Khoa Học News

Côn trùng sống ẩn mình dễ thích nghi với bóng tối

Một loài bọ cánh cứng cả đời sống chui lủi trong các loại ngũ cốc không thể nhận biết được tất cả màu sắc, và thị lực của nó không theo quy tắc thông thường. Hầu hết các loài côn trùng khác có thể nhìn được 3 màu: chúng rất nhạy cảm với tia cực tím, xanh lục và ánh sáng có bước sóng dài. Các nhà khoa học hiện đã phát hiện ra loài bọ này không có cơ quan tiếp nhận kích thích ánh sáng vốn rất nhạy cảm với ánh sáng xanh lục có bước sóng dài.

Loài mọt bột đỏ (Tribolium castaneum) là côn trùng có hại rất phổ biến chuyên ăn các sản phẩm ngũ cốc, sống ẩn

Loài mọt bột đỏ (Tribolium castaneum) là côn trùng có hại xuất hiện rất phổ biến chỉ dài có 1/8 inch, nó ăn các ngũ cốc đã tách vỏ. Loài mọt này sống trong bóng tối nên đã mất đi cơ quan tiếp nhận kích thích ánh sáng vốn rất nhạy cảm với ánh sáng xanh lục có bước sóng dài. (Ảnh: Peggy Gred, USDA Agricultural Research Service, Bugwood.org)

mình trong bóng tối. Markus Friedrich thuộc đại học bang Wayne tại Detroit cùng đồng nghiệp đến từ St Louis và Cincinnati đã tiến hành phân tích gen để tìm hiểu sự tiến hoá về thị lực của loài côn trùng này.

Nhóm gen Opsin đóng vai trò chủ chốt đối với thị lực. Các tác giả nhận thấy võng mạc mắt kép của mọt bột đỏ thiếu gen Opsin – xanh lục mã hoá cơ quan tiếp nhận kích thích ánh sáng. Loài mọt bột đỏ cũng được coi là ví dụ đầu tiên về một loài côn trùng có hai gen Opsin tác động lên toàn bộ võng mạc. Tác động phối hợp của hai gen này đã phá vỡ “quy tắc một cơ quan thụ quan” của các tế bào cảm giác.

Nghiên cứu cho thấy, loài bọ cánh cứng đã thu được lợi thế qua quá trình thích nghi của nó. Tiến sĩ Friedrich nói: “Việc tăng khả năng kết hợp của các gen Opsin rất có lợi trong điều kiện khi sự nhạy cảm với ánh sáng trở nên không cần thiết.”

Nghiên cứu mở ra một con đường cho những nghiên cứu sâu rộng hơn về sự phát triển và cơ chế sinh học của các loài côn trùng có hại. Loài mọt bột đỏ có thể là đối tượng nghiên cứu nhiều triển vọng cho công cuộc tìm hiểu sâu hơn về sự tiến hoá của động vật sống ẩn mình.

Từ khóa liên quan:
TIN CŨ HƠN
Thực vật kỳ dị sau thảm họa Fukushima

Thực vật kỳ dị sau thảm họa Fukushima

Thảm họa rò rỉ phóng xạ tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Nhật cách đây 2 năm dường như đã gây ra những hậu quả lâu lâu dài và một trong số đó là khiến thực vật trong vùng ảnh hưởng bị đột biến dị thường.

Đăng ngày: 29/05/2026
Cận cảnh loại bướm có tên trong sách đỏ Việt Nam

Cận cảnh loại bướm có tên trong sách đỏ Việt Nam

Theo “Sách đỏ Việt Nam”, bướm khế có tên khoa học là Attacus atlas, cấp độ đe dọa xếp vào mức R (Rare: Hiếm, có thể sẽ nguy cấp). Loài bướm này được ghi nhận có kích thước lớn nhất ở nước ta và trên thế giới.

Đăng ngày: 27/05/2026
Độc đáo loài xương rồng tự chết để tiếp tục tồn tại và lan rộng khắp sa mạc

Độc đáo loài xương rồng tự chết để tiếp tục tồn tại và lan rộng khắp sa mạc

Không giống các loại xương rồng khác trên thế giới thường phát triển theo chiều dọc, Creeping Devil phát triển theo chiều ngang và nằm trên mặt đất.

Đăng ngày: 12/05/2026
15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

Chôm chôm, măng cụt, sầu riêng... là những loại trái cây được liệt vào danh sách quý hiếm và ngon nhất thế giới.

Đăng ngày: 05/05/2026
Loài sâu róm độc nhất thế giới

Loài sâu róm độc nhất thế giới

Trong các khu rừng nhiệt đới miền Nam Brazil có một loài sâu róm được người dân địa phương gọi là “chú hề lười biếng”, tên khoa học là Lonomia.

Đăng ngày: 04/05/2026
Ngắm nghía loài cây "quái vật nước dãi" xanh lè

Ngắm nghía loài cây "quái vật nước dãi" xanh lè

Trên dãy núi Andes hàng nghìn tuổi tồn tại một loài thực vật có bề ngoài kì lạ đến mức mà có thể khiến chúng ta nhầm tưởng rằng chúng không thuộc về Trái đất này.

Đăng ngày: 26/04/2026
Chiêm ngưỡng bông hoa trăm năm mới nở

Chiêm ngưỡng bông hoa trăm năm mới nở

Một cây họ Dứa cao 12 m trên dãy Andes chỉ nở hoa một lần duy nhất trong suốt thế kỷ.

Đăng ngày: 25/04/2026
Khoa Học News