Khoa Học News

Giá trị bất hoại của "Kinh Kim Cương" - sách in cổ xưa nhất thế giới

Chữ "kim cương" tượng trưng cho tính sắc bén và giác ngộ của trí tuệ. Như kim cương có thể cắt xuyên nhiều vật liệu, trí tuệ có thể cắt đứt vô minh, ảo tưởng, hướng con người hướng tới giác ngộ.

Được in cách đây hơn 1.100 năm, cuốn "Kinh Kim Cương" của Trung Quốc, hiện được lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Anh, là một trong những tài liệu hấp dẫn nhất thế giới.


Cuốn Kinh Kim Cương hiện được lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Anh. (Ảnh: Bristishlibrary).

Rất có thể khi được hỏi tên của cuốn sách cổ nhất trên thế giới, phần lớn câu trả lời sẽ là Kinh thánh Gutenberg. Tuy nhiên, không phải Kinh thánh mà Kinh Kim Cương - văn bản Phật giáo mới là cuốn sách in xưa nhất thế giới.

Cuốn sách chính là một ví dụ điển hình về công nghệ in ấn cổ xưa, thể hiện những tiến bộ lịch sử trong việc sản xuất sách vào thời nhà Đường.

Cuốn sách được in vào khi nào?

Theo Smithsonian (tạp chí khoa học và tự nhiên của Mỹ), không ai biết chắc Vương Kiệt là ai và tại sao ông lại in Kinh Kim Cương. Tuy nhiên, cuối cuộn Kinh Kim cương này có lời đề cho biết chính xác ngày thực hiện kinh. Lời cuối sách viết: "Vương Kiệt thay mặt song thân cẩn lập để hoằng pháp, 11 tháng 5 năm 868". Từ đó, người ta có thể xác định cuốn kinh do Vương Kiệt chủ trương thực hiện vào năm 868.

Bên cạnh những ý nghĩa khi tìm hiểu lịch sử Phật giáo, bản in năm 868 cho thấy trình độ nghề in ở Trung Quốc cổ đã phát triển từ thế kỷ thứ 8.

Thời điểm được phát hiện

Kinh Kim Cương là một văn bản Phật giáo cổ xưa ban đầu được viết bằng tiếng Phạn. Vương Viên Lục - một đạo sĩ Trung Quốc - đã tìm thấy cuốn kinh này trong Thiên Phật động (quần thể hang động quanh con đường tơ lụa ở Đôn Hoàng, phía tây bắc Trung Quốc). Đây là một trong 4.000 cuộn giấy và tài liệu được được xác định là có từ khoảng năm 1.000.

Vào năm 1907, nhà khảo cổ học người Anh gốc Hungary tên là Marc Aurel Stein đang thực hiện một chuyến thám hiểm để lập bản đồ Con đường tơ lụa cổ đại thì được nghe về thư viện bí ẩn này. Ông đã chi một số tiền để mua lại hàng nghìn tài liệu, trong đó có Kinh Kim Cương.

Sau đó, người này đã tặng lại nó cho Bảo tàng Quốc gia Anh. Ngày nay, cuốn kinh được bảo quản trong Thư viện Quốc gia Anh và được công nhận là cuốn sách in có niên đại lâu đời nhất còn tồn tại.

 
Hình vẽ Đức Phật đang thuyết pháp trên trang đầu tiên của Kinh Kim Cương. (Ảnh: Britannica).

Không phải là cuốn sách thông thường

Theo India Times, Kinh Kim Cương không phải là một cuốn sách thông thường mà là một cuộn giấy. Nó dài khoảng 5m và rộng 27cm và văn bản được in bằng kỹ thuật in khắc gỗ, trong đó mỗi trang được khắc vào một khối gỗ. Những khối này sau đó được in mực và ép lên một tờ giấy hoặc vải.

Làm nên độ dài 5m là 7 phần được dán lại với nhau. Khi đọc, người ta trải cuộn giấy ra từ một ống hoặc que bằng gỗ làm trục, đọc từ trên xuống dưới, từ trái sang phải.

Nó là một văn bản ngắn gọn bao gồm khoảng 6.000 từ, là một trong vô số văn bản thiêng liêng, thường được gọi là "kinh" trong Phật giáo Đại thừa, nhánh Phật giáo phổ biến nhất ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đông Nam Á.

Nhiều hành giả tin rằng Kinh Đại thừa được Đức Phật trực tiếp truyền dạy, và Kinh Kim Cương có hình thức một cuộc trò chuyện giữa đệ tử của Đức Phật là Subhati và chính Đức Phật, miêu tả một sự trao đổi sâu sắc về trí tuệ và hiểu biết sâu sắc.

Bản chất của Kinh Kim Cương

Trong Kinh Kim Cương, chữ "kim cương" tượng trưng cho tính chất sắc bén và giác ngộ của trí tuệ. Như một viên kim cương có thể dễ dàng cắt xuyên qua nhiều vật liệu khác nhau, trí tuệ có thể cắt đứt vô minh và ảo tưởng, hướng dẫn con người hướng tới giác ngộ.

 
Đạo sĩ Vương Viên Lục - người đã tìm thấy cuốn Kinh Kim Cương trong Thiên Phật động.

Về cơ bản, cuốn sách truyền tải ý tưởng rằng trí tuệ, giống kim cương, giúp hành giả nhận thức được bản chất đích thực của thực tại và giải thoát bản thân khỏi đau khổ.

Ý nghĩa của Kinh Kim Cương vượt qua ranh giới địa lý và văn hóa. Vào năm 2013, Thư viện Anh đã thực hiện thành công một sáng kiến kéo dài hàng thập kỷ tập trung vào việc bảo tồn cuốn sách in có niên đại lâu đời nhất thế giới.

Được thực hiện bởi Dự án Quốc tế Đôn Hoàng tại Thư viện Anh, một đoạn phim ngắn được sản xuất để thuật lại hành trình của cuộn kinh cổ này, bao gồm ý nghĩa lịch sử, các khía cạnh khoa học và những nỗ lực bảo tồn tỉ mỉ đã được thực hiện.

Bản dịch đầy đủ tiêu đề của tài liệu này là "Viên kim cương cắt xuyên mộng ảo". Susan Whitfield, Giám đốc Dự án Đôn Hoàng, giải thích kinh này giúp cắt đứt nhận thức của chúng ta về thế giới và ảo tưởng về nó.

"Chúng ta chỉ nghĩ rằng chúng ta tồn tại với tư cách cá nhân nhưng trên thực tế, chúng ta không ở trong trạng thái hoàn toàn bất nhị: không có cá nhân, không có chúng sinh," Whitfield viết.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Việc hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có thể dẫn đến mối đe dọa đối với con người?

Việc hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có thể dẫn đến mối đe dọa đối với con người?

Nghiên cứu xác chết và hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có ý nghĩa rất lớn trong việc tìm hiểu quá trình tiến hóa sinh thái của Trái Đất và dự đoán những rủi ro trong tương lai.

Đăng ngày: 08/11/2026
Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Năm 1981, tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) có một cậu bé nhặt được một bảo vật “kì lạ” liền mang đến bảo tàng lịch sử Thiểm Tây. Đến tận 10 năm sau, những bí mật của bảo vật này mới được hé lộ.

Đăng ngày: 08/11/2026
Những món báu vật vô giá mang đậm dấu ấn của các triều đại ở Trung Quốc

Những món báu vật vô giá mang đậm dấu ấn của các triều đại ở Trung Quốc

Bên trong bảo tàng Cố Cung ở Bắc Kinh, Trung Quốc, hiện đang lưu giữ và trưng bày hơn 1,8 triệu cổ vật của nhiều triều đại nước này.

Đăng ngày: 07/11/2026
Tìm thấy chiếc cốc “xuyên không” trong mộ cổ hơn 2.000 năm

Tìm thấy chiếc cốc “xuyên không” trong mộ cổ hơn 2.000 năm

Các nhà khảo cổ bất ngờ khi tìm thấy chiếc cốc thời hiện đại trong mộ cổ hơn 2.000 năm. Đây là bảo vật gì?

Đăng ngày: 07/11/2026
Bạn sang nhà chơi phát hiện "núi vàng, núi bạc hơn 100 tỷ": Chưa kịp vui mừng tình bạn lâu năm đã sứt mẻ!

Bạn sang nhà chơi phát hiện "núi vàng, núi bạc hơn 100 tỷ": Chưa kịp vui mừng tình bạn lâu năm đã sứt mẻ!

Một kho báu toàn vàng và bạc cổ từng được phát hiện trên mảnh đất của một người nông dân khiến thế giới ngỡ ngàng.

Đăng ngày: 06/11/2026
Phát hiện gây sốc: Một quái vật tưởng hiền lành nhưng thực chất đã tiêu diệt 70% sinh vật Trái đất

Phát hiện gây sốc: Một quái vật tưởng hiền lành nhưng thực chất đã tiêu diệt 70% sinh vật Trái đất

Đi ngược thời gian về kỷ Devon, thời đại thảm khốc nhất với hàng loạt cuộc đại tuyệt chủng, các nhà khoa học đã xác định được thủ phạm vô cùng bất ngờ, là thứ vẫn tồn tại trên Trái đất ngày nay.

Đăng ngày: 06/11/2026
Người Đông Á mang gene một loài người khác với nhiều bất thường

Người Đông Á mang gene một loài người khác với nhiều bất thường

Nhóm nghiên cứu từ Anh đã tìm ra câu trả lời cho bí ẩn hóc búa: Loài người cổ Neanderthals sinh sống chủ yếu ở châu Âu, vì sao người Đông Á lại mang DNA của họ nhiều nhất thế giới?

Đăng ngày: 06/11/2026
Khoa Học News