Hệ thống kênh nước cổ đại phát lộ sau cháy rừng

Đám cháy ở bang Victoria thiêu trụi lớp cây cỏ rậm rạp, để lộ những con kênh thuộc hệ thống dẫn nước lâu đời hơn cả kim tự tháp Ai Cập.

Hệ thống kênh dẫn nước do người bản xứ Australia xây dựng cách đây hàng nghìn năm để bẫy và bắt lươn làm thức ăn lộ ra khi cháy rừng thiêu trụi cây cỏ rậm rạp ở bang Victoria. Công trình Budj Bim gồm nhiều con kênh, đập tràn và đập ngăn nước xây từ đá núi lửa, là một trong những hệ thống nuôi trồng thủy sản rộng và cổ nhất thế giới, theo UNESCO. Được xây dựng bởi người Gunditjmara hơn 6.600 năm trước, công trình này còn lâu đời hơn kim tự tháp Ai Cập.


Budj Bim có niên đại hơn 6.000 năm. (Ảnh: CNN).

Dù các nhà khảo cổ học đã biết tới hệ thống nuôi trồng thủy sản này từ lâu, các nhánh phụ của công trình mới lộ ra khi đám cháy hoành hành ở bang Victoria vào tháng 12. Đại diện người Gunditjmara, Denis Rose, quản lý dự án của tổ chức phi lợi nhuận Gunditj Mirring Traditional Owners Aboriginal Corporation, cho biết hệ thống lớn hơn nhiều so với ghi nhận trước đây.

"Khi quay trở lại khu vực, chúng tôi tìm thấy một kênh đào ẩn giữa lớp cỏ và nhiều loài thực vật khác. Con kênh dài khoảng 25 m. Đó là kích thước tương đối lớn. Chúng tôi rất bất ngờ khi liên tục tìm thấy các kênh nước mới do đám cháy hé lộ", Rose chia sẻ.

Hệ thống nuôi trồng thủy sản nằm trong vườn quốc gia Budj Bim được cộng đồng bản xứ xây bằng nguồn đá núi lửa dồi dào từ một ngọn núi lửa đã ngừng hoạt động trong khu vực. Người Gunditjmara sử dụng hệ thống để điều chỉnh dòng nước giúp tăng tối đa sản lượng thủy sản.

Đám cháy gần vườn quốc gia bùng lên do một tia sét đánh xuống khu vực hồi cuối tháng 12, lan rộng 790 hecta, theo Mark Mellington, giám đốc Cơ quan phòng chống cháy rừng bang Victoria. Để bảo vệ Di sản thế giới được UNESCO công nhận hồi tháng 7 năm ngoái, lính cứu hỏa phối hợp với cộng đồng địa phương để xác định các địa điểm quan trọng, sử dụng biện pháp dập lửa ít gây hư hại thay cho máy móc cồng kềnh. Rose chia sẻ đám cháy không gây nhiều thiệt hại cho khu vực như những vùng khác ở Australia và mang tới cơ hội tốt để khám phá thêm hệ thống nuôi trồng thủy sản cổ đại.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Hé lộ gương mặt thật của Chúa Jesus

Hé lộ gương mặt thật của Chúa Jesus

Bằng công nghệ hiện đại, các khoa học gia đã tạo nên một phiên bản "hợp lý" hơn về gương mặt của Chúa Jesus.

Đăng ngày: 27/12/2025
Khoa Học News