Giải mã bí ẩn "núi ma"

Dữ liệu khảo sát mới nhất cho thấy dãy núi nằm sâu dưới dải băng Nam cực từng “chết đi sống lại” cách đây hàng trăm triệu năm.

Dãy Gamburtsev - có kích cỡ bằng dãy Alps ở châu Âu - nằm sâu dưới dải băng đông Nam cực. Việc phát hiện ra dãy núi này vào cuối những năm 50 thế kỷ trước là một sự ngạc nhiên lớn đối với giới nghiên cứu.

Dãy Gamburtsev là nơi mà dải băng nổi tiếng bắt đầu cuộc “diễu hành” trên khắp Nam cực. Giải mã bí ẩn dãy núi này sẽ cung cấp thêm thông tin cho các cuộc nghiên cứu về khí hậu, giúp tìm hiểu những thay đổi trước đây trên trái đất và cả những kịch bản tương lai của hành tinh xanh.

Tiến sĩ Fausto Ferraccioli, chuyên viên điều tra chính của dự án “tỉnh Gamburtsev của Nam cực” (AGAP), cùng cộng sự đã bay tới bay lui trên khu vực phía đông của lục địa trắng, vẽ hình dạng dãy núi bí ẩn bằng radar xuyên băng, dùng địa chấn kế thăm dò sâu bên trong trái đất. Nhóm AGAP tin rằng tất cả những dữ liệu này có thể giải thích sự hình thành dãy Gamburtsev.


Phác thảo hình ảnh 3 chiều dãy Gamburtsev, tầng trên là lớp băng che phủ

Câu chuyện bắt đầu cách đây hơn 1 tỉ năm, rất lâu trước khi sự sống hình thành trên hành tinh xanh, khi các châu lục đang trôi giạt. Sự va chạm sau đó đã hình thành những ngọn núi và cũng tạo ra một “gốc” dày đặc bên dưới, nằm trong vỏ trái đất.

Qua hàng trăm triệu năm, những đỉnh núi này từ từ bị mòn đi, chỉ phần gốc lạnh giá là được bảo toàn. Thế rồi, cách đây khoảng 250 -100 triệu năm, khi các con khủng long khổng lồ rảo bước trên hành tinh, lớp vỏ trái đất bắt đầu vỡ toạc ra. Sự rạn nứt đã làm ấm và hồi sinh phần gốc, cung cấp cho nó sức mạnh cần thiết để nâng đất lên một lần nữa nhằm tái tạo những ngọn núi. Quá trình nâng vẫn tiếp tục khi các thung lũng sâu bị cắt ngang sau đó bởi những dòng sông và sông băng.

Và chính những sông băng đó cũng đã viết chương cuối cùng cách đây khoảng 35 triệu năm, khi chúng nhập chung lại để hình thành dải băng đông Nam cực, chôn vùi dãy Gamburtsev. “Cuộc nghiên cứu này giải đáp bí ẩn về việc làm sao lại có những dãy núi trẻ trong lòng một lục địa già. Trong trường hợp này, dãy Gamburtsev có thể đã hoàn toàn bị mòn để rồi mọc trở lại một cách kỳ diệu”, tiến sĩ Robin Bell - một thành viên khác của nhóm nghiên cứu - phát biểu với BBC.

Giai đoạn tiếp theo của cuộc nghiên cứu sẽ là khoan xuyên qua lớp băng và vào núi để thu thập những mẫu đá đầu tiên của Gamburtsev.

TIN CŨ HƠN
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 15/03/2026
Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Trong quá khứ có không ít cơn bão với sức gió mạnh kỷ lục nhưng lại không gây ra nhiều thiệt hại.

Đăng ngày: 08/03/2026
Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Các loại cốc giấy dùng 1 lần đang được rất nhiều người ưa dùng vì tính tiện dụng và nhanh gọn. Song sự thật về chúng không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 26/02/2026
Bí ẩn thác nước chảy vào

Bí ẩn thác nước chảy vào "Chiếc ấm của Quỷ dữ"

Thác nước đôi Devil’s Kettle, thuộc bang Minnesota, Hoa Kỳ, có một dòng chảy vào hồ Superior; tuy nhiên, điểm đến của dòng kia đến bây giờ vẫn còn là một ẩn số của thiên nhiên…

Đăng ngày: 17/02/2026
Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Hồ nước Kaindy dài 400m ở Kazakhstan có một vẻ đẹp rất đặc biệt với một khu rừng kỳ lạ mọc dưới đáy hồ.

Đăng ngày: 11/02/2026
Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu

Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu "thức giấc"

Ngọn núi lửa lớn nhất thế giới Mauna Loa ở tiểu bang Hawaii của Mỹ có dấu hiệu phun trào trở lại.

Đăng ngày: 08/02/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 19/01/2026
Khoa Học News