Giảng viên nghiên cứu lưu trữ hydro bằng vật liệu tự nhiên

Phát hiện sức hút mạnh của bề mặt carbon với khí hydro, tiến sĩ Nguyễn Xuân Thanh cùng cộng sự tìm cách lưu trữ hydro bằng vật liệu carbon có cấu trúc lỗ xốp.

Nghiên cứu thực hiện trong 2 năm khi tiến sĩ Thanh làm việc tại Đại học Queensland (Australia) dưới sự hướng dẫn của GS Suresh K. Bhatia - Trưởng nhóm nghiên cứu. Về nước công tác tại khoa kỹ thuật cơ khí, Đại học Việt Đức, ông theo đuổi nghiên cứu và công bố trên Physical Review Letters, tạp chí khoa học chuyên ngành của Hội Vật lý Mỹ.

Theo tiến sĩ Thanh, với hydro khó nhất là lưu trữ chúng vì đây là dạng năng lượng cao (high energy gas) rất khó để hóa lỏng. Hiện lưu trữ hydro thường sử dụng phương pháp hóa lỏng đến nhiệt độ 20K, tức khoảng âm 253 độ C, độ lạnh rất sâu. Do vậy thiết bị lưu trữ hydro cần sử dụng vật liệu có độ cách nhiệt cao. Vì thế, khối lượng vật liệu chứa hydro chiếm tỷ lệ rất lớn khoảng 93% tổng khối lượng, còn lại 7% lưu trữ hydro theo quy định của Bộ Năng lượng Mỹ. "Lưu trữ hydro cần công nghệ rất đặc biệt vốn tồn tại ở các quốc gia có trình độ khoa học kỹ thuật cao", tiến sĩ Thanh nói.


Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thanh với giải thưởng nghiên cứu về carbon do Nhà xuất bản Elsevier trao tặng. (Ảnh: Hà An).

Thực tế carbon có thể lưu trữ điện tích trong cục pin đã được ứng dụng rộng rãi. Tuy nhiên, "cấu trúc lỗ xốp carbon giúp lưu trữ hydro dễ hơn các phương pháp truyền thống", tiến sĩ Thanh nói.

Theo quy trình nghiên cứu, than lỗ xốp được tạo ra từ các loại thực vật chứa cellulose, lignin như các loại cây gỗ, trúc, bèo, xơ dừa, vỏ trấu... Các vật liệu này được than hóa trong môi trường hiếm khí. Bước tiếp theo là hoạt hóa than sử dụng phương pháp vật lý bằng cách xử lý nhiệt trong môi trường không khí hoặc CO2, hơi nước và phương pháp hóa học dùng một axit, hay bazơ mạnh. Quá trình xử lý nhiệt giúp điều chỉnh kích thước, hình dạng và cấu trúc lỗ xốp theo ý muốn, tạo môi trường tối ưu cho việc lưu trữ hydro. Cấu trúc than hoạt hóa đạt yêu cầu cần phải chứa các lỗ xốp có kích thước nhỏ hơn 1nm sẽ tạo ra sức hấp dẫn mạnh với khí hydro, giúp khối lượng chúng trên một đơn vị thể tích tăng lên, làm tăng khả năng lưu trữ của lỗ xốp.

Ông Thanh cho biết, đây mới là các nghiên cứu với quy mô phòng thí nghiệm và chỉ tập trung vào khả năng lưu trữ hydro. Thực tế, lỗ xốp của carbon vốn rất phức tạp, khó điều chỉnh vì cấu trúc không hoàn chỉnh vốn có của than. Việc kiểm soát cấu trúc vật liệu lỗ xốp dựa trên tính chất để giúp chúng có khả năng lưu trữ tốt nhất, cần nghiên cứu chuyên sâu hơn nữa. Giải pháp kỹ thuật là lấy đi hiệu quả một lượng nhiệt lớn tỏa ra trong quá trình nạp hydro vào trong than để đảm bảo nhiệt độ lưu trữ (77K) cần phải được xem xét trong các nghiên cứu hướng ứng dụng.

Hydro vốn là năng lượng xanh vì khi sử dụng chất thải là nước, không phát ra khí thải gây ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, các ứng dụng của hydro trên thế giới chưa phổ biến, vì kỹ thuật sản xuất, lưu trữ nguồn năng lượng này rất khó, chi phí cao. Vì vậy ông Thanh cho rằng khi thành công trong việc giải quyết các vấn đề trên thì hướng ứng dụng của nghiên cứu rất rõ ràng trong việc tạo ra phương pháp lưu trữ hydro mới với carbon vốn là một loại vật liệu có sẵn, dễ kiếm và chi phí thấp hơn.

TIN CŨ HƠN
Kỹ thuật trồng và chăm sóc sứ Thái Lan

Kỹ thuật trồng và chăm sóc sứ Thái Lan

Sứ Thái Lan có tên khoa học là Adenium obesum thuộc họ Apocyanaceae, thuộc nhóm cây mọng nước, và được mệnh danh là "hoa hồng sa mạc", được trồng và phát triển ở nhiều nơi trong nước ta.

Đăng ngày: 21/03/2026
Nhiều loại bóng đèn, bếp hồng ngoại, bếp từ sẽ không được bán từ 15/7

Nhiều loại bóng đèn, bếp hồng ngoại, bếp từ sẽ không được bán từ 15/7

Quy định mới sẽ không cho phép nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh các thiết bị không đáp ứng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu.

Đăng ngày: 19/03/2026
9x người Tày sáng chế bếp nóng lạnh thu tiền tỷ

9x người Tày sáng chế bếp nóng lạnh thu tiền tỷ

Bán chiếc dream vỏn vẹn 2,5 triệu đồng làm vốn khởi nghiệp, Nguyễn Văn Huỳnh mày mò chế tạo bếp đa năng tận dụng củi, rơm rạ giúp bà con dùng thay bình nóng lạnh.

Đăng ngày: 18/03/2026
Nguyên lý hoạt động của hộp số tự động

Nguyên lý hoạt động của hộp số tự động

Nếu bạn đã từng điều khiển một chiếc ôtô số tự động, chắc chắn bạn sẽ nhận ra hai điều khác biệt rõ ràng giữa một chiếc xe số tự động và chiếc xe sử dụng số cơ khí gài bằng tay.

Đăng ngày: 17/03/2026
Nguyên lý và cách chế tạo pin chanh

Nguyên lý và cách chế tạo pin chanh

Chỉ với nguyên lý đơn giản là bạn có thể tạo ra được dòng điện từ quả chanh.

Đăng ngày: 13/03/2026
Mẹo tiết kiệm điện vô cùng đơn giản: Đặt bát nước vào tủ lạnh!

Mẹo tiết kiệm điện vô cùng đơn giản: Đặt bát nước vào tủ lạnh!

Nếu muốn tiết kiệm điện, bạn hãy tạo một thói quen đơn giản cho bản thân, đó chính là lấy một bát nước đặt vào ngăn đá tủ lạnh trước khi đi ngủ.

Đăng ngày: 10/03/2026
Kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa đỗ quyên mùa Tết

Kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa đỗ quyên mùa Tết

Hoa đỗ quyên là loại hoa cảnh được nhiều người yêu thích và lựa chọn trồng trong gia đình. Cần nắm được những kỹ thuật trồng cây và chăm sóc đặc biệt để giúp chậu hoa tỏa sắc lung linh.

Đăng ngày: 09/03/2026
Khoa Học News