Giải mã hình "của quý" được chạm khắc vào đá tại pháo đài La Mã

Các nhà khảo cổ học ở Anh mới đây đã hết sức ngạc nhiên khi phát hiện một hình khắc trên đá tại một pháo đài của người La Mã: Hình "của quý" thô kệch kèm theo một cụm từ mà các chuyên gia cho rằng có nghĩa là "kẻ khốn nạn" bên cạnh tên của một người nào đó và có vẻ như nó đã được khắc bởi một người lính La Mã để xúc phạm một đồng đội.

Viên đá rộng 40 cm, cao 15 cm này được phát hiện hôm 19/5 tại Vindolanda, tàn tích của một pháo đài La Mã ngay phía nam của Bức tường Hadrian - một cấu trúc kiên cố đóng vai trò là biên giới phía bắc của đế chế La Mã, nhằm bảo vệ Vương quốc Anh chống lại những người Pict ở Caledonia. Các nhà khảo cổ học cho rằng, hình vẽ này được chạm khắc vào đá vào khoảng thế kỷ thứ ba sau Công nguyên.


Viên đá có hình khắc "của quý" và từ ngữ xúc phạm của người La Mã 1.700 năm trước.

Nhà khảo cổ học Dylan Herbert, một nhà hóa sinh đã nghỉ hưu từ người Wales, đã khai quật viên đá. "Nhìn từ phía sau nó giống như tất cả những viên đá khác, một viên đá rất bình thường, nhưng khi lật lại, tôi giật mình khi thấy một số chữ cái rõ ràng. Sau khi loại bỏ toàn bộ bùn đất, viên đá khiến tất cả phải chú ý", Dylan Herbert nói.

Đặc điểm nổi bật của viên đá là hình vẽ "của quý", nhưng các nhà nghiên cứu quan tâm nhiều hơn đến chữ viết đi kèm với nó. Các chuyên gia đã công nhận cụm từ "SECUNDINUS CACOR" là từ viết tắt của "Secundinus cacator", có nghĩa là "Secundinus" (tạm dịch là kẻ khốn nạn).

Andrew Birley, phụ trách công tác khai quật và là giám đốc điều hành của Vindolanda Charity Trust, cho biết: “Chúng tôi thực sự ngạc nhiên khi giải mã được thông điệp khắc trên đá".

Hình chạm khắc "của quý" không phải là hiếm ở Đế chế La Mã và hình chạm khắc mới phát hiện này là hình khắc "của quý" thứ 13 được phát hiện tại Vindolanda.

Vào tháng 6 năm 2021, một bức chạm khắc kỵ sĩ khỏa thân cũng được phát hiện tại Vindolanda. Hình "của quý" thường được chạm khắc như là một biểu tượng của sự may mắn hoặc khả năng sinh sản.

Tuy nhiên, hình khắc "của quý" được phát hiện gần đây rõ ràng có ý nghĩa như một sự xúc phạm, khiến các nhà nghiên cứu ngạc nhiên. Độ sâu của các đường chạm khắc trên đá cho thấy, người này đã tốn rất nhiều thời gian vào công việc này.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện dấu vết

Phát hiện dấu vết "loài người ma" tuyệt chủng ở dãy Trường Sơn?

Một báu vật của ngành cổ nhân loại học đã được tìm thấy ở hang Tam Ngũ Hào 2, nằm ở mặt phía Lào của dãy Trường Sơn: chiếc răng rất có thể thuộc về loài người ma Denisovans.

Đăng ngày: 06/01/2026
Tiết lộ về

Tiết lộ về "con trăn" hơn 600 tuổi hiện ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật

Điều kỳ lạ viễn tưởng về con trăn lớn nhất thế giới có tuổi đời 612 năm hiện đang ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật vừa được tiết lộ khiến cả thế giới "kinh hoàng".

Đăng ngày: 04/01/2026
Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Trong thực tế lịch sử, Bao Công là một vị quan nổi tiếng dưới thời nhà Tống. Câu hỏi về sự thanh liêm của Bao Cong từng khiến các nhà sử học hiện đại phải đau đầu.

Đăng ngày: 03/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Chuyện ít biết về bảo vật được

Chuyện ít biết về bảo vật được "tái sinh" ở thành Cổ Loa, Bác Hồ đến thăm và giải nghĩa

Ít ai biết được rằng, đền Thượng (đền Thục An Dương Vương) ở xã Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội hiện đang lưu giữ một "kho báu" có giá trị rất lớn về văn hóa, lịch sử và khoa học.

Đăng ngày: 02/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News