Dự đoán thời tiết nhờ "chuyện ấy" của côn trùng

Các nhà khoa học vừa phát hiện một cách mới để dự đoán sự thay đổi của thời tiết: quan sát chuyện giao phối của các côn trùng như bọ cánh cứng hoặc rệp.

>>> Phát hiện 40 loài bọ cánh cứng mới ở quần đảo Tahiti

Theo các nhà nghiên cứu đến từ trường Đại học Tây Ontario (Canada), đời sống tình dục của các con côn trùng là những dấu hiệu tin cậy hé lộ những trận bão sắp tới.

Khi áp suất không khí giảm xuống, ám chỉ sắp xảy ra một trận mưa, các con đực thuộc loài bọ cánh cứng Diabrotica speciosa, sinh trưởng ở nhiều khu vực Bắc Mỹ, đã bỏ qua những nghi thức ve vãn cầu kỳ thường lệ để lao ngay vào "hành sự" với bạn tình. Các nhà nghiên cứu cho rằng, điều này là vì kích thước cơ thể của bọ Diabrotica speciosa khiến chúng rất dễ bị tổn thương trước thời tiết khắc nghiệt.


Khi trời sắp mưa, các con đực thuộc loài bọ cánh cứng Diabrotica speciosa đã bỏ qua những nghi thức ve vãn cầu kỳ thường lệ để lao ngay vào giao phối. (Ảnh: Corbis)

Trong khi đó, các con rệp lại tiết ra ít hormone tình dục hơn trước sự đe dọa của các cơn mưa tầm tã. Hành động này nhằm giúp chúng bảo tồn năng lượng cho việc bám trụ trên các lá cây để thoát chết. Nhà nghiên cứu Jeremy McNeil nói, đối với rệp, một giọt mưa cũng giống như một chiếc tủ lạnh rơi đè lên người chúng ta.

Ở Việt Nam, từ thời xa xưa, trong dân gian đã truyền tai nhau những cách tiên liệu sự thay đổi thời tiết gần gũi và đơn giản hơn. Chẳng hạn như, mỗi khi người ta thấy kiến lũ lượt tha nhau rời khỏi tổ, thời tiết sau đó chắc chắn thay đổi, đặc biệt khi sắp có mưa bão. Lí do là vì, trong cơ thể kiến có tích hợp "bộ phận cảm biến sinh học", nhạy cảm với sự thay đổi thời tiết.

Ngoài kiến, người Việt cũng biết một số loài côn trùng khác có khả năng đặc biệt tương tự, chẳng hạn như chuồn chuồn. Chỉ cần nhìn vào cách chuồn chuồn bay là có thể đoán được trời nắng hay mưa. Ông cha ta có câu: "Chuồn chuồn bay thấp, mưa ngập bờ ao. Chuồn chuồn bay cao, mưa rào lại tạnh".

Cho đến nay, khoa học chưa thể lý giải được tại sao có những loài lại "nhạy" với sự thay đổi của thời tiết, có loài không. Đây được coi là đặc tính sinh học của loài.

TIN CŨ HƠN
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 19/01/2026
Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt phổ biến xảy ra ở khắp mọi nơi trên trái đất của chúng ta, đó là sấm sét. Nó là một luồng điện cực mạnh và sẵn sàng phá hủy mọi thứ mà nó phóng xuống.

Đăng ngày: 15/01/2026
Núi lửa là gì? Núi lửa được hình thành như thế nào?

Núi lửa là gì? Núi lửa được hình thành như thế nào?

Núi lửa đã gây ra rất nhiều ảnh hưởng đến đời sống của những người đang sống trong vùng gần cửa miệng của hiện tượng này. Nhưng đã bao giờ bạn tử hỏi núi lửa là gì không?

Đăng ngày: 12/01/2026
Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn tại Brazil sở hữu vẻ đẹp tựa thiên đường nhưng với gần 400.000 con rắn độc bậc nhất thế giới vừa là nỗi sợ, vừa kích thích sự hiếu kỳ của du khách ưa mạo hiểm.

Đăng ngày: 04/01/2026
Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là hiệu ứng làm cho không khí của Trái đất nóng lên do bức xạ sóng ngắn của Mặt trời có thể xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất; mặt đất hấp thu nóng lên lại bức xạ sóng dài vào.

Đăng ngày: 28/12/2025
Ngày Hạ chí là gì?

Ngày Hạ chí là gì?

Ngày hạ chí là một trong 24 tiết khí trong nông lịch. Đây cũng là một trong những thời điểm rất đặc biệt trong năm đánh dấu sự khởi đầu chính thức của mùa hè.

Đăng ngày: 26/12/2025
Nguy hiểm núi lửa Indonesia rung chuyển 500 lần/ngày

Nguy hiểm núi lửa Indonesia rung chuyển 500 lần/ngày

Thông tin từ Cơ quan Giảm nhẹ Thảm họa quốc gia Indonesia (BNPB) cho biết cơ quan đã ghi nhận mỗi ngày có 500 cơn địa chấn xảy ra xung quanh núi lửa Mount Agung ở đảo Bali, Indonesia.

Đăng ngày: 17/12/2025
Khoa Học News