Đáy biển trồi sụt sẽ gây sóng thần
Sóng thần có khả năng xuất hiện nếu động đất khiến đáy biển dịch chuyển theo phương thẳng đứng.
Quang cảnh một ngôi nhà trên đảo Pagan Utara, quần đảo Mentawai, Indonesia sau khi sóng thần tràn vào hôm 26/10. (Ảnh: AFP).
Động đất hôm 25/10 gây nên sóng thần tại Indonesia khiến ít nhất 311 người chết, hàng trăm người mất tích và khoảng 20 nghìn người mất nhà cửa. Với cường độ 7,7 độ Richter, cơn địa chấn này nằm trong nhóm những trận động đất có khả năng tạo sóng thần.
Don Blakeman, một nhà địa vật lý của Trung tâm Thông tin Động đất quốc gia Mỹ, khẳng định những trận động đất có cường độ thấp hơn 7,5 độ Richter thường không gây sóng thần. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận đôi khi một cơn địa chấn 6 độ Richter có thể gây sóng thần trong phạm vi nhỏ, với sức tàn phá tương đối thấp.
Giới chuyên gia nhận định sóng thần chỉ xảy ra sau động đất nhờ sự kết hợp của ba yếu tố sau: cường độ địa chấn, hướng dịch chuyển của đất và địa hình đáy biển.
Nếu địa chấn khiến đất ở dọc các đường đứt gãy (đường phay) dưới đáy biển dịch chuyển theo phương thẳng đứng - lên trên hoặc xuống dưới - thì sóng thần sẽ có khả năng xuất hiện. Do chuyển động theo phương thẳng đứng của đáy biển, toàn bộ nước ở phía trên cũng sẽ trồi lên hoặc sụt xuống, tạo nên những đợt sóng có năng lượng lớn. Sức mạnh của sóng sẽ tăng tới mức khủng khiếp nếu tâm chấn của động đất nằm dưới đáy đại dương.
Trong trường hợp động đất chỉ khiến đáy đại dương dịch chuyển theo phương ngang, sóng thần hiếm khi xuất hiện bởi nước chỉ trồi lên hoặc sụt xuống tương đối nhẹ.
Đáy biển chuyển động càng mạnh theo phương thẳng đứng thì độ cao của sóng thần càng tăng. Mọi thay đổi về địa hình của đáy biển có thể làm tăng hoặc giảm chiều cao của sóng thần khi nó di chuyển. Theo Blakeman, khi lan truyền trên mặt đại dương, sóng thần thường đạt vận tốc gần bằng máy bay phản lực, nghĩa là từ 800 tới 1.000 km/h. Nhưng khi tới gần đất liền tốc độ của sóng thần giảm dần.
“Hiện tượng nước rút đột ngột và mạnh khỏi bờ là dấu hiệu cho thấy sóng thần đang lao tới”, Blakeman nói.
Có những trận động đất còn tạo nên sóng thần kép. Cơ quan Khí tượng và Địa vật lý Indonesia cho hay, hồi tháng 4 một cơn địa chấn 7,7 độ Richter tại nước này gây nên hai đợt sóng thần liên tiếp.
Sóng thần lấy sức mạnh từ sự dịch chuyển của đáy đại dương. Vì thế mọi điều kiện thời tiết không ảnh hưởng tới sức mạnh của nó.
Ol Doinyo Lengai - Ngọn núi lửa độc đáo nhất thế giới
Không có những đợt phun trào đỏ ngầu dung nham, ngọn núi lửa Ol Doinyo Lengai ở châu Phi lại tuôn trào dòng nham thạch đen ấn tượng.
Những tờ báo in biến thành thảm hoa ở Nhật
Từ lâu Nhật Bản đã luôn nổi tiếng với các phát minh độc đáo và đột phá nhằm bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, từ một tờ báo mà có thể mọc lên 1 cây xanh thì chắc hẳn rất ít người nghĩ tới.
Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?
Một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt phổ biến xảy ra ở khắp mọi nơi trên trái đất của chúng ta, đó là sấm sét. Nó là một luồng điện cực mạnh và sẵn sàng phá hủy mọi thứ mà nó phóng xuống.
Tại sao nhiệt độ cao khiến máy bay khó cất cánh?
Nhiệt độ gia tăng trên Trái đất đang khiến máy bay khó cất cánh hơn ở một số sân bay, đặt ra thách thức khác cho ngành hàng không dân dụng.
Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới
Đảo rắn tại Brazil sở hữu vẻ đẹp tựa thiên đường nhưng với gần 400.000 con rắn độc bậc nhất thế giới vừa là nỗi sợ, vừa kích thích sự hiếu kỳ của du khách ưa mạo hiểm.
Tại sao lại có mưa đá, cách phòng tránh mưa đá
Tại sao lại có mưa đá và có cách nào dự đoán cũng như phòng tránh mưa đá không? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp thắc mắc trên cho bạn.
