


Một mô hình máy tính cho thấy chiều cao dự đoán làn sóng của sóng thần Nhật Bản chuyển động ngang qua Thái Bình Dương. (Ảnh National Geographic)

National Geographic dẫn lời Emile Okal, một nhà địa vật lý của Đại học Northwestern tại Mỹ, cho biết, khi động đất và sóng thần xảy ra tại Nhật Bản vào ngày 11/3, mặt đất và mặt biển rung chuyển dữ dội. Chuyển động của mặt đất và mặt biển tạo nên những sóng chấn động trong không khí theo phương thẳng đứng.

Quá trình ấy luôn diễn ra trong mọi trận động đất, nhưng chấn động do cơn địa chấn hồi tháng 3 tại Nhật Bản gây nên hiệu ứng lớn nhất mà con người từng biết.

Tại mặt đất, những sóng chấn động đó rất yếu. Trong quá trình chuyển động lên những tầng không khí mỏng hơn, sức mạnh của chúng tăng đáng kể.

Ở độ cao khoảng 9.100 m – nơi các phi cơ thường di chuyển – biên độ của sóng chấn động tăng lên tới khoảng một mét. Với biên độ ấy, chấn động không đủ mạnh để gây nên một cú xóc đối với máy bay chở khách.

Nhưng khi di chuyển tới tầng không khí phía trên, tầng điện ly, biên độ những sóng chấn động được khuếch đại lên vài nghìn lần so với biên độ ban đầu. Chúng tiếp tục di chuyển lên phía trên và gần như vươn ra ngoài bầu khí quyển.


Một cầu có đường sắt tại Nhật Bản sụp đổ trong trận động đất ngày 11/3.
(Ảnh: EPA).

Động đất tại Nhật Bản vào ngày 11/3 là một trong năm cơn địa chấn mạnh nhất từ năm 1900 tới nay. Cùng với sóng thần, nó khiến hơn 22 nghìn người chết và mất tích, kéo theo cuộc khủng hoảng hạt nhân nghiêm trọng nhất từ sau thảm họa Chernobyl năm 1986.

TIN CŨ HƠN
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 15/03/2026
Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Trong quá khứ có không ít cơn bão với sức gió mạnh kỷ lục nhưng lại không gây ra nhiều thiệt hại.

Đăng ngày: 08/03/2026
Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Các loại cốc giấy dùng 1 lần đang được rất nhiều người ưa dùng vì tính tiện dụng và nhanh gọn. Song sự thật về chúng không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 26/02/2026
Bí ẩn thác nước chảy vào

Bí ẩn thác nước chảy vào "Chiếc ấm của Quỷ dữ"

Thác nước đôi Devil’s Kettle, thuộc bang Minnesota, Hoa Kỳ, có một dòng chảy vào hồ Superior; tuy nhiên, điểm đến của dòng kia đến bây giờ vẫn còn là một ẩn số của thiên nhiên…

Đăng ngày: 17/02/2026
Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Hồ nước Kaindy dài 400m ở Kazakhstan có một vẻ đẹp rất đặc biệt với một khu rừng kỳ lạ mọc dưới đáy hồ.

Đăng ngày: 11/02/2026
Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu

Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu "thức giấc"

Ngọn núi lửa lớn nhất thế giới Mauna Loa ở tiểu bang Hawaii của Mỹ có dấu hiệu phun trào trở lại.

Đăng ngày: 08/02/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 19/01/2026
Khoa Học News