Điều gì xảy ra nếu cá mập biến mất?

Sự biến mất của loài săn mồi đầu bảng như cá mập sẽ gây mất cân bằng sinh thái nghiêm trọng, khiến nhiều động vật khác chết theo.

Cá mập là động vật săn mồi tiến hóa thành công. Chúng đã bơi trong các đại dương suốt 400 triệu năm và đa dạng hóa theo thời gian để định cư cả ở sông hồ. Khoảng 500 loài cá mập còn tồn tại trên Trái Đất ngày nay và có thể còn những loài chưa phát hiện.


Cá mập đã sinh sống trên Trái Đất hàng trăm triệu năm. (Ảnh: Twitter).

Cá mập sinh sống ở các hệ sinh thái trên khắp thế giới, bao gồm rừng ngập mặn, rạn san hô nhiệt đới, Bắc Băng Dương lạnh giá. Dù sống ở đâu hay lớn cỡ nào, tất cả cá mập đều là động vật săn mồi và đóng vai trò thiết yếu đối với sự lành mạnh của môi trường, theo Jenny Bortoluzzi, nghiên cứu sinh ở khoa động vật học thuộc Đại học Trinity Dublin, Ireland.

Cá mập loại bỏ những con cá ốm yếu, đảm bảo quần thể cá luôn khỏe mạnh và ở quy mô phù hợp với những nguồn tài nguyên trong môi trường sống. Thậm chí chỉ riêng sự tồn tại của cá mập cũng giúp bảo tồn hệ sinh thái. Ví dụ, cá mập hổ (Galeocerdo cuvier) sống ở cánh đồng cỏ biển xua đuổi rùa và ngăn chúng ăn quá nhiều loài thực vật này.

Cá mập cũng góp phần điều phối sản sinh oxy dưới đại dương bằng cách ăn những loài cá chuyên tiêu hóa sinh vật phù du nhả oxy, theo Victoria Vásquez, nghiên cứu sinh ở Phòng thí nghiệm hải dương Moss Landing.

Môi trường rạn san hô cũng là ví dụ tốt khác về tầm quan trọng của cá mập đối với sự đa dạng sinh học và hệ sinh thái, theo Toby Daly-Engel, trợ lý giáo sư khoa học hải dương kiêm giám đốc Phòng thí nghiệm bảo tồn cá mập ở Đại học Công nghệ Florida. "Nếu cá mập biến mất, số lượng cá nhỏ sẽ bùng nổ bởi không có loài nào ăn thịt chúng. Không lâu sau, thức ăn của chúng gồm sinh vật phù du, tổ chức vi sinh vật và tôm nhỏ đều sẽ cạn kiệt, cuối cùng tất cả cá nhỏ sẽ chết đói", Daly-Engel giải thích.

Khi không còn cá mập, tảo và vi khuẩn sẽ xâm nhập và bao phủ rạn đá, khiến san hô không thể quang hợp. "San hô sẽ chết, để lại lớp khung sau này biến thành đá vôi", Daly-Engel nói.

Cá mập cũng cung cấp thức ăn cho động vật ăn thịt ở đại dương. Những con cá mập trắng mất gan dạt vào bãi biển Nam Phi được cho là nạn nhân của cá voi sát thủ.

Khoảng 25% cá mập và cá đuối bị đe dọa tuyệt chủng, theo Smithsonian Channel. Do cá mập sinh ít và con non chậm phát triển, số lượng cá mập không được bổ sung đủ nhanh để bù đắp thiệt hại do đánh bắt thương mại gây ra.

TIN CŨ HƠN
Loài tôm có thể sống trong nước nóng 450 độ C

Loài tôm có thể sống trong nước nóng 450 độ C

Loài tôm này được cho là sống sâu hơn bất kỳ loài tôm nào từng được biết tới trên thế giới.

Đăng ngày: 17/02/2026
Những hiện tượng kỳ lạ trên đại dương

Những hiện tượng kỳ lạ trên đại dương

Hoa băng trên biển, thủy triều đỏ, băng trôi nhiều sọc màu sắc hay xoáy nước băng là những hiện tượng tự nhiên kỳ lạ xuất hiện trên các đại dương.

Đăng ngày: 07/02/2026
Những loài cá tàng hình độc đáo

Những loài cá tàng hình độc đáo

Việc nghiên cứu khả năng phản ánh sáng phân cực của cá sẽ giúp con người sáng chế các vật dụng “tàng hình” trong tương lai.

Đăng ngày: 14/01/2026
Dòng Gulf Stream, hệ thống sưởi khổng lồ của đại dương

Dòng Gulf Stream, hệ thống sưởi khổng lồ của đại dương

Gulf Stream, dòng nước ấm từ vịnh Mexico qua Đại Tây Dương đến châu Âu, liệu sẽ biến mất hay không? Các nhà khoa học tỏ ra lo lắng. Dòng hải lưu này giúp các vùng dọc theo đại dương ở châu Âu được ấm hơn, nay đã yếu đi. Đây là hậu quả của t

Đăng ngày: 03/01/2026
Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Tại Việt Nam trước năm 1995, người ta tình cờ bắt được một con cá loại này ở biển Nha Trang và từ đó đến nay, không gặp lại nữa.

Đăng ngày: 01/01/2026
San hô là động vật hay thực vật?

San hô là động vật hay thực vật?

San hô là các sinh vật biển thuộc lớp San hô (Anthozoa) tồn tại dưới dạng các thể polip nhỏ giống hải quỳ, thường sống thành các quần thể gồm nhiều cá thể giống hệt nhau.

Đăng ngày: 24/12/2025
Top 6 loài cá to lớn nhất đại dương

Top 6 loài cá to lớn nhất đại dương

Thế giới đại dương rộng lớn với muôn vàn loài động vật khiến chúng ta phải khao khát được khám phá, từ hung tợn cho tới kỳ lạ với những khả năng đặc biệt, chúng dần thu hút sự tò mò của con người hơn.

Đăng ngày: 15/12/2025
Khoa Học News