Đáy biển trồi sụt sẽ gây sóng thần
Sóng thần có khả năng xuất hiện nếu động đất khiến đáy biển dịch chuyển theo phương thẳng đứng.
Quang cảnh một ngôi nhà trên đảo Pagan Utara, quần đảo Mentawai, Indonesia sau khi sóng thần tràn vào hôm 26/10. (Ảnh: AFP).
Động đất hôm 25/10 gây nên sóng thần tại Indonesia khiến ít nhất 311 người chết, hàng trăm người mất tích và khoảng 20 nghìn người mất nhà cửa. Với cường độ 7,7 độ Richter, cơn địa chấn này nằm trong nhóm những trận động đất có khả năng tạo sóng thần.
Don Blakeman, một nhà địa vật lý của Trung tâm Thông tin Động đất quốc gia Mỹ, khẳng định những trận động đất có cường độ thấp hơn 7,5 độ Richter thường không gây sóng thần. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận đôi khi một cơn địa chấn 6 độ Richter có thể gây sóng thần trong phạm vi nhỏ, với sức tàn phá tương đối thấp.
Giới chuyên gia nhận định sóng thần chỉ xảy ra sau động đất nhờ sự kết hợp của ba yếu tố sau: cường độ địa chấn, hướng dịch chuyển của đất và địa hình đáy biển.
Nếu địa chấn khiến đất ở dọc các đường đứt gãy (đường phay) dưới đáy biển dịch chuyển theo phương thẳng đứng - lên trên hoặc xuống dưới - thì sóng thần sẽ có khả năng xuất hiện. Do chuyển động theo phương thẳng đứng của đáy biển, toàn bộ nước ở phía trên cũng sẽ trồi lên hoặc sụt xuống, tạo nên những đợt sóng có năng lượng lớn. Sức mạnh của sóng sẽ tăng tới mức khủng khiếp nếu tâm chấn của động đất nằm dưới đáy đại dương.
Trong trường hợp động đất chỉ khiến đáy đại dương dịch chuyển theo phương ngang, sóng thần hiếm khi xuất hiện bởi nước chỉ trồi lên hoặc sụt xuống tương đối nhẹ.
Đáy biển chuyển động càng mạnh theo phương thẳng đứng thì độ cao của sóng thần càng tăng. Mọi thay đổi về địa hình của đáy biển có thể làm tăng hoặc giảm chiều cao của sóng thần khi nó di chuyển. Theo Blakeman, khi lan truyền trên mặt đại dương, sóng thần thường đạt vận tốc gần bằng máy bay phản lực, nghĩa là từ 800 tới 1.000 km/h. Nhưng khi tới gần đất liền tốc độ của sóng thần giảm dần.
“Hiện tượng nước rút đột ngột và mạnh khỏi bờ là dấu hiệu cho thấy sóng thần đang lao tới”, Blakeman nói.
Có những trận động đất còn tạo nên sóng thần kép. Cơ quan Khí tượng và Địa vật lý Indonesia cho hay, hồi tháng 4 một cơn địa chấn 7,7 độ Richter tại nước này gây nên hai đợt sóng thần liên tiếp.
Sóng thần lấy sức mạnh từ sự dịch chuyển của đáy đại dương. Vì thế mọi điều kiện thời tiết không ảnh hưởng tới sức mạnh của nó.
Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới
Đảo rắn tại Brazil sở hữu vẻ đẹp tựa thiên đường nhưng với gần 400.000 con rắn độc bậc nhất thế giới vừa là nỗi sợ, vừa kích thích sự hiếu kỳ của du khách ưa mạo hiểm.
Tại sao lại có mưa đá, cách phòng tránh mưa đá
Tại sao lại có mưa đá và có cách nào dự đoán cũng như phòng tránh mưa đá không? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp thắc mắc trên cho bạn.
Vì sao nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?
Khí hậu nước ta rất độc đáo: khí hậu nóng nhưng không khô hạn như Tây Nam Á, Bắc Phi. Nóng ẩm nhưng không nóng ẩm quanh năm như các quần đảo ở Đông Nam Á.
Biến đổi khí hậu là gì?
Chúng ta biết rằng, việc biến đổi khí hậu đã, đang ảnh hưởng đến các hệ sinh thái trên Trái đất và tác động trực tiếp đời sống hàng ngày của con người.
Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?
Dân gian có câu "Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”, để nhắc nhở, cảnh báo mùa lũ ở các tỉnh từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?
Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.
