Giải mã bí ẩn những hố băng lạ liên tục xuất hiện tại Nam Cực trong nhiều thập kỷ qua

Đầu thập niên 1970, khi công nghệ vệ tinh lần đầu tiên cho phép chụp lại ảnh Trái đất từ không gian, con người cũng thu được rất nhiều hình ảnh kỳ lạ. Một trong số đó là cái hố băng bí ẩn xuất hiện trên tảng băng trôi vùng biển Lazarev của Nam Cực.

Băng trôi tại Nam Cực biến động theo mùa. Mùa đông thì có rất nhiều, mùa hè thì biến mất. Tuy nhiên vấn đề nằm ở chỗ trên một tảng băng trôi lại xuất hiện cái hố hết sức kỳ lạ mà không ai giải thích được, dù đã tốn hàng thập kỷ để tìm hiểu.

Giải mã bí ẩn những hố băng lạ liên tục xuất hiện tại Nam Cực trong nhiều thập kỷ qua
Trên một tảng băng trôi lại xuất hiện cái hố hết sức kỳ lạ mà không ai giải thích được.

Khoảng cuối năm 2017 - tháng mùa đông lạnh nhất của Nam Cực, thời điểm băng trôi dày đặc bậc nhất - cái hố ấy lại đột nhiên xuất hiện. Nó rộng tới 9.500km2, và liên tục nở rộng tới 740% trong 2 tháng kế tiếp trước khi biến mất khi hè đến. 

Loading...

Nhưng cuối cùng, sau hàng thập kỷ lao tâm khổ tứ thì mới đây, các chuyên gia từ ĐH New York Abu Dhabi (NYUAD) đã có được đáp án. Những cái hố này được gọi là polynya (hay hố phù du), là sản phẩm còn sót lại từ những cơn lốc xoáy lớn ngoài biển.

Tháng 9/2017, các đợt không khí ấm và lạnh đã va chạm tại Nam Cực, tạo thành cơn lốc xoáy với vận tốc gió lên tới 117km/h. Các đợt sóng thần cao đến 16m nổ ra, đẩy băng đây cuốn đi mọi hướng xung quanh tâm bão. Khi bão tan đi, những gì còn sót lại sẽ là những tảng băng trôi đã được tập hợp, với một cái hố ở giữa - chính là vị trí tâm bão.

Dù câu chuyện ra đời nghe có vẻ hết sức khốc liệt, nhưng hệ quả polynya tạo ra có phần thú vị, thậm chí là quan trọng. Nó tạo ra một môi trường tuyệt vời dành cho động vật hoang dã vùng cực, bao gồm cả hải cẩu lẫn chim cánh cụt, cũng như nơi ăn chốn ở cho các sinh vật phù du. 

Giải mã bí ẩn những hố băng lạ liên tục xuất hiện tại Nam Cực trong nhiều thập kỷ qua
Các hố polynya giống như một cánh cửa sổ, nối thế giới dưới lớp băng với bầu trời.

Tuy nhiên, những cái hố này cũng có thể xem là dấu hiệu của biến đổi khí hậu.

"Các hố polynya giống như một cánh cửa sổ, nối thế giới dưới lớp băng với bầu trời, và vận chuyển nguồn năng lượng lớn giữa đại dương và khí quyển suốt mùa đông" - Diana Francis, tác giả nghiên cứu cho biết.

"Bởi có kích cỡ lớn, chúng gây ảnh hưởng đến khí hậu của cả khu vực, và thậm chí là toàn cầu khi đại dương tiếp tục luân chuyển".

Đây là điều khiến cho nghiên cứu này trở nên quan trọng. Các polynya về cơ bản có thể tạo ra môi trường sống tốt cho động vật, nhưng sự xuất hiện của chúng cũng gây ảnh hưởng không nhỏ khí hậu, và thậm chí có thể tác động đến tốc độ Trái đất nóng lên hiện nay. Khi chúng xuất hiện càng nhiều, mô hình dự đoán khí hậu của khoa học cũng ngày càng trở nên thiếu chính xác.

Theo Francis, việc phát hiện các hố polynya có khả năng tác động đến quá nhiều thứ là điều rất hệ trọng, và tỉ lệ chúng thực sự làm được là tương đối cao. Khi khí hậu ngày càng nóng lên, các cơn bão hoạt động cũng mạnh hơn, thường xuyên hơn và tiến gần hơn đến Nam Cực, tạo điều kiện để polynya xuất hiện ngày càng nhiều.

Để dự đoán các thảm họa khí hậu, việc có thêm một biến số nữa là polynya thực sự không phải điều giới khoa học mong đợi. 

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Geophysical Research: Atmospheres.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Tại sao bom tạo ra âm thanh huýt sáo khi chúng rơi?

Tại sao bom tạo ra âm thanh huýt sáo khi chúng rơi?

Đối với những ai không quen thuộc với công nghệ quân sự, thì tiếng còi huýt sáo này có thể nghe khá lạ thường, họ có thể nghĩ rằng tại chiến trường việc đưa ra âm thanh có tính chất cảnh báo như vậy cho kẻ thù là không khôn ngoan.

Đăng ngày: 08/05/2019
Vì sao vệ tinh không rơi khỏi bầu trời?

Vì sao vệ tinh không rơi khỏi bầu trời?

Thuật ngữ "vệ tinh" thường để chỉ một vệ tinh nhân tạo, nó là một vật thể do con người chế tạo và bay quanh Trái Đất (hay một thiên thể khác).

Đăng ngày: 08/05/2019
Vì sao mọi người thường đeo đồng hồ tay trái?

Vì sao mọi người thường đeo đồng hồ tay trái?

Đồng hồ luôn là phụ kiện của mọi giới tính, lứa tuổi. Đồng hồ không chỉ là công cụ để ta có thể xem giờ mà còn là một món trang sức khiến bạn trở nên sang trọng, quý phái duyên dáng hơn.

Đăng ngày: 07/05/2019
Sahara có trở thành nhà máy năng lượng mặt trời khổng lồ?

Sahara có trở thành nhà máy năng lượng mặt trời khổng lồ?

Bất cứ ai đến thăm Sahara đều ấn tượng bởi cái nắng và nóng ở sa mạc này. Ngoài một vài ốc đảo chỉ có thảm thực vật nhỏ, còn lại hầu hết được bao phủ với đá, cát và cồn cát.

Đăng ngày: 07/05/2019
Quên graphene đi, borophene mới là vật liệu kỳ diệu của tương lai

Quên graphene đi, borophene mới là vật liệu kỳ diệu của tương lai

Giới khoa học đã có con cưng mới, nhưng trước hết phải chứng minh là nó được việc đã.

Đăng ngày: 07/05/2019
Lời giải cho những câu hỏi thách thức nhiều thế hệ

Lời giải cho những câu hỏi thách thức nhiều thế hệ

Con gà có trước hay quả trứng có trước? Vì sao mèo hay tập trung nhìn vào vô định? Da tắc kè đổi màu như thế nào? Cùng tìm kiếm lời giải cho những thắc mắc “không giới hạn độ tuổi” này ngay sau đây!

Đăng ngày: 07/05/2019
Chúng ta giàu là nhờ… gene?

Chúng ta giàu là nhờ… gene?

Cứ tưởng việc giàu nghèo do số phận là quan niệm của người phương đông, nhưng bất ngờ là hiện nay người phương tây cũng bắt đầu quan tâm về vấn đề này.

Đăng ngày: 07/05/2019
Tiêu điểm
Khoa Học News
Trang web của chúng tôi có thể được thực hiện và duy trì bằng cách hiển thị quảng cáo trực tuyến cho khách truy cập của chúng tôi.
Vui lòng xem xét hỗ trợ chúng tôi bằng cách vô hiệu trình chặn quảng cáo của bạn.