Chiêm ngưỡng cụm vòm muối độc nhất vô nhị trên thế giới

Cụm vòm muối ở dãy Zagros hình thành hàng triệu năm trước, là duy nhất nếu xét về độ đa dạng, hình dáng, quá trình hình thành và phát triển.


Cấu trúc muối ấn tượng ở Iran. (Ảnh: Amusing Planet).

Hàng triệu năm trước, Vịnh Ba Tư là một vùng nước lớn hơn nhiều so với ngày nay, nhiều khu vực thuộc bán đảo Arab ở phía nam và Iran ở phía tây ngập trong nước. Sau đó, nước bốc hơi và biển rút đi, để lại một lượng muối khổng lồ. Lớp muối bị bao phủ bởi các trầm tích do nước mưa cuốn từ trên núi xuống. Qua thời gian, lớp trầm tích dày lên, trở nên đặc cứng và đè nặng lên lớp muối bên dưới.

Dưới tình huống như vậy, muối bắt đầu hoạt động giống như chất lưu (chất chuyển động, không có hình dạng cố định) dẫn đến một hiện tượng thú vị gọi là kiến tạo muối. Trọng lượng của hàng nghìn feet (1 feet bằng khoảng 0,3 mét) trầm tích và đá ấn xuống lớp muối, khiến muối trào lên qua các khối đá. Khi tìm thấy một điểm yếu trong lớp trầm tích phía trên, muối sẽ dâng xuyên qua đó và tạo thành các vòm muối. Đôi khi, một vòm muối sẽ trào lên bề mặt và lan rộng theo chiều ngang, trở thành sông băng muối.

Tất cả những cấu trúc muối ấn tượng này có thể được nhìn thấy ở các khu vực phía nam, tây nam và miền trung Iran. Nhưng ví dụ đáng chú ý nhất nằm ở dãy núi Zagros chạy song song với bờ biển Iran ở Vịnh Ba Tư. Dãy Zagros hình thành khi mảng Arab va chạm với mảng Á-Âu, tạo ra nhiều dãy núi và đứt gãy, tạo điều kiện cho các vòm muối xuất hiện.


Các vòm muối (vùng đồi núi) và sông băng muối (vùng sẫm màu) ở dãy núi Zagros, miền nam Iran. (Ảnh: Amusing Planet).

Theo UNESCO, không nơi nào khác trên thế giới có những vòm muối tích tụ như vậy. Địa điểm này đang được xem xét để xếp loại Di sản Thế giới. Cụm vòm muối Iran là độc nhất vô nhị xét theo độ đa dạng, hình dáng, quá trình hình thành và phát triển.

Chỉ riêng ở phần phía nam của dãy Zagros đã có hơn 130 vòm muối. Ngoài vòm muối, nơi đây còn có nhiều hang muối, trong đó có hang muối dài nhất thế giới với chiều dài hơn 6,4km ở núi Namakdan, sông băng muối, thung lũng muối, hố sụt karst và suối muối.

Cụm vòm muối tại Iran có thể đứng trước nguy cơ bị hư hại do hoạt động thăm dò dầu mỏ trong tương lai. Nguyên nhân là những khối đá không thấm nước trong vòm muối thường xuyên giữ dầu mỏ bên dưới các lớp đá khác. Vòm muối ở nơi khác, ví dụ như Mỹ, Mexico, Biển Bắc, Đức và Romania là nguồn cung cấp dầu lớn và đã được khai thác nhiều năm nay.

TIN CŨ HƠN
Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn tại Brazil sở hữu vẻ đẹp tựa thiên đường nhưng với gần 400.000 con rắn độc bậc nhất thế giới vừa là nỗi sợ, vừa kích thích sự hiếu kỳ của du khách ưa mạo hiểm.

Đăng ngày: 04/01/2026
Phát hiện hang động chứa đựng một khu rừng nguyên sinh

Phát hiện hang động chứa đựng một khu rừng nguyên sinh

Hang động mới được phát hiện tại Trung Quốc, thể tích lên đến 5 triệu mét khối, được coi là ốc đảo thiên đường.

Đăng ngày: 29/12/2025
Gió mùa hạ là gì?

Gió mùa hạ là gì?

Khí hậu Việt Nam còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các khối khí hoạt động theo mùa với hai mùa gió chính: gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ.

Đăng ngày: 29/12/2025
Biến lá cây khô thành củi

Biến lá cây khô thành củi

Peter Morrison, 45 tuổi, người Anh, đã có sáng kiến tạo ra loại nhiên liệu xanh mới: dùng lá cây khô làm ra củi.

Đăng ngày: 28/12/2025
Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là hiệu ứng làm cho không khí của Trái đất nóng lên do bức xạ sóng ngắn của Mặt trời có thể xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất; mặt đất hấp thu nóng lên lại bức xạ sóng dài vào.

Đăng ngày: 28/12/2025
Cây đổ hàng loạt ở Hà Nội, Hải Phòng sau bão Wipha

Cây đổ hàng loạt ở Hà Nội, Hải Phòng sau bão Wipha

Nhiều cây phượng trên các tuyến phố ở Hà Nội và Hải Phòng đồng loạt đổ do ảnh hưởng của bão Wipha, sáng sớm 3/8.

Đăng ngày: 26/12/2025
Ngày Hạ chí là gì?

Ngày Hạ chí là gì?

Ngày hạ chí là một trong 24 tiết khí trong nông lịch. Đây cũng là một trong những thời điểm rất đặc biệt trong năm đánh dấu sự khởi đầu chính thức của mùa hè.

Đăng ngày: 26/12/2025
Khoa Học News