Con người đã nhầm khi cho rằng virus là loài sinh vật bé nhỏ

Từ trước tới nay, các nhà khoa học vẫn cho rằng virus là loài vi sinh vật nhỏ hơn vi khuẩn. Nhưng kể từ 15 năm nay, việc khám phá ra một số loài virus lớn đã cuốn trôi “giáo điều” này.

Mới đây, các nhà nghiên cứu đã phát hiện được một số loài virus khổng lồ trong khu rừng Harvard, một khu rừng rộng tới 1.200 ha thuộc quyền sở hữu của Đại học Harvard nhằm mục đích phục vụ cho các công trình nghiên cứu thuộc loại này.


Nhà sinh học Frederik Schulz (người áo đỏ) đang trích lấy mẫu trong rừng Harvard.

Mục đích ban đầu của nhóm các nhà khoa học từ Đại học Massachusetts và Viện Gen California này, thực sự là muốn nghiên cứu phương cách mà vi khuẩn hoạt động để thích nghi với sự biến đổi khí hậu, nhưng điều bất ngờ là họ lại khám phá ra một loạt virus khổng lồ.

Trong lúc thực hiện phân tích hệ siêu gene của các mẫu, trong số 2.000 hạt đã được giải trình tự, thì các virus có kích thước lớn như vi khuẩn xuất hiện mà con số cụ thể là 16 loại, có kích cỡ tới hơn 0,2 micron.

Điểm đặc biệt thứ nhất, đây là lần đầu tiên khoa học khám phá ra virus khổng lồ trong đất, vì trước nay người ta chỉ tìm thấy chúng ở trong môi trường nước. Một con virus trong số này đã được đặt tên là HyperionVirus có nghĩa là “virus siêu lớn”, nhằm “vinh danh” cây sequoia cao nhất thế giới (115m). Bộ gene của con HyperionVirus này là một trong những bộ gen quan trọng nhất từng được xác định.

Và điểm đặc biệt thứ nhì, mỗi loại virus được phát hiện này đều có cấu trúc khác nhau.

Theo một trong số các nhà sinh học trong nhóm nghiên cứu, Frederik Schulz, số lượng virus được phát hiện có thể sẽ còn nhiều hơn, thậm chí gấp ba, bốn lần hơn nếu đào xới nhiều nơi, vì trong cuộc nghiên cứu này họ chỉ mới đào tìm có một địa điểm. Và ông kết luận, đất ở đây là cả một mỏ virus khổng lồ.


Một bảng thông báo trong rừng Harvard cho biết về tình trạng nóng lên toàn cầu và tác động của nó đối với sự đa dạng vi sinh vật trong đất. (ảnh Jeff Blanchard).

Mỗi loài virus khám phá ra, theo quy định của khoa học, đều được đặt tên. Và thú vị là mỗi cái tên đều có ý nghĩa từ nguồn gốc phát hiện. Như loài Dasovirus, thì tiếp đầu ngữ “daso” trong tiếng Hy Lạp cổ đại có nghĩa là “khu rừng”. Hoặc như loài Solumvirus, thì “solum” trong tiếng Latin có nghĩa là đất. Một loài khác được đặt tên là Harvestovirus, do được “thu hoạch” trong lãnh địa của Harvard…

Một nhà sinh học khác trong nhóm nghiên cứu, Tanja Woyke, phát biểu trên tạp chí Nature: “Tiến vào chiều sâu chuỗi trình tự của các virus khổng lồ trong đất này là cuộc cách mạng hóa cho sự hiểu biết của chúng ta về các hệ sinh thái trên mặt đất vô cùng quan trọng với rất nhiều điều thú vị từ lũ vi sinh vật. Hiện các dữ liệu nghiên cứu của chúng tôi cho thấy rằng rất nhiều mảnh ghép vẫn còn đang thiếu”.

TIN CŨ HƠN
Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Liệu một loại vi khuẩn khiêm tốn có thể nắm giữ chìa khóa để sống sót qua bức xạ vũ trụ?

Đăng ngày: 14/01/2026
Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Loài kiến Matabele châu Phi có thể trở thành y tá, chăm sóc cho đồng loại bị thương khi chúng tham gia kiếm mồi.

Đăng ngày: 12/01/2026
Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Trong văn hóa Việt Nam, cây quất được coi là một biểu tượng của sự bình an, may mắn và sự tươi mát.  Vì vậy, nếu để quất bị héo trong năm mới là rất kiêng kỵ.

Đăng ngày: 12/01/2026
Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Ẩn mình trong những khu rừng nhiệt đới nóng ẩm ở Nam Mỹ là một loài côn trùng to lớn đến mức nhiều người sẽ không thể tin là chúng thực sự tồn tại.

Đăng ngày: 09/01/2026
15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

Chôm chôm, măng cụt, sầu riêng... là những loại trái cây được liệt vào danh sách quý hiếm và ngon nhất thế giới.

Đăng ngày: 05/01/2026
Khám phá ổ vi khuẩn đang ngủ chung giường với bạn

Khám phá ổ vi khuẩn đang ngủ chung giường với bạn

Bạn có biết, giường ngủ không chỉ đơn thuần là thiên đường của mình bạn. Thực tế, có rất nhiều loài sinh vật đang hàng ngày ngủ chung giường với bạn. Đáng sợ hơn, khi bạn đang tận hưởng những giấc mơ đẹp thì đó là lúc chúng hoành hành, quậy phá.

Đăng ngày: 04/01/2026
Khu bảo tồn bươm bướm tại Mexico

Khu bảo tồn bươm bướm tại Mexico

Hàng triệu con bướm hàng năm thường thực hiện một chuyến di trú rất hấp dẫn với hành trình kéo dài 4.828 km từ Canada đến Mexico. Khu bảo tồn Mexico, nơi những con bướm bay đậu đầy cây cỏ đã được mở cửa cho công chúng vào xem hôm 17/11/2006.

Đăng ngày: 04/01/2026
Khoa Học News