Dấu tích một nền văn minh cổ

Nền văn hoá Maya luôn là điều bí ẩn. Nhưng cuối cùng thì nhờ khoa nghiên cứu văn khắc, các nhà nghiên cứu đã đọc được những nét chạm khắc của Maya. Bức tranh bí mật đã hiện ra với một thời đại huy hoàng cùng những xung đột, kình địch và tranh giành quyền lực.

Nền văn minh Maya gắn liền với lịch sử của các thành phố tự trị. Mặc dù các thành phố không còn tồn tại, nhưng từ đống đổ nát, các nhà nghiên cứu cũng tìm được những bằng chứng cho thấy thời kỳ huy hoàng đan xen với biến cố. Ngoài ra, những dấu tích để lại còn cho biết các bậc vua chúa trong thời kỳ này đã được thần thánh hoá.

Nhiều bằng chứng cho thấy vào năm 378, Waka (được hình thành vào năm 1.000 trước Công nguyên - El Peru ngày nay) là nơi mà những người Maya đầu tiên đến sinh sống, có 4 trung tâm chính, hàng trăm toà nhà, khu đền cao, những nhà tưởng niệm xây dựng kỳ công cùng các di tích, am thờ trong hang đá vôi. Phía tây trung tâm Petén diễn ra hoạt động buôn bán sôi nổi của người dân bên bờ sông San Pedro.

Dấu tích một nền văn minh cổ

Ngôi đền ở Tikal đã từng bị chiếm bởi Great Jaguar - nổi dậy từ những khu rừng rậm ở phía bắc Guatemala - nay vẫn còn vẻ huy hoàng của các thành phố cổ đại Maya. Trong số những thành phố tự trị lớn nhất được hình thành sớm ở Maya, Tikal là mục tiêu đầu tiên của một đội quân xâm chiếm từ miền Trung Mexico, đội quân đến vào ngày 16.1.378 trước Công nguyên. Suốt 5 thế kỷ tiếp theo đó, nó đã trở thành siêu cường với rất nhiều khối liên minh cùng nhiều kẻ thù ở khắp Maya. (Ảnh: Lyndonwong)

Loading...

Thực phẩm có ở khắp các khu chợ của người Maya như ngô, đậu, ớt khô, và lê. Lúc này họ đã biết lấy mủ từ cây sapôchê để làm hồ, lấy mủ từ cây cao su để làm quả bóng chơi trong các buổi nghi lễ. Hàng hoá ngoại lai cũng tìm được hướng đi đến Waka...

Người Maya đã dùng ngọc bích dành cho việc điêu khắc và làm trang sức, lông chim làm các bộ y phục ở vùng núi phía nam, còn ở cao nguyên phía đông - lãnh địa của Teotihuacan, họ dùng đá làm vũ khí, kim loại làm gương soi...

Dấu tích một nền văn minh cổ

Một kim tự tháp với tên gọi La Iglesia (Nhà thờ) nổi bật trong rừng rậm ở Cobá, thuộc Yucatán. Có một chút hiểu biết về thánh địa này, chúng ta sẽ hiểu rõ về quá trình phát triển phức tạp của nơi đã từng là một thành phố ở Maya. Nhiều du khách đã đến đây trước khi một con đường lớn được xây dựng vào thập niên 70 thế kỷ 20.

Một thủ phủ với khoảng hơn 100.000 dân, có lẽ đây là thành phố lớn nhất thế giới vào thời điểm này. Khi dân số tăng lên, họ cũng thành thục hơn trong việc trồng trọt và định cư, biết tạo nên những cánh đồng, dùng mùn để bón cho đất, biết đặt bẫy hươu nai, nuôi cá... để mưu sinh. Họ đã xây được nhiều cung điện với mái vòm và cách thức làm đồ gốm, điêu khắc phô bày phong cách nghệ thuật riêng biệt. Đặc biệt, người Maya còn hiểu biết thâm thuý về thiên văn học và tạo ra lịch năm chuẩn xác 365 ngày - một trong những thành tựu rực rỡ của giai đoạn này.

Vào thế kỷ thứ 9 trước Công nguyên, hạn hán kéo dài đã làm cho người Maya khốn đốn và nạn phá rừng làm đất bị xói mòn. Lúc này, người Maya sử dụng phương pháp độc canh cây trồng, dự trữ và buôn bán thực phẩm. Họ còn biết trồng các loại cây như ngô, đậu, bí, cacao... Xã hội Maya có tục đa thê và các gia đình trong hoàng tộc lấy nhau nhằm duy trì quyền lực.

Nhiều cuộc chiến tranh, thảm sát kinh hoàng đã xảy ra trong lịch sử Maya. Các chiến thắng thay vì là nguồn cảm hứng cho sự ra đời các tượng đài và đền đài mới, thì nó lại ngày càng lụi tàn và không tạo ra được dấu ấn. Có thể nói rằng các cuộc chiến tranh đã làm hao mòn sức lực, làm giảm dân số, huỷ hoại môi trường cùng với hạn hán và lãng phí đã đẩy nền văn minh cổ đại Maya đi đến suy tàn và sụp đổ vào những năm 800 trước Công nguyên.

Dấu tích một nền văn minh cổ Dấu tích một nền văn minh cổ

Chòm sao Bắc đẩu như trung tâm của vũ trụ với những ngôi sao lấp lánh trong bóng đêm của “căn nhà pháp sư“ ở Uxmal. Người Maya đã lần theo những chuyển động của bầu trời một cách tỉ mỉ và quan sát để tạo ra lịch mặt trời chuẩn xác. Họ còn tạo nên các mối liên quan thần bí giữa đất và trời, những sự kiện trọng yếu theo một lịch trình như các cuộc chiến và sự hy sinh xung quanh các cuộc hành trình của thần Vệ nữ và thần Jupiter.

Kabáh, thuộc Yucatán với phong cách kiến trúc độc đáo và công phu, gắn liền với một bờ tường đá đắp cao. Di tích nổi tiếng nhất ở đây là cung điện Masks, với hơn 260 hình tượng thánh thần, nhiều nhất là các vị thần mưa để phục vụ cho các nghi lễ cầu mưa.


Dấu tích một nền văn minh cổ

Dấu tích một nền văn minh cổ

Từ dốc núi phía nam Mexico, một vị trí nên thơ của Palenque, có thể đánh dấu được bờ tây của lãnh thổ Maya. Có rất nhiều công trình kiến trúc được xây dựng bởi Pakal, một vị vua vào thế kỷ thứ bảy được mai táng sâu trong “Ngôi đền với những câu khắc”. Bên trái có thể là một trong những nơi chôn giấu nhiều vàng, ngọc bích trong các cuộc mai táng mà đến nay vẫn chưa được tìm thấy.

Ngôi đền Warriors thể hiện thông điệp của cường quốc ở Chichén Itzá, phía bắc Yucatán - nơi đã từng rất thịnh vượng, được xem như trung tâm thương mại hàng ngàn năm, kéo dài đến khi các thành phố phía nam sụp đổ. Các bức tranh bên trong ngôi đền cho thấy hàng hoá được di chuyển bằng đường bộ và đường biển, các khối vuông bên ngoài mang hình dáng nguỵ trang bằng những tấm khăn trùm đầu của phụ nữ.

Quỳnh Trâm

Từ khóa liên quan:
Loading...
TIN CŨ HƠN
Sóng nhiệt mùa hè tiết lộ một vòng tròn 5.000 năm tuổi ở Ireland

Sóng nhiệt mùa hè tiết lộ một vòng tròn 5.000 năm tuổi ở Ireland

Một đợt hạn hán ở Ireland có lẽ đã khiến hoa màu khô héo, nhưng nó cũng mang lại một điểm tích cực, ít nhất là với các nhà sử học.

Đăng ngày: 23/07/2018
Xưởng gốm lâu đời nhất thời Cổ Vương quốc Ai Cập

Xưởng gốm lâu đời nhất thời Cổ Vương quốc Ai Cập

Xưởng gốm có niên đại cách đây khoảng 4.500 năm được giới khảo cổ phát hiện trong quá trình tu bổ đền Kom Ombo.

Đăng ngày: 23/07/2018
Giả thuyết phụ nữ cuồng loạn vì thiếu sex trong giấy cói cổ

Giả thuyết phụ nữ cuồng loạn vì thiếu sex trong giấy cói cổ

Các nhà khoa học giải mã bí ẩn cuộn giấy cói cổ có niên đại 2.000 năm trong bộ sưu tập của Đại học Basel, Thụy Sĩ, theo Live Science.

Đăng ngày: 21/07/2018
Giật mình chuyện tấn công tình dục thời Ai Cập cổ đại

Giật mình chuyện tấn công tình dục thời Ai Cập cổ đại

Mảnh giấy cói 3.000 năm tuổi của người Ai Cập cổ đại mới được các chuyên gia tìm thấy là một phần của tài liệu có tên gọi Papyrus Salt 124.

Đăng ngày: 20/07/2018
Phát hiện hóa thạch khủng long bọc giáp đầu gai ở Mỹ

Phát hiện hóa thạch khủng long bọc giáp đầu gai ở Mỹ

Các nhà cổ sinh vật học tỏ ra bối rối khi lần đầu khai quật hóa thạch khủng long bọc giáp đầu đầy gai nhọn ở bang Utah, Mỹ, theo Live Science.

Đăng ngày: 20/07/2018
Ai Cập mở nắp quan tài đá cổ 2.000 năm

Ai Cập mở nắp quan tài đá cổ 2.000 năm

Chiếc quan tài đồ sộ màu đen bí ẩn không chứa xác Alexander Đại đế hay lời nguyền chết chóc như suy đoán trước đó.

Đăng ngày: 20/07/2018
Rắn non chết cứng trong nấm mộ hổ phách 99 triệu năm

Rắn non chết cứng trong nấm mộ hổ phách 99 triệu năm

Con rắn non bò ra khỏi vỏ cách đây 99 triệu năm ở Đông Nam Á không có cơ hội lớn lên. Thay vào đó, nó bị nhựa cây rơi trúng và cuối cùng chết cứng trong nấm mộ hổ phách.

Đăng ngày: 19/07/2018
Tiêu điểm
Khoa Học News
Trang web của chúng tôi có thể được thực hiện và duy trì bằng cách hiển thị quảng cáo trực tuyến cho khách truy cập của chúng tôi.
Vui lòng xem xét hỗ trợ chúng tôi bằng cách vô hiệu trình chặn quảng cáo của bạn.