Giải mã bí ẩn "núi ma"

Dữ liệu khảo sát mới nhất cho thấy dãy núi nằm sâu dưới dải băng Nam cực từng “chết đi sống lại” cách đây hàng trăm triệu năm.

Dãy Gamburtsev - có kích cỡ bằng dãy Alps ở châu Âu - nằm sâu dưới dải băng đông Nam cực. Việc phát hiện ra dãy núi này vào cuối những năm 50 thế kỷ trước là một sự ngạc nhiên lớn đối với giới nghiên cứu.

Dãy Gamburtsev là nơi mà dải băng nổi tiếng bắt đầu cuộc “diễu hành” trên khắp Nam cực. Giải mã bí ẩn dãy núi này sẽ cung cấp thêm thông tin cho các cuộc nghiên cứu về khí hậu, giúp tìm hiểu những thay đổi trước đây trên trái đất và cả những kịch bản tương lai của hành tinh xanh.

Tiến sĩ Fausto Ferraccioli, chuyên viên điều tra chính của dự án “tỉnh Gamburtsev của Nam cực” (AGAP), cùng cộng sự đã bay tới bay lui trên khu vực phía đông của lục địa trắng, vẽ hình dạng dãy núi bí ẩn bằng radar xuyên băng, dùng địa chấn kế thăm dò sâu bên trong trái đất. Nhóm AGAP tin rằng tất cả những dữ liệu này có thể giải thích sự hình thành dãy Gamburtsev.


Phác thảo hình ảnh 3 chiều dãy Gamburtsev, tầng trên là lớp băng che phủ

Câu chuyện bắt đầu cách đây hơn 1 tỉ năm, rất lâu trước khi sự sống hình thành trên hành tinh xanh, khi các châu lục đang trôi giạt. Sự va chạm sau đó đã hình thành những ngọn núi và cũng tạo ra một “gốc” dày đặc bên dưới, nằm trong vỏ trái đất.

Qua hàng trăm triệu năm, những đỉnh núi này từ từ bị mòn đi, chỉ phần gốc lạnh giá là được bảo toàn. Thế rồi, cách đây khoảng 250 -100 triệu năm, khi các con khủng long khổng lồ rảo bước trên hành tinh, lớp vỏ trái đất bắt đầu vỡ toạc ra. Sự rạn nứt đã làm ấm và hồi sinh phần gốc, cung cấp cho nó sức mạnh cần thiết để nâng đất lên một lần nữa nhằm tái tạo những ngọn núi. Quá trình nâng vẫn tiếp tục khi các thung lũng sâu bị cắt ngang sau đó bởi những dòng sông và sông băng.

Và chính những sông băng đó cũng đã viết chương cuối cùng cách đây khoảng 35 triệu năm, khi chúng nhập chung lại để hình thành dải băng đông Nam cực, chôn vùi dãy Gamburtsev. “Cuộc nghiên cứu này giải đáp bí ẩn về việc làm sao lại có những dãy núi trẻ trong lòng một lục địa già. Trong trường hợp này, dãy Gamburtsev có thể đã hoàn toàn bị mòn để rồi mọc trở lại một cách kỳ diệu”, tiến sĩ Robin Bell - một thành viên khác của nhóm nghiên cứu - phát biểu với BBC.

Giai đoạn tiếp theo của cuộc nghiên cứu sẽ là khoan xuyên qua lớp băng và vào núi để thu thập những mẫu đá đầu tiên của Gamburtsev.

TIN CŨ HƠN
Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn tại Brazil sở hữu vẻ đẹp tựa thiên đường nhưng với gần 400.000 con rắn độc bậc nhất thế giới vừa là nỗi sợ, vừa kích thích sự hiếu kỳ của du khách ưa mạo hiểm.

Đăng ngày: 04/01/2026
Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là hiệu ứng làm cho không khí của Trái đất nóng lên do bức xạ sóng ngắn của Mặt trời có thể xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất; mặt đất hấp thu nóng lên lại bức xạ sóng dài vào.

Đăng ngày: 28/12/2025
Ngày Hạ chí là gì?

Ngày Hạ chí là gì?

Ngày hạ chí là một trong 24 tiết khí trong nông lịch. Đây cũng là một trong những thời điểm rất đặc biệt trong năm đánh dấu sự khởi đầu chính thức của mùa hè.

Đăng ngày: 26/12/2025
Nguy hiểm núi lửa Indonesia rung chuyển 500 lần/ngày

Nguy hiểm núi lửa Indonesia rung chuyển 500 lần/ngày

Thông tin từ Cơ quan Giảm nhẹ Thảm họa quốc gia Indonesia (BNPB) cho biết cơ quan đã ghi nhận mỗi ngày có 500 cơn địa chấn xảy ra xung quanh núi lửa Mount Agung ở đảo Bali, Indonesia.

Đăng ngày: 17/12/2025
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 16/12/2025
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 14/12/2025
Hướng dẫn xử lý nước và vệ sinh môi trường trong mùa bão lụt

Hướng dẫn xử lý nước và vệ sinh môi trường trong mùa bão lụt

Sau bão lụt, thường xảy ra nhiều loại dịch bệnh như tả, lỵ, thương hàn... mà nguyên nhân chính là do môi trường và nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm.

Đăng ngày: 12/12/2025
Khoa Học News