Giải mã "câu đố" bí ẩn 5.500 tuổi

Các nhà nghiên cứu nghiên cứu đã tìm ra manh mối để giải mã những quả bóng làm bằng đất sét kỳ lạ thuộc nền văn minh Lưỡng Hà từ 5.500 trước.

Sử dụng công nghệ chụp cắt lớp CT và mô hình 3D với độ phân giải cao để phân tích hơn 20 quả bóng đất bí ẩn được tìm thấy ở Choga Mish, phía tây Iran từ những năm 1960, cho thấy bên trong quả bóng có những rãnh nhỏ rộng 1-2mm.

Các rãnh này chứa những thẻ với nhiều hình dạng khác nhau như kim tự tháp, hình quả trứng, ống và nón. Riêng có một loại thẻ do bọc vải đã nát nên các nhà nghiên cứu rất khó quan sát qua chụp CT.


Quả đất sét chứa nhiều rãnh nhỏ và nhiều hình dấu kỳ lạ để ghi lại quá trình mua bán

Đặc biệt họa tiết ở bên ngoài của các quả bóng đều có hình con dấu. Cụ thể là có một con dấu nằm ở giữa đường vòng tròn và thường thì có hai con dấu ở trên và ở dưới hai đầu quả bóng.

Những con dấu ở giữa thường mang những họa tiết phức tạp như trong thần thoại chẳng hạn như quả bóng có hình người chiến đấu với rắn ở Bảo tàng Louvre. Mặt khác, những con dấu ở hai cực quả bóng được lặp đi lặp lại và có họa tiết hình học đơn giản hơn.

Dựa trên bằng chứng này, giáo sư Woods tại Đại học Phương Đông, Viện Chicago cho rằng, rất có thể hình con dấu chiện ở giữa đại diện cho “người mua”. Còn con dấu ở hai bên đầu quả bóng đại diện cho “người bán” hoặc một người thứ ba cùng tham gia vào chứng kiến hay giao dịch. Điều đó giải thích vì sao hình con dấu ở hai đầu được lặp đi lặp lại thường xuyên.


Bên trong một quả đất chứa 49 viên sỏi tượng trưng cho 49 con cừu?

Ngoài ra, theo giáo sư Woods, các hình dạng các thẻ vẽ bên trong rãnh quả bóng rất có thể đại diện cho một loại ký hiệu hay số đếm hàng hóa nào đó. Chẳng hạn như hình quả trứng có thể là một đơn vị tương đương với số 10 dùng để đếm loại hàng hóa.

Thậm chí trước đấy, khi phân tích một quả bóng đất sét Nuzi 3.300 năm tuổi được tìm thấy tại vùng Lưỡng Hà, các nhà khoa học còn phát hiện ra có 49 viên sỏi và hình một người chăn cừu. Điều đó có nghĩa rằng người này có 49 cừu hoặc dê. Giáo sư Woods phỏng đoán những quả đất này chính là cách lưu trữ của người cổ đại.

Từ những manh mối giải mã bí ẩn những quả đất sét này, giáo sư Woods và các nhà khoa học khác dự kiến sẽ tìm ra cách gộp và đổi các thẻ trong quả đất. Bằng cách này, họ hy vọng sẽ tìm ra những bằng chứng sớm nhất về những chữ số phức tạp từng tồn tại thời tiền sử.

TIN CŨ HƠN
Nhà tiên tri Vanga và những dự đoán về các thảm họa

Nhà tiên tri Vanga và những dự đoán về các thảm họa

Không có nhiều người tin vào tiên đoán của những nhà tiên tri. Tuy nhiên, người ta không thể làm ngơ khi những tiên đoán đó thành hiện thực tới 70%. Hãy cùng xem các tiên tri của Vanga qua bài viết dưới đây

Đăng ngày: 09/01/2026
Người thuận tay trái và 16 sự thật

Người thuận tay trái và 16 sự thật "gây sốc"

Thuận tay trái luôn là đề tài rất được mọi người chú ý nhưng dù cho có hàng loạt nghiên cứu đã được công bố thì vẫn có khá nhiều bí ẩn về những người thuận tay trái mà bạn chưa biết đấy.

Đăng ngày: 07/01/2026
Li kì người đàn ông đến Nhật từ một quốc gia không tồn tại

Li kì người đàn ông đến Nhật từ một quốc gia không tồn tại

Theo lời kể của các hành khách tại sân bay, người đàn ông da trắng bí ẩn nói tiếng Pháp, biết chút ít tiếng Nhật và một vài ngôn ngữ khác.

Đăng ngày: 02/01/2026
Những sự kiện thần bí nổi tiếng trong lịch sử

Những sự kiện thần bí nổi tiếng trong lịch sử

Trong lịch sử tồn tại rất nhiều sự kiện thần bí vượt ngoài tầm hiểu biết của nhân loại và ngoài khả năng giải thích của khoa học.

Đăng ngày: 28/12/2025
Thần số học và ý nghĩa bí ẩn của 12 con số

Thần số học và ý nghĩa bí ẩn của 12 con số

Bạn có biết rằng đằng sau các con số từ 1 đến 12 luôn tồn tại những bí ẩn mà chỉ khi nào tiếp cận với thần số học, bạn mới có thể hiểu được?

Đăng ngày: 26/12/2025
Bí ẩn ngôi đền ở Ấn Độ được tạc từ một khối đá duy nhất

Bí ẩn ngôi đền ở Ấn Độ được tạc từ một khối đá duy nhất

Ngôi đền Hindu cổ 1.200 tuổi được tạc từ một khối đá duy nhất này sẽ khiến mọi người kinh ngạc và tin rằng có thể đây là công nghệ xây dựng của người ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 24/12/2025
12 dấu hiệu nhận biết ma rất đơn giản nhưng có tin được không?

12 dấu hiệu nhận biết ma rất đơn giản nhưng có tin được không?

Khó tin nhưng đây vẫn là 12 cách phổ biến và đơn giản nhất giúp bạn kiểm tra ngôi nhà của mình có ma hay không đấy. Cùng khám phá và áp dụng luôn tối nay nhé.

Đăng ngày: 24/12/2025
Khoa Học News