Khoa Học News

Đây chính là con cá voi lưng gù sống lâu nhất thế giới

Old Timer, con cá voi lưng gù đực chụp ảnh lần đầu tiên năm 1972, được phát hiện tháng trước ở Alaska.

Đuôi của cá voi lưng gù có đặc điểm độc đáo giống như dấu vân tay. Thùy đuôi của chúng có nhiều gờ đặc trưng khác nhau giữa từng cá thể. Khi Adam A. Pack, nhà nghiên cứu động vật có vú ở biển tại Đại học Hawaii ở Hilo, chụp ảnh cá voi tại eo biển Frederick ở Alaska hồi tháng 7, ông lập tức nhận ra thùy đuôi của "bạn cũ". Chiếc đuôi chủ yếu màu đen với những vệt lốm đốm màu trắng ở gần mép thuộc về con cá voi mang tên Old Timer. Được nhìn thấy lần đầu năm 1972, hiện nay Old Timer là một con đực ít nhất 53 tuổi, biến nó thành "cá voi lưng gù già nhất thế giới", theo Pack, nhà đồng sáng lập kiêm chủ tịch Viện cá heo.


Thùy đuôi của Old Timer do Adam Pack chụp hôm 29/7 ở eo biển Frederick. (Ảnh: Adam Pack).

Từng bị suy giảm nghiêm trọng do đánh bắt thương mại, quần thể cá voi lưng gù đang phục hồi trong vài thập kỷ gần đây. Nhưng loài vật này đang bị đe dọa bởi va chạm với tàu thủy, mắc lưới và biến đổi khí hậu. Pack rất lo lắng cho Old Timer.

Lần gần nhất ông trông thấy con cá voi là năm 2015 giữa đợt nắng nóng kỷ lúc kéo dài cả năm. Chim biển và động vật có vú ở biển như cá voi lưng gù, chết hàng loạt. Nhưng sau 9 năm, Pack tận mắt trông thấy Old Timer vẫn sống sót.

Theo dõi vị trí của cá voi rất khó khăn, các nhà khoa học so sánh ảnh mới chụp thùy đuôi mới với ảnh cũ. Nhưng nghiên cứu tương lai về Old Timer và những con cá voi lưng gù khác thuộc đủ độ tuổi sẽ được thúc đẩy nhờ trí tuệ nhân tạo. Pack hy vọng điều đó sẽ giúp ông tìm ra một số con cá voi có thể chịu đựng điều kiện khắc nghiệt bằng cách nào và tại sao.

Nhiều quần thể cá voi lưng gù sống ở Bắc Thái Bình Dương. Old Timer nằm trong quần thể đã trải qua mùa đông sinh sản ở vùng biển quanh Hawaii và mùa hè ở đông nam Alaska, lấp đầy bụng với cá và tôm nhỏ như nhuyễn thể. Cá voi lưng gù là chủ đề của một nghiên cứu khoa học đang diễn ra, bắt đầu vào năm 1976 khi nhà nghiên cứu động vật có vú ở biển là Louis Herman chụp ảnh cá voi và thùy đuôi đặc trưng của chúng.

Herman tiến hành khảo sát hàng năm, tích lũy bộ sưu tập ảnh chụp đuôi khổng lồ, cho phép các nhà khoa học theo dõi từng cá thể suốt cuộc đời của chúng. Số ảnh lên tới hơn 30.000 bức này cung cấp góc nhìn mới về đời sống của cá voi, từ mô hình di cư tới hành vi xã hội. "Đây là một trong những nghiên cứu khoa học về cá voi lưng gù kéo dài nhất trên thế giới", Pack, cựu sinh viên của Herman kiêm người chỉ đạo dự án hiện nay, chia sẻ.

Nghiên cứu đang tiến vào thời kỳ học máy với sự hỗ trợ của nền tảng trực tuyến mang tên Happywhale chuyên thu thập ảnh thùy đuôi cá voi từ các nhà khoa học và người dân từ khắp nơi trên thế giới. Cơ sở dữ liệu Happywhale hiện nay bao gồm khoảng 1,1 triệu ảnh chụp của hơn 100.000 con cá voi lưng gù, theo Ted Cheeseman, nhà đồng sáng lập Happywhale kiêm nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Đại học Southern Cross tại Australia. Thuật toán đối chiếu ảnh bằng trí tuệ nhân tạo giúp tự động nhận dạng cá voi trong ảnh, giúp đỡ các nhà khoa học cần tìm kiếm những lần xuất hiện trước đó của con vật.

Đầu năm nay, Cheeseman, Pack và hàng chục nhà nghiên cứu khác sử dụng công cụ nhận dạng hình ảnh của Happywhale để ước tính độ dồi dào của cá voi lưng gù ở Bắc Thái Bình Dương từ năm 2002 đến năm 2021. Ban đầu, số lượng bùng nổ, tăng lên khoảng 33.500 năm 2012. Nhưng sau đó giảm đột ngột, trùng với đợt nắng nóng nghiêm trọng trên biển khi Pack trông thấy Old Timer lần cuối cùng. Đợt nắng nóng kéo dài từ năm 2014 tới năm 2016 và giảm nguồn cung cấp cá cũng như nhuyễn thể. Quần thể cá voi lưng gù ở Hawaii bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề, giảm 34% từ năm 2013 đến 2021.

Pack hy vọng có thể khám phá tại sao Old Timer trong khi nhiều cá thể khác chết do thay đổi điều kiện sống với sự hỗ trợ của Happywhale. "Có thể Old Timer đã sống đủ lâu để thích nghi khi nguồn tài nguyên thức ăn hạn chế. Có bao nhiêu con cá voi như Old Timer đủ dẻo dai đối với sự tàn phá tài nguyên biển như vậy", Pack nói.

TIN CŨ HƠN
Cuộc đua bí mật dưới lòng đại dương: Khi đáy biển được “phân lô” để tranh giành hàng tỷ đô lợi nhuận

Cuộc đua bí mật dưới lòng đại dương: Khi đáy biển được “phân lô” để tranh giành hàng tỷ đô lợi nhuận

Sâu thẳm dưới đại dương, một cuộc đua bí mật đang diễn ra. Một cuộc đua gấp rút giữa các công ty tư nhân để tranh giành cơ hội tiếp cận những khoáng sản quý giá.

Đăng ngày: 31/05/2026
3 tỷ tấn nước biển bị nuốt chửng mỗi năm: "Thủ phạm" gầm lên từ 10.000m dưới đáy đại dương

3 tỷ tấn nước biển bị nuốt chửng mỗi năm: "Thủ phạm" gầm lên từ 10.000m dưới đáy đại dương

Theo các chuyên gia, 3 tỷ tấn nước biển biến mất mỗi năm có liên quan tới tiếng gầm bí ẩn phát ra từ 10.000m dưới rãnh sâu nhất thế giới.

Đăng ngày: 28/05/2026
Bí ẩn về loài cá có thịt màu xanh tại Alaska

Bí ẩn về loài cá có thịt màu xanh tại Alaska

Trên thực tế, đây là một loài cá vô cùng hiếm và khó bắt, bởi vậy không phải ai cũng có thể nhìn thấy chúng trong đời.

Đăng ngày: 28/05/2026
Lần đầu tiên trong lịch sử, cá dưới biển sâu 1.000m dạt vào bờ

Lần đầu tiên trong lịch sử, cá dưới biển sâu 1.000m dạt vào bờ

Lần đầu tiên trong lịch sử một con cá sống ở độ sâu hàng nghìn mét dưới đáy biển dạt vào bờ ở bãi biển Cannon Beach, bang Oregon (Mỹ) vào cuối tuần qua.

Đăng ngày: 27/05/2026
Hàng nghìn con cá heo chết cháy bí ẩn trên Biển Đen

Hàng nghìn con cá heo chết cháy bí ẩn trên Biển Đen

Hàng nghìn xác cá heo chết cháy trôi dạt vào bờ biển các nước Bulgaria, Romania, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine trong thời gian gần đây

Đăng ngày: 25/05/2026
Cận cảnh sinh vật bí ẩn gây chấn động Malaysia: Như một khối thịt khổng lồ đến từ hành tinh khác

Cận cảnh sinh vật bí ẩn gây chấn động Malaysia: Như một khối thịt khổng lồ đến từ hành tinh khác

Sinh vật lạ trôi dạt vào bờ biển Telok Melano (Malaysia) đã ngay lập tức nhận được nhiều sự chú ý của truyền thông quốc tế.

Đăng ngày: 23/05/2026
Quái vật ăn thịt mõm kiếm dài, sắc nhọn săn mồi nhanh kỷ lục đại dương

Quái vật ăn thịt mõm kiếm dài, sắc nhọn săn mồi nhanh kỷ lục đại dương

Cá buồm thường được cho là loài cá bơi nhanh nhất đại dương và cạnh tranh sát sao với chúng là cá ngừ vây xanh.

Đăng ngày: 19/05/2026
Khoa Học News