Di chỉ trên đường Kim Liên - Ô chợ Dừa thuộc đời Lý
Sau khi mở 3 hố thám sát rộng 100 m2 trên đường mới Kim Liên-Ô chợ Dừa (Hà Nội), Viện Khảo cổ học xác nhận nơi đây là khu vực vua nhà Lý dựng đàn Xã Tắc tế lễ trời đất cầu cho mưa thuận gió hòa. Việc khai quật không ảnh hưởng tới thiết kế dự án làm đường, nhưng sẽ làm chậm tiến độ.
 |
Các nhà khảo cổ học đang làm việc tại một trong 3 hố thám sát tại khu vực đàn Xã Tắc. (Ảnh: T.D) |
Ông Kiên khẳng định việc thám sát đàn Xã Tắc được làm chủ động chứ không phải do đơn vị thi công phát hiện. Việc thám sát lần này nhằm khẳng định lại khu vực đặt đàn, bởi từ lâu nơi này đã được gọi là Xã Đàn.
Theo người dân sống trong khu vực, cái tên Xã Đàn bắt nguồn từ việc tại đây có đàn Xã Tắc lập từ năm Mậu Tý đời Vua Lý Thái Tông (năm 1048), để tế Hậu Thổ (thần Đất) và thần Nông (thần Ngũ cốc) - hai vị thần được coi là quan trọng nhất của xã hội nông nghiệp. Bốn mùa, nhà vua đều thân chinh chủ trì tế lễ để cầu được mùa.
"Từ xa xưa, không chỉ đối với người dân, mà ngay cả các vương triều, kinh đô VN và Trung Hoa, đàn Xã Tắc có vị trí vô cùng thiêng liêng. Giữ gìn, bảo tồn đàn Xã Tắc cũng chính là giữ gìn Sơn hà Xã Tắc", giáo sư sử học Lê Văn Lan cho biết.
Giám đốc Ban quản lý các dự án trọng điểm phát triển đô thị Hà Nội Nguyễn Văn Khay cho biết, việc thám sát di chỉ đàn Xã Tắc sẽ không ảnh hưởng đến thiết kế của dự án Kim Liên - Ô chợ Dừa, nhưng chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới tiến độ thi công. Thời gian thám sát hiện vẫn chưa xác định bởi theo các nhà khảo cổ học, diện tích khu đàn Xã Tắc này rất lớn.
Đàn Xã Tắc thời Nguyễn ở kinh đô được xây dựng năm Gia Long 5 (1806). Tất cả thành, dinh, trấn trong toàn quốc theo lệnh vua phải đóng góp đất sạch để đắp đàn. Bởi vậy, đàn Xã Tắc là tượng trưng cho đất đai cả tổ quốc. Ý nghĩa của đàn Xã Tắc vì thế càng thêm thiêng liêng. Đàn Xã Tắc được đắp lộ thiên, gồm hai tầng, hình vuông, mặt nhìn về hướng Bắc. Tầng trên cao 1,6 m, cạnh dài 28 m, mặt nền tô 5 màu theo nguyên tắc của Ngũ hành: giữa màu vàng, phía Đông màu xanh, phía Tây màu trắng, phía Nam màu đỏ, phía Bắc màu đen. Trên nền còn đặt 32 bệ đá để cắm tàn. Tầng dưới cao 1,2 m, cạnh dài 70 m, mặt nền phía trước lát gạch, hai bên có bệ để cắm tàn. Cả tầng trên và tầng dưới đều có lan can gạch cao 1 m chạy xung quanh, chính giữa bốn mặt đều xây hệ thống bậc cấp để lên xuống. Mỗi khi tế Xã Tắc, lan can tầng trên được quét màu vàng, lan can tầng dưới được quét màu đỏ. Khi ấy, tầng trên đặt án thờ thần Đại Xã và Đại Tắc ở chính giữa. Đàn thờ thần Hậu Thổ, Càn Long thị và Hậu Tắc thị phối thờ ở hai bên. Khuôn viên đàn Xã Tắc được giới hạn bằng một vòng tường gạch hình chữ nhật, cao 1,2 m, chiều Bắc-Nam hơn 160 m, chiều Đông-Tây hơn 200 m. Mặt Bắc tường trổ 3 cửa phường, các mặt còn lại chỉ trổ một cửa. Bên ngoài vòng tường, ở phía Nam có một bình phong gạch, dài 10 m, cao 3,7 m, dày 0,85 m, ở phía Bắc, ngoài vòng tường đào hồ vuông, bờ kè đá, cạnh dài 60 m. Lễ tế ở đàn Xã Tắc được tổ chức hằng năm hai lần vào ngày Mậu của tháng trọng xuân và tháng trọng thu (tức tháng 2 và tháng 8 âm lịch). Thời Nguyễn tính theo tầm quan trọng chia việc thờ cúng làm 3 loại: Đại tự, Trung tự và Tiểu tự. Lễ tế Xã Tắc được xếp vào hàng Đại tự và chỉ đứng sau lễ tế Nam Giao. Năm Gia Long thứ 8 (1809) quy định, cứ 3 năm một lần, đích thân vua phải tham gia làm chủ tế một lần, còn lại phải cử đại thần tế thay. Hầu như tất cả các vị vua Nguyễn đều từng tham dự lễ tế quan trọng này. Theo Trung tâm bảo tồn di tích cố đô Huế |
TIẾN DŨNG
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long
Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.
.jpg)
Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ
Hoàng đế Ai Cập cổ đại Akhenaten không phải là người nam tính thực thụ, dù ông là cha của ít nhất nửa tá con. Thực tế, cơ thể ông khá nữ tính, với cái đầu hình trứng.
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ
Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay
Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn
Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.
Bí mật trong cỗ quan tài thứ 3: Cạy nắp thành công, đội khảo cổ bất ngờ khi nhìn bên trong
Đội khảo cổ đã mất gần 2 giờ để cạy nắp quan tài vì lớp vữa trát xung quanh quá chắc chắn.
