Khoa Học News

Giải mã bí ẩn phun trào của siêu núi lửa

Các nhà nghiên cứu phát hiện, các siêu núi lửa có thể phun trào bất kỳ lúc nào, mà không cần có sự tác động của động đất hoặc yếu tố kích thích từ bên ngoài.

Hiện trên Trái đất có khoảng 20 siêu núi lửa đã được biết đến, bao gồm cả Hồ Toba ở Indonesia, hồ Taupo ở New Zealand và khu cánh đồng Phlegraean gần Naples, Italia. Tính trung bình, cứ 100.000 năm mới xảy ra một vụ phun trào của siêu núi lửa. Tuy nhiên, khi xảy ra, nó có ảnh hưởng rất nghiêm trọng đối với khí hậu và sinh thái học của Trái đất, tương đương với một vụ va chạm thiên thạch.


Nếu thức giấc, siêu núi lửa Yellowstone (Mỹ) được cho là sẽ tạo ra sự hủy diệt khủng khiếp. (Ảnh: BBC)

Khi một siêu núi lửa "nổi cơn thịnh nộ" cách đây 600.000 năm ở bang Wyoming (Mỹ), tại nơi ngày nay là Công viên quốc gia Yellowstone, nó đã phóng ra hơn 1.000km3 khói và nham thạch vào bầu khí quyển, đủ để chôn vùi một thành phố lớn tới độ sâu vài km. Vụ phun trào này lớn gấp 100 lần mức độ phun trào của núi lửa Pinatubo ở Philippines năm 1992 và thậm chí vượt xa "cơn thịnh nộ" lịch sử của núi lửa Krakatoa năm 1883.

Giới khoa học nhận định, việc siêu núi lửa thức giấc và gây hủy hoại là điều không thể tránh khỏi, nhưng khả năng dự đoán thời điểm thảm họa xảy ra vô cùng quan trọng, giúp chúng ta sẵn sàng có biện pháp ứng phó.

Theo một thử nghiệm của các nhà nghiên cứu Thụy Sỹ tại Cơ sở ứng dụng phóng xạ Synchrotron châu Âu (ESRF) ở Grenoble, chỉ mình thể tích của macma nóng chảy trong lòng siêu núi lửa cũng đủ làm khởi phát một vụ phun trào khủng khiếp. Wim Malfait, người đứng đầu nghiên cứu của Viện công nghệ ETH Zurich (Thụy Sỹ), nhấn mạnh: "Chúng tôi hiện khám phá ra rằng, siêu núi lửa có thể "thức giấc" chỉ vì kích thước của nó, mà không cần bất kỳ yếu tố tác động bên ngoài nào".


Áp lực từ sự tan chảy của macma nóng bỏng trong lòng siêu núi lửa sẽ tạo ra các vết nứt ở vỏ Trái đất, thông qua đó giúp macma phun trào ra ngoài.

Chuyên gia Malfait và các cộng sự phát hiện, việc tái tạo sức nóng cực điểm và áp suất bên trong "những con quái vật đang ngủ yên" có thể giúp phỏng đoán thảm họa siêu núi lửa trong tương lai.

Trong một nghiên cứu riêng rẽ cũng được đăng tải tạp chí Nature Geoscience, một nhóm chuyên gia đến từ Đại học Geneva (Thụy Sỹ) đã sử dụng một mô hình toán học để lý giải những khác biệt giữa các núi lửa thông thường và siêu núi lửa. Họ nhận thấy, các núi lửa bình thường nhưng tích cực hoạt động có thể tiến hóa theo thời gian thành các siêu núi lửa.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Băng tan ở Tây Tạng và mối nguy đối với Việt Nam

Băng tan ở Tây Tạng và mối nguy đối với Việt Nam

Hàng loạt sông băng trên Cao nguyên Tây Tạng đang tan và thực trạng đó có thể gây nên tác động xấu đối với Việt Nam và nhiều nước châu Á khác.

Đăng ngày: 18/09/2026
Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Dân gian có câu "Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”, để nhắc nhở, cảnh báo mùa lũ ở các tỉnh từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.

Đăng ngày: 16/09/2026
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 15/09/2026
Những việc người dân cần làm trước, trong và sau bão

Những việc người dân cần làm trước, trong và sau bão

Người dân có thể bảo vệ nhà cửa chống bão bằng một số biện pháp chằng chống tương đối đơn giản theo video clip ở dưới.

Đăng ngày: 14/09/2026
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 13/09/2026
Lũ ống là gì? Lũ ống thường xảy ra ở đâu, khi nào?

Lũ ống là gì? Lũ ống thường xảy ra ở đâu, khi nào?

Lũ ống là hiện tượng thiên nhiên xảy ra trong mùa mưa và chỉ có ở miền núi, không ít người lầm tưởng rằng lũ ống chính là lũ quét.

Đăng ngày: 12/09/2026
Vẻ đẹp kì diệu: “thác nước dưới biển” tại đảo Mauritius

Vẻ đẹp kì diệu: “thác nước dưới biển” tại đảo Mauritius

Ảo ảnh thị giác tuyệt đẹp này đã trở thành một danh lam thắng cảnh nổi tiếng thu hút khách du lịch đến với đảo Mauritius.

Đăng ngày: 12/09/2026
Khoa Học News