Chiêm ngưỡng cụm vòm muối độc nhất vô nhị trên thế giới

Cụm vòm muối ở dãy Zagros hình thành hàng triệu năm trước, là duy nhất nếu xét về độ đa dạng, hình dáng, quá trình hình thành và phát triển.


Cấu trúc muối ấn tượng ở Iran. (Ảnh: Amusing Planet).

Hàng triệu năm trước, Vịnh Ba Tư là một vùng nước lớn hơn nhiều so với ngày nay, nhiều khu vực thuộc bán đảo Arab ở phía nam và Iran ở phía tây ngập trong nước. Sau đó, nước bốc hơi và biển rút đi, để lại một lượng muối khổng lồ. Lớp muối bị bao phủ bởi các trầm tích do nước mưa cuốn từ trên núi xuống. Qua thời gian, lớp trầm tích dày lên, trở nên đặc cứng và đè nặng lên lớp muối bên dưới.

Dưới tình huống như vậy, muối bắt đầu hoạt động giống như chất lưu (chất chuyển động, không có hình dạng cố định) dẫn đến một hiện tượng thú vị gọi là kiến tạo muối. Trọng lượng của hàng nghìn feet (1 feet bằng khoảng 0,3 mét) trầm tích và đá ấn xuống lớp muối, khiến muối trào lên qua các khối đá. Khi tìm thấy một điểm yếu trong lớp trầm tích phía trên, muối sẽ dâng xuyên qua đó và tạo thành các vòm muối. Đôi khi, một vòm muối sẽ trào lên bề mặt và lan rộng theo chiều ngang, trở thành sông băng muối.

Tất cả những cấu trúc muối ấn tượng này có thể được nhìn thấy ở các khu vực phía nam, tây nam và miền trung Iran. Nhưng ví dụ đáng chú ý nhất nằm ở dãy núi Zagros chạy song song với bờ biển Iran ở Vịnh Ba Tư. Dãy Zagros hình thành khi mảng Arab va chạm với mảng Á-Âu, tạo ra nhiều dãy núi và đứt gãy, tạo điều kiện cho các vòm muối xuất hiện.


Các vòm muối (vùng đồi núi) và sông băng muối (vùng sẫm màu) ở dãy núi Zagros, miền nam Iran. (Ảnh: Amusing Planet).

Theo UNESCO, không nơi nào khác trên thế giới có những vòm muối tích tụ như vậy. Địa điểm này đang được xem xét để xếp loại Di sản Thế giới. Cụm vòm muối Iran là độc nhất vô nhị xét theo độ đa dạng, hình dáng, quá trình hình thành và phát triển.

Chỉ riêng ở phần phía nam của dãy Zagros đã có hơn 130 vòm muối. Ngoài vòm muối, nơi đây còn có nhiều hang muối, trong đó có hang muối dài nhất thế giới với chiều dài hơn 6,4km ở núi Namakdan, sông băng muối, thung lũng muối, hố sụt karst và suối muối.

Cụm vòm muối tại Iran có thể đứng trước nguy cơ bị hư hại do hoạt động thăm dò dầu mỏ trong tương lai. Nguyên nhân là những khối đá không thấm nước trong vòm muối thường xuyên giữ dầu mỏ bên dưới các lớp đá khác. Vòm muối ở nơi khác, ví dụ như Mỹ, Mexico, Biển Bắc, Đức và Romania là nguồn cung cấp dầu lớn và đã được khai thác nhiều năm nay.

TIN CŨ HƠN
Đới nóng là gì?

Đới nóng là gì?

Trên Trái đất người ta chia thành các đới là đới nóng, đới ôn hòa và đới lạnh. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chia sẻ với các bạn về đới nóng – khu vực có đến 70% số loài cây và chim, thú trên Trái đất.

Đăng ngày: 19/03/2026
Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Dân gian có câu "Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”, để nhắc nhở, cảnh báo mùa lũ ở các tỉnh từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.

Đăng ngày: 18/03/2026
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 17/03/2026
Đám mây ảo diệu xuất hiện trên đỉnh núi Bà Đen (Tây Ninh) khiến dân tình không ngừng xôn xao

Đám mây ảo diệu xuất hiện trên đỉnh núi Bà Đen (Tây Ninh) khiến dân tình không ngừng xôn xao

Hình ảnh về đám mây kỳ lạ ở núi Bà Đen hiện đang được chia sẻ rộng khắp trên các mạng xã hội.

Đăng ngày: 15/03/2026
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 15/03/2026
Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Trong quá khứ có không ít cơn bão với sức gió mạnh kỷ lục nhưng lại không gây ra nhiều thiệt hại.

Đăng ngày: 08/03/2026
Đặc điểm nổi bật của khí hậu châu Phi là gì?

Đặc điểm nổi bật của khí hậu châu Phi là gì?

Nhắc đến châu Phi là nhắm đến châu lục với nhiệt độ nóng bức quanh năm. Một châu lục với nhiều điều kiện phát triển kinh tế khó khăn, lạc hậu.

Đăng ngày: 07/03/2026
Khoa Học News