Giải mã động đất kép tại Iran

Địa chấn kép tại Iran xảy ra do hai mảng kiến tạo địa tầng cọ xát nhau theo chiều ngang. Chúng gần mặt đất nên có thể gây thiệt hại lớn về người và vật chất.

>>> Iran: Hàng trăm người chết vì động đất kép

Giới chức Iran thông báo nhiều dư chấn tiếp tục xuất hiện tại phía tây bắc của nước này sau khi hai trận động đất xảy ra hôm 11/8 khiến 306 người chết và hơn 3.000 người bị thương.

Hai cơn địa chấn, có cường độ 6,3 và 6,4 độ Richter, xuất hiện cách nhau khoảng 10km. Đây là hiện tượng bất thường, bởi theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ, vùng tây bắc của Iran mới chỉ hứng chịu 7 trận động đất có cường độ từ 6 độ Richter trở lên trong vòng 40 năm qua.

Gavin Hayes, một nhà nghiên cứu của Trung tâm Thông tin Động đất quốc gia của Mỹ, nói rằng vùng tây bắc Iran đối mặt với nguy cơ động đất cao dù nó không nằm trên ranh giới giữa hai mảng kiến tạo địa tầng, Livescience cho biết.

“Khu vực này là một cao nguyên từng nhô lên bởi sự hội tụ giữa mảng kiến tạo Arab và mảng kiến tạo Âu-Á. Vì thế nó có rất nhiều đường phay (đường đứt gãy) và từng hứng chịu nhiều động đất trong quá khứ”, Hayes nói.

Vỏ trái đất không phải là một khối lành lặn mà nứt thành nhiều mảng. Chúng thường xuyên va chạm và cọ xát với nhau. Mảng kiến tạo Arab tạo nên Arab Saudi, Yemen, Oman và trải dài tới phía bắc Syria, Iraq và phía nam Thổ Nhĩ Kỳ. Do đang dịch chuyển về phía bắc, nó cọ xát với mảng địa tầng Âu-Á, thứ tạo nên phần lớn châu Á và châu Âu.


Bản đồ cho biết cường độ rung lắc từ trận động đất với cường
độ 6.4 độ Richter xảy ra tại Ahar,Iran vào ngày 11/8/2012

Địa chấn kép hôm 11/8 là những trận động đất được tạo nên bởi hiện tượng cọ xát xiên, nghĩa là hai mảng kiến tạo dịch chuyển gần như theo chiều ngang. Những trận động đất như thế thường xảy ra khá gần mặt đất nên con người luôn cảm thấy mặt đất rung lắc rất mạnh.

Dư chấn có cường độ từ 4 độ Richter trở lên thường xuất hiện vài tuần hoặc vài tháng sau những trận động đất do cọ xát xiên.

Những trận động đất ở phía tây bắc Iran thường có cường độ nhỏ hơn 7 độ Richter, Hayes khẳng định. Nhưng do các công trình xây dựng ở khu vực này có chất lượng thấp nên những trận động đất từ 6 tới 7 độ Richter có thể gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Giới truyền thông đưa tin vô số làng bị san phẳng sau động đất kép.

“Ngay sau khi động đất nông xảy ra ở phía tây bắc Iran, chúng ta đều biết rằng hàng trăm người sẽ mất mạng”, Hayes nhận định.

TIN CŨ HƠN
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 19/01/2026
Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt phổ biến xảy ra ở khắp mọi nơi trên trái đất của chúng ta, đó là sấm sét. Nó là một luồng điện cực mạnh và sẵn sàng phá hủy mọi thứ mà nó phóng xuống.

Đăng ngày: 15/01/2026
Núi lửa là gì? Núi lửa được hình thành như thế nào?

Núi lửa là gì? Núi lửa được hình thành như thế nào?

Núi lửa đã gây ra rất nhiều ảnh hưởng đến đời sống của những người đang sống trong vùng gần cửa miệng của hiện tượng này. Nhưng đã bao giờ bạn tử hỏi núi lửa là gì không?

Đăng ngày: 12/01/2026
Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn tại Brazil sở hữu vẻ đẹp tựa thiên đường nhưng với gần 400.000 con rắn độc bậc nhất thế giới vừa là nỗi sợ, vừa kích thích sự hiếu kỳ của du khách ưa mạo hiểm.

Đăng ngày: 04/01/2026
Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là hiệu ứng làm cho không khí của Trái đất nóng lên do bức xạ sóng ngắn của Mặt trời có thể xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất; mặt đất hấp thu nóng lên lại bức xạ sóng dài vào.

Đăng ngày: 28/12/2025
Ngày Hạ chí là gì?

Ngày Hạ chí là gì?

Ngày hạ chí là một trong 24 tiết khí trong nông lịch. Đây cũng là một trong những thời điểm rất đặc biệt trong năm đánh dấu sự khởi đầu chính thức của mùa hè.

Đăng ngày: 26/12/2025
Nguy hiểm núi lửa Indonesia rung chuyển 500 lần/ngày

Nguy hiểm núi lửa Indonesia rung chuyển 500 lần/ngày

Thông tin từ Cơ quan Giảm nhẹ Thảm họa quốc gia Indonesia (BNPB) cho biết cơ quan đã ghi nhận mỗi ngày có 500 cơn địa chấn xảy ra xung quanh núi lửa Mount Agung ở đảo Bali, Indonesia.

Đăng ngày: 17/12/2025
Khoa Học News