Công nghệ điện báo tạo nên thế giới thông tin "vô thưởng vô phạt"

Bằng cách tạo ra một lượng lớn thông tin vô thưởng vô phạt, điện báo đã thay đổi hoàn toàn "tỷ lệ hành động dựa trên thông tin".

Henry David Thoreau viết trong cuốn Walden rằng: "Chúng ta gấp rút xây dựng hệ thống điện báo từ Maine đến Texas, nhưng có lẽ, chẳng có gì quan trọng để truyền đi từ Maine đến Texas cả... Chúng ta háo hức vượt qua Đại Tây Dương và để Cựu Thế giới đến gần hơn với Tân Thế giới thêm vài tuần, nhưng có lẽ, tin tức đầu tiên lọt vào tai người Mỹ khi ấy sẽ là Công chúa Adelaide mắc bệnh ho gà".


Hệ thống điện báo đầu tiên năm 1838. (Ảnh: History.com).

Câu nói trên thể hiện ngụ ý rằng điện báo khiến thông tin trở nên vô thưởng vô phạt. Luồng thông tin dồi dào có rất ít thứ liên quan, hoặc không liên quan chút nào đến những người mà nó hướng đến. Nói cách khác, thông tin về cơ bản là xa rời với hoàn cảnh xã hội và kiến thức của độc giả.

"Nước ở khắp mọi nơi nhưng chẳng có đến một giọt để uống" - câu nói của Coleridge trở thành phép ẩn dụ cho một môi trường thông tin mà yếu tố ngữ cảnh bị gạch bỏ: Trong một biển thông tin, chỉ có rất ít thông tin có giá trị sử dụng.

Một người đàn ông ở Maine và một người đàn ông ở Texas có thể trò chuyện với nhau, nhưng chẳng có chủ đề nào mà họ cùng nắm rõ hoặc cùng quan tâm cả. Máy điện báo có thể đã giúp toàn đất nước trở thành "một khu phố", nhưng đó là những khu phố rất kỳ dị, với dân cư toàn là những người xa lạ không biết gì về nhau, ngoài những thông tin hời hợt, phù phiếm.

Ngày nay, chúng ta đang sống trong một "khu phố" như vậy (đôi khi, người ta dùng từ "ngôi làng toàn cầu"), bạn có thể hiểu được thế nào là thông tin phi ngữ cảnh bằng cách tự đưa ra cho bản thân những câu hỏi sau: Những thông tin mà bạn tiếp nhận trên đài phát thanh, truyền hình hoặc báo in vào buổi sáng có thường xuyên khiến bạn phải thay đổi kế hoạch trong ngày hoặc thực hiện một số hành động mà nếu như không có thông tin đó, bạn sẽ không thực hiện không? Liệu những thông tin bạn đang tiếp nhận có cung cấp dữ liệu chi tiết về một số vấn đề mà bạn đang cần phải giải quyết không?

Đối với hầu hết chúng ta, tin tức về thời tiết đôi khi tạo ra tác động như trên; đối với các nhà đầu tư, họ chịu tác động của tin tức về thị trường chứng khoán; có lẽ một câu chuyện về tội phạm cũng sẽ khiến người ta phải hành động, nếu vụ phạm tội tình cờ xảy ra gần nơi ta sống hoặc liên quan đến một người mà ta biết.

Tuy nhiên, hầu hết tin tức hàng ngày của chúng ta là vô nghĩa, chỉ toàn những thông tin cung cấp cho chúng ta điều gì đó để bàn luận nhưng không dẫn đến bất kỳ hành động nào có ý nghĩa. Thực tế này chính là di sản chính yếu của công nghệ điện báo: Bằng cách tạo ra một lượng lớn thông tin vô thưởng vô phạt, điện báo đã thay đổi hoàn toàn "tỷ lệ hành động dựa trên thông tin".

Loading...
TIN CŨ HƠN
Cách xác định phương hướng bằng mặt Trăng

Cách xác định phương hướng bằng mặt Trăng

Nếu lỡ lạc đường trong đêm tối thì vị trí của Mặt Trăng trên bầu trời có thể giúp chúng ta xác định phương hướng.

Đăng ngày: 04/04/2025
Xác suất một chiếc máy bay gặp tai nạn là 0,00001%

Xác suất một chiếc máy bay gặp tai nạn là 0,00001%

Có những sự thật về những vụ tai nạn máy bay mà bạn chưa biết.

Đăng ngày: 04/04/2025
Thử sức với bài toán 263 năm chưa có đáp án đúng

Thử sức với bài toán 263 năm chưa có đáp án đúng

Liệu bạn có thể vượt qua trở ngại thách đố những trí tuệ siêu việt nhất của nhân loại qua gần 3 thế kỷ hay không?

Đăng ngày: 04/04/2025
Thiên tài khác người thường như thế nào?

Thiên tài khác người thường như thế nào?

Thiên tài là do thiên bẩm, không thể đào tạo mà có được. Kết luận này được các nhà khoa học Nga đưa ra. Tiến sĩ khoa học sinh học, Giáo sư Sergey Savelyev là một chuyên gia về đặc điểm cá nhân của não bộ.

Đăng ngày: 04/04/2025
Bất ngờ ghi lại được khoảnh khắc

Bất ngờ ghi lại được khoảnh khắc "bóng ma" đi bên cạnh mình trên núi

Một người đàn ông đã ghi lại khoảnh khắc phát hiện một "bóng ma" đi bên cạnh mình trên núi.

Đăng ngày: 03/04/2025
Từ một vùng đất cằn cỗi, vì sao Qatar - nước chủ nhà World Cup 2022 trở thành đất nước giàu bậc nhất hành tinh?

Từ một vùng đất cằn cỗi, vì sao Qatar - nước chủ nhà World Cup 2022 trở thành đất nước giàu bậc nhất hành tinh?

Chỉ trong tầm 30 năm, Qatar đã từ một “làng chài” trở thành vương quốc giàu có tột bậc.

Đăng ngày: 03/04/2025
Nam Cực và Bắc Cực khác nhau như thế nào?

Nam Cực và Bắc Cực khác nhau như thế nào?

Trên Trái Đất của chúng ta có 2 vùng cực: Bắc Cực (Arctic - có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp Arktikos) nằm ở phía Bắc và Nam Cực (Antarctic - có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp Antarktikos) nằm ở phía Nam

Đăng ngày: 03/04/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News